NİHÂNÎ (Kadı)

(d. ?/? - ö. 953\'te sağ/1546\'da sağ)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 16. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Kastamonuludur. Latîfî “Bu devir şuarâsındandır” dediğine göre Kanunî devri şairlerinden olmalıdır. Memleketi ve mesleği dışında hayatına dair müşahhas hemen hiçbir bilgi yoktur. Latîfî kadı olan şairin bir müddet mesleğini icra ettikten sonra kadıların akıbetine dair gördüğü rüya üzerine vazgeçip mev’ize ve takva yollu şiirler yazdığını bildirmektedir. Latîfî kadılığı bırakma gerekçesini uzunu uzun anlatır. Ölüm tarihi bilinmiyorsa da kullandığı ifadelerden Latîfî’nin tezkiresini yazdığı 1546’da hayatta olduğu anlaşılmaktadır. Gelibolulu Âlî “mükemmel Dîvân” sahibi olduğu belirtir. Dîvân’ın herhangi bir nüshası bilinmemektedir. Hakkında bilgi veren iki tezkirede de Şairin sanatı hakkında Latîfî ve Âlî pek yorum yapmamışlardır. Edirneli Nazmî’nin Mecma’u’n-Nezâ’ir’inde ve Pervâne Bey Mecmuası’nda bazı şiirleri yer almaktadır.

Kaynakça

Canım, Rıdvan (hzl.) (2000). Latîfî, Tezkiretü’ş-Şu’arâ ve Tabsıratü’n-Nuzemâ. Ankara: AKM Yay.

İsen, Mustafa (hzl.) (1994).  Künhü’l-Ahbâr’ın Tezkire Kısmı. Ankara: AKM Yay.

Köksal, M. Fatih (2012). Edirneli Nazmî Mecma’u’n-Nezâ’ir. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/dosya/1-292688/h/edirneli-nazmi-mecmaun-nezair.pdf.

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatçı (hzl.) (2001). Nail Tuman, Tuhfe-i Nâ’ilî. Ankara: Bizim Büro Yay.

“Nihânî” (1990). Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi. C. 7. İstanbul: Dergâh Yay. 60.

Pervâne Bey. Mecmû’a-i Nezâ’ir. Topkapı Sarayı Kütüphanesi Bağdat No.406, vr. 1a.

Ünver, N. (2006). Atatürk Kültür Merkezi Türk Dünyası Edebiyatçılar Yazarlar ve Şairler Ansiklopedisi. C. 6. Ankara: AKM Yay. 621-622.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. MEHMET FATİH KÖKSAL
Yayın Tarihi: 09.09.2013
Güncelleme Tarihi: 30.10.2020

Eserlerinden Örnekler

 GAZEL 

 Kaşlaruñ yayını kur kim cân olur kurbân aña

 Tîr-i gamzeñ gezle kim hâcet degül peykân aña

 Hey ne yâkûtî müferrihdür leb-i yâkûtı kim

 Her ne yüzden yaraşur dirlerse kût-ı cân aña

 Hâzıram tîguñda cânâ ‘ışk ile cân virmege

 Kimde var ise ciger gelsün berü meydân aña

 Nâr-ı ışka nûr olursañ yiridür ey dil saña

 Kim didi per per tutuş pervâne gibi yan aña

 Âşık-ı dîdâr olan n’eyler kusûr-ı cenneti

 Yeg durur bir ravzadan bir gûşe-i vîrân aña

 Derdmendüz hasteyüz bî-çâreyüz üftâdeyüz

 Düşmişüz bir derde kim olur degül dermân aña

 Bir şeh-i meh-peykere oldı Nihânî bende kim

 Kim gedâ olmaklıga lâyık degül sultân aña

(Köksal, M. Fatih (2012). Edirneli Nazmî Mecma’u’n-Nezâ’ir. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/dosya/1-292688/h/edirneli-nazmi-mecmaun-nezair.pdf. 153)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1ZA’ÎFÎ, Mehmedd. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2KÖR HASAN, Dadaylıd. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3Hasan Demird. 12 Temmuz 1954 - ö. 30 Ekim 2015Doğum YeriGörüntüle
4ZA’ÎFÎ, Mehmedd. ? - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5KÖR HASAN, Dadaylıd. ? - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6Hasan Demird. 12 Temmuz 1954 - ö. 30 Ekim 2015Doğum YılıGörüntüle
7ZA’ÎFÎ, Mehmedd. ? - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
8KÖR HASAN, Dadaylıd. ? - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
9Hasan Demird. 12 Temmuz 1954 - ö. 30 Ekim 2015Ölüm YılıGörüntüle
10ZA’ÎFÎ, Mehmedd. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
11KÖR HASAN, Dadaylıd. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
12Hasan Demird. 12 Temmuz 1954 - ö. 30 Ekim 2015MeslekGörüntüle
13ZA’ÎFÎ, Mehmedd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14KÖR HASAN, Dadaylıd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Hasan Demird. 12 Temmuz 1954 - ö. 30 Ekim 2015Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16ZA’ÎFÎ, Mehmedd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17KÖR HASAN, Dadaylıd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18Hasan Demird. 12 Temmuz 1954 - ö. 30 Ekim 2015Madde AdıGörüntüle