CEDÎDÎ, Diyarbakırlı

(d. ?/? - ö. 1245/1829)
divan şairi ve saz şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Adı Cedîdî’dir. Diyarbakırlı’dır. Ümmîdir. Alî Emîrî’nin verdiği bilgilere göre çoğu zaman vezinsiz şiir söyleyen kahvehane şairlerindendir (1328: 134). Diyarbakırlı şairlerden Hasretî’nin kahvehanesinin müdavimlerinden olup sesi güzel ve saz çalmakta mahir idi. Kendisine Âşık Ömer’i ve Gevherî’yi örnek almıştır. Özellikle Âşık Garîb’i manevî rehberi olarak görmekteydi. O dönemde henüz yeni yetişmekte olan Erzurumlu Emrâh’la arkadaşlığı vardı. Saz çalmadaki mahareti yüzünden Hasretî’nin kahvehanesinde en çok parayı onun topladığı söylenir. Cedîdî, takriben 1245/1829 yılında Diyarbakır’da vefat etmiştir.

Diyarbakırlı şair Hadîdî ile aralarında nokta davası vardı. Diyarbakırlı bazı sanat erbabı, Hadîdî’nin güzel şiirlerini, şairin isminin baş harfine bir nokta koyarak Cedîdî’ye mal eder, Cedîdî de bu şiirleri sahiplenirdi. Bazen de Cedîdî’nin heceyle söylediği ve beğenilmeyen şiirleri için mahlastan bir nokta kaldırmak suretiyle söz konusu şiirler Hadîdî’ye isnat edilirdi. Bu yüzden iki şair arasında kavga olurdu (Alî Emîrî 1328: 134).

Cedîdî’nin çok sayıda aruzla ve heceyle söylediği şiiri bulunmaktadır. Şiirine örnek Alî Emîrî’nin Tezkire-i Şu’arâ-yı Âmid adlı eserindedir.

Kaynakça

Alî Emîrî (1328). Tezkire-i Şu’arâ-yı Âmid. İstanbul: Matbaa-i Âmidî. 134-135.

Beysanoğlu, Şevket (1996). Diyarbakırlı Fikir ve Sanat Adamları. C. I. Ankara: San Matbaası.

Güner, Galip ve N. Güner (hzl). (2003). Esâmî-i Şu’arâ-yı Âmid. Ankara: Anıl Matbaası.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. HAKAN YEKBAŞ
Yayın Tarihi: 23.05.2014
Güncelleme Tarihi: 02.12.2020

Eserlerinden Örnekler

Gazel

Yog imiş çarhın yanında i’tibârı bahtımın

Bitmemiş dehrin bâgında lâle-zârı bahtımın

Vâdî-i hayretde ser-gerdân olup da kaldı dil

Ol sebebden kûh-ı sevdâdır güzârı bahtımın

Câm-ı aşkı nûş edip tâ haşre dek mestânedir

Bâde-i engûr ile gitmez humârı bahtımın

Ben Cedîdi kemtere cevr etme gel ey mâh-rû

Behre-yâb etmez seni bir inkisârı bahtımın

(Alî Emîrî (1328). Tezkire-i Şu’arâ-yı Âmid. İstanbul: Matbaa-i Âmidî. 134-135.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1RÂSİM, Sarac-zâde Muhammed Kâsımd. 1781 - ö. 1845Doğum YeriGörüntüle
2HALÎLÎ, Halîl İbrâhimd. 1407/8 ? - ö. 1485Doğum YeriGörüntüle
3HÂMÎ, Ahmedd. 1679 - ö. 1747Doğum YeriGörüntüle
4RÂSİM, Sarac-zâde Muhammed Kâsımd. 1781 - ö. 1845Doğum YılıGörüntüle
5HALÎLÎ, Halîl İbrâhimd. 1407/8 ? - ö. 1485Doğum YılıGörüntüle
6HÂMÎ, Ahmedd. 1679 - ö. 1747Doğum YılıGörüntüle
7RÂSİM, Sarac-zâde Muhammed Kâsımd. 1781 - ö. 1845Ölüm YılıGörüntüle
8HALÎLÎ, Halîl İbrâhimd. 1407/8 ? - ö. 1485Ölüm YılıGörüntüle
9HÂMÎ, Ahmedd. 1679 - ö. 1747Ölüm YılıGörüntüle
10RÂSİM, Sarac-zâde Muhammed Kâsımd. 1781 - ö. 1845Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11HALÎLÎ, Halîl İbrâhimd. 1407/8 ? - ö. 1485Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12HÂMÎ, Ahmedd. 1679 - ö. 1747Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13RÂSİM, Sarac-zâde Muhammed Kâsımd. 1781 - ö. 1845Madde AdıGörüntüle
14HALÎLÎ, Halîl İbrâhimd. 1407/8 ? - ö. 1485Madde AdıGörüntüle
15HÂMÎ, Ahmedd. 1679 - ö. 1747Madde AdıGörüntüle