Madde Detay

Fethiye Hanım ile esnaf Süleyman Benekay'ın oğlu olarak 1925 yılında Köstence'de (Romanya) doğdu. 1935'te ailesiyle birlikte Türkiye'ye göçmen olarak geldi. Eskişehir Ortaokulu (1944) ve Kütahya Lisesi'ni bitirdikten (1947) sonra Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'nden mezun oldu (1951). Eskişehir Defterdarlığı'nda şeflik (1952), Gümrük ve Tekel Bakanlığı'nda müfettişlik görevlerinde (1956) bulundu. Film senaryoları kaleme aldı. Güneydoğu Yollarında adlı röportajı ile 1962 yılı Türk Dil Kurumu Röportaj Ödülü'nü kazandı. Evli ve bir çocuk babasıydı.

Mülkiyede öğrenci iken Ankara Halkevi'nde ve Behçet Kemal Çağlar'ın evinde düzenlediği edebiyat toplantılara katılan Yahya Benekay'ın ilk şiirleri Çınaraltı (1941-1948) ve Şadırvan (1949) dergilerinde çıkar. (Tonga 2016: 270) Şiir, inceleme ve Anadolu insanını konu alan ve bazıları bugün için kaynak niteliği kazanmış olan röportajları 1954'ten itibaren Hisar, Mülkiye, Varlık, Türk Düşüncesi, Türk Dili, Ilgaz, Defne, Çağrı, Akşam, Hayat gibi dergi ve gazetelerde yayımlanır. 1950-1980 yılları Hisar dergisi etrafında oluşan edebiyat topluluğu içinde yer alır. Hisar dergisinin birinci döneminde şiirleri daha fazla yayımlanırken; ikinci döneminde dergide daha çok düzyazılarıyla yer alır. Benekay'ın Hisar dergisinde toplam on dokuz şiiri ve on altı düzyazısı yayımlanır. Öztürk Emiroğlu, Benekay'ın Hisar'ın kurucularından olmasına rağmen adı pek öne çıkmayan biri olduğunu belirtir (Emiroğlu 2015: 185).

Benekay'ın hece ölçüsüyle ve serbest tarzda kaleme aldığı şiirlerinde hüznün ve romantizmin egemen olduğu görülür. Gültekin Sâmanoğlu, Benekay'ın yer yer realist şiirlerinin olduğunu ancak "ekseriya hakikaten romantizmin erişilmez ufuklarına doğru yol al" dığını belirtir (Sâmanoğlu 1952: 12).

Şiirlerini kitaplaştırmayan Yahya Benekay, gezi yazısı ve röportaj türlerinde kaleme aldığı eserlerle ön plana çıkar. Benekay, Yahya Peygamber (1965), Veysel Karani (1965), Yiğit Kanı (1966), Utanç Kapıları (1967), Namus Fedaisi (1969), Müthiş Türk (1970), Görünce Kurşunlayın (1971), Mavi Boncuk Lassi (1971), İlk Evliya Kadın: Rabia (1973) gibi pek çok sinema filminin senaryosunu kaleme almıştır.