DERVİŞ MEHMED, Derviş Muhammed

(d. ?/? - ö. 1244/1828)
tekke şairi
(Tekke / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Derviş Mehmed (Muhammed), Asım Bezirci’nin Türk Halk Şiiri adlı eserine göre bilinmeyen bir tarihte Malatya’nın Arguvan ilçesine bağlı İsa köyünde doğmuştur. Kötülüğe, ahlaksızlığa dayanamayan, iyi yürekli, dürüst bir kişi olduğu ifade edilen şairin babası Kerkük Türklerinden Seyyah Hüseyin'dir (1993: 309). Metin Doğan’ın Derviş Muhammed Kolunda Gelenek, Etkileşim, Eğitim ve Âşıkî'nin Şiir Anlayışı başlıklı yüksek lisans çalışmasında, Derviş Mehmed mahlasını kullanan şairin usta-çırak ilişkisini yansıtan âşık kollarının Malatya'da öne çıkan örneklerinden Derviş Muhammed Kolu’na adını verdiği ifade edilmiştir (2012: 51). Mahmut Ercil’in Malatyalı Âşık Birfâni (Hayatı, Sanatı ve Şiirleri) başlıklı yüksek lisans tezinde, şairin Malatyalı Âşık Birfâni tarafından “doğa sözcüsü” şairlerden biri olarak tanıtıldığı nakledilmektedir (2008: 60). Bezirci, Derviş Mehmed’in, yaşadığı şehir olan Kerkük’ten çıkarak Kerbela ve Mekke'ye gittiği ve oradan da Anadolu’ya geçtiğini belirtmiştir. Kırşehir’de bir süre Hacı Bektaş tekkesine konuk olan şair, yaşamının kalan bölümünü Malatya’da geçirmiş ve 1828'de vefat etmiştir (1993: 309). 

Derviş Mehmed’e ait müstakil bir eserin olup olmadığı bilinmemektedir. Ercil’in yukarıda söz konusu edilen tezinde, Malatyalı Âşıkî, Şah Sultan ve Âşık Hıdır Baba adlı şairlerin yetişmelerinde pay sahibi olduğu belirtilen Derviş Mehmed (2008: 59)’e ait bir şiir örneği Yurt Ansiklopedisi’nden alınarak aşağıda paylaşılmıştır (1982: 5489). 

Kaynakça

Bezirci, Asım (1993). Türk Halk Şiiri, Ankara: Say Yay.

Doğan, Metin (2012). Derviş Muhammed Kolunda Gelenek, Etkileşim, Eğitim ve Âşıkî'nin Şiir AnlayışıYayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. İzmir: Dokuz Eylül Üniversitesi.

Ercil, Mahmut (2008). Malatyalı Âşık Birfâni (Hayatı, Sanatı ve Şiirleri). Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Elazığ: Fırat Üniversitesi.

Yurt Ansiklopedisi (1982). C. 8. İstanbul: Anadolu Yay. 

 

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. AHMET ERMAN ARAL
Yayın Tarihi: 06.12.2014
Güncelleme Tarihi: 06.12.2020

Eserlerinden Örnekler

...

Derviş Mehmed’im nurunu gördüm
Aman mürüvvet dedim darına durdum
Seni bildim billahi yanıldım
Gayrı bundan geri emroldu bize 

Yurt Ansiklopedisi (1982). C. 8. İstanbul: Anadolu Yay. 5489. 


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1SADIK, Sadık Metind. 1944 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2TALİHSİZ HANEFİ/HANEFİ, Hanefi Ünverd. 1948 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3MÜSELLİM KURBAN OĞLUd. 1880 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4SADIK, Sadık Metind. 1944 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5TALİHSİZ HANEFİ/HANEFİ, Hanefi Ünverd. 1948 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6MÜSELLİM KURBAN OĞLUd. 1880 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7SADIK, Sadık Metind. 1944 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
8TALİHSİZ HANEFİ/HANEFİ, Hanefi Ünverd. 1948 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
9MÜSELLİM KURBAN OĞLUd. 1880 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
10SADIK, Sadık Metind. 1944 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11TALİHSİZ HANEFİ/HANEFİ, Hanefi Ünverd. 1948 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12MÜSELLİM KURBAN OĞLUd. 1880 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13SADIK, Sadık Metind. 1944 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
14TALİHSİZ HANEFİ/HANEFİ, Hanefi Ünverd. 1948 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
15MÜSELLİM KURBAN OĞLUd. 1880 - ö. ?Madde AdıGörüntüle