KEMAL/HAFIZ MİKDAT, Mikdat

(d. 01.01.1866 / ö. 01.01.1941)
hikâye anlatıcısı, âşık
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Asıl adı Mikdat’tır. Halk arasında Hâfız Mikdat olarak bilinir. Âşık, 1 Ocak 1866'da Erzurum’un Gez mahallesinde doğmuştur. Çok az tahsil görmesine rağmen gelenek içinde kendini yetiştirmiştir. Âşıklıktan daha çok Erzurum kahvehanelerinde halk hikâyecisi olarak tanımıştır (Uraz 1933: 37-39). Ustası Hasankaleli Serdarî’dir. Kendinden sonra hikâye anlatımında çıraklarından Nalbant İshak Kemalî ve Behçet Mahir gibi güçlü iki şahsiyet yetiştirmiştir. Kemal mahlasını kullandığı şiirlerinde Sümmanî’nin etkileri bariz bir şekilde görülür (Özarslan 2001: 366-367). Hafız Mikdat, 1 Ocak 1941'de Erzurum’da vefat etmiştir.

Erzurum’da öteden beri yoğun olarak var olan halk hikâyesi anlatma geleneğinin ismi tespit edilebilen ilk temsilcisi Hâfız Mikdat’tır. “Kemal” mahlasıyla şiirler söylediği de bilinen (Bulut 1995: 123) Hâfız Mikdat, 1940 yıllarına kadar hikâye geleneğini şehirde canlı tutmuştur (Özarslan 2001: 69). Hâfız Mikdat’tan sonra Erzurum’da bu geleneği devam ettiren çıraklarından Âşık Nalbant İshak Kemalî [1912-1971] 1969'daki Konya Âşıklar bayramına katılmış ve “atışma” dalında ikinci gelerek “Dadaloğlu” ödülü almıştır (Türkmen 1971: 5970). Erzurum’da hikâye anlatma geleneği aynı dönemlerde diğer bir çırağı durumundaki Behçet Mahir [1919-1986] vasıtasıyla 1980’li yılların ortalarına kadar devam etmiştir. Çıraklarının ortaya koyduğu başarılar da Hâfız Mikdat’ın hikâye anlatma geleneği içinde sanat gücü ve tesirini göstermesi bakımından kayda değerdir.

Kaynakça

Bulut, Sebahattin (1995). Erzurum’da İz Bırakanlar. İstanbul: Alemdar Ofset.

Özarslan Metin (2001). Erzurum Âşıklık Geleneği. Ankara: Akçağ Yay.

Uraz, Murad (1933). Halk Edebiyatı Şiir ve Dil Örnekleri, İstanbul: Sûhulet Kütüphanesi.

Türkmen, Fikret (1971). “Âşık Kemâlî de Öldü”. Türk Folklor AraştırmalarıMayıs. 3 (262): 5970.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. METİN ÖZARSLAN
Yayın Tarihi: 15.03.2019
Güncelleme Tarihi: 15.08.2022

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Muhsin Macitd. 17 Nisan 1964 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2TURANOĞLU, Mustafa Turanoğlud. 1952 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3CEMHANÎ, Ramiz İnced. 25.03.1947 - ö. 29.10.2008Doğum YeriGörüntüle
4Muhsin Macitd. 17 Nisan 1964 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5TURANOĞLU, Mustafa Turanoğlud. 1952 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6CEMHANÎ, Ramiz İnced. 25.03.1947 - ö. 29.10.2008Doğum YılıGörüntüle
7Muhsin Macitd. 17 Nisan 1964 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
8TURANOĞLU, Mustafa Turanoğlud. 1952 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
9CEMHANÎ, Ramiz İnced. 25.03.1947 - ö. 29.10.2008Ölüm YılıGörüntüle
10Muhsin Macitd. 17 Nisan 1964 - ö. ?MeslekGörüntüle
11TURANOĞLU, Mustafa Turanoğlud. 1952 - ö. ?MeslekGörüntüle
12CEMHANÎ, Ramiz İnced. 25.03.1947 - ö. 29.10.2008MeslekGörüntüle
13Muhsin Macitd. 17 Nisan 1964 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14TURANOĞLU, Mustafa Turanoğlud. 1952 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15CEMHANÎ, Ramiz İnced. 25.03.1947 - ö. 29.10.2008Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16Muhsin Macitd. 17 Nisan 1964 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17TURANOĞLU, Mustafa Turanoğlud. 1952 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18CEMHANÎ, Ramiz İnced. 25.03.1947 - ö. 29.10.2008Madde AdıGörüntüle