NİKÂTÎ

(d. ?/? - ö. 1127/1715)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 17. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Kimi kaynaklarda mahlası "Nükâtî" olarak yer alsa da (İpekten vd. 1988: 353; Abdulkadiroğlu 1999: 495) doğrusu, "incelikler" anlamına gelen "Nikâtî"dir. Nikâtî'nin asıl adı Ali olup İstanbul'da doğmuştur. Öğrenimini tamamlayıp önce mülazım sonra kadı olmuş, ülkenin farklı beldelerinde ve askeri mahkemelerde kadılık ve kâtiplik yapmış, Mora Seferi'nde ordu kadılığı görevinde bulunmuştur. Nikâtî, 1127/1715'de vefat etmiştir. Mezarı, Edirne Kapısı haricinde bulunmaktadır. Nikâtî'nin elmizdeki şiirleri biyografik kaynakların örnek olarak verdiklerinden ibarettir. Sâlim’de bir, Beliğ’de üç, Safâyî'de yedi beyti kayıtlıdır.

Kaynakça

Abdulkadiroğlu, Abdulkerim (hzl.) (1999). İsmail Beliğ Nuhbetü’l-Âsâr li-zeyli Zübdetil-Eş’âr. Ankara: AKM Yay. 495.

Çapan, Pervin (hzl.) (2005). Mustafa Safâyî Efendi Tezkire-i Safâyî (Nuhbetü'l-Âsâr Min Fevâ'idi'l-Eş'âr) İnceleme-Metin-İndeks. Ankara: AKM Yay. 623-24.

İnce, Adnan (hzl.) (2005). Sâlim Efendi Tezkiretü’ş-Şu‘arâ. Ankara: AKM Yay. 679.

İpekten, Halûk, Mustafa İsen, Recep Toparlı, Naci Okçu ve Turgut Karabey (1998). Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ankara: KTB Yay.

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatcı (hzl.)(2001). Mehmed Nâil Tuman Tuhfe-i Nâilî-Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. C.II. Ankara: Bizim Büro Yay. 1093.

M. Şemseddin Sami (1996). Kâmûsu'l-Alam. C. 4. Ankara: Kaşgâr Neşriyat.

Mehmed Süreyya (1311). Sicill-i Osmânî Yâhud Tezkire-i Meşâhir-i Osmâniyye. C. 4. İstanbul: Matbaa-i Âmire.

Müstakimzade Süleyman Sadeddin (2000). Mecelletü’n-Nisâb fi’n-Nisbi ve’l-Künâ ve’l-Elkâb. (Tıpkı Basım). Ankara: KB Yay.

Özcan, Abdulkadir (hzl.) (1989). Şeyhî Mehmed Efendi Şakâ’ik-i Nu’mâniye ve Zeyilleri “Vakâyiü’l-Fudalâ.” C. 2. İstanbul: Çağrı Yay.

 

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. İSMAİL HAKKI AKSOYAK
Yayın Tarihi: 07.12.2013
Güncelleme Tarihi: 26.11.2020

Eserlerinden Örnekler

O hat kim safha-i ruhsâr-ı yâra zîb ü fer virmiş

Hümâ-yı evc-i hüsne sun-ı Hak gûyâ ki per virmiş

(Abdulkadiroğlu, Abdulkerim (hzl.) (1999). İsmail Beliğ Nuhbetü’l-Âsâr li-zeyli Zübdetil-Eş’âr. Ankara: AKM Yay. 495.)

 

Anılmazdı adûnun cünbiş-i murg-ı nigâhından

Eger kim olmasaydı ol nihâl-i işve-cû tâze 

(Abdulkadiroğlu, Abdulkerim (hzl.) (1999). İsmail Beliğ Nuhbetü’l-Âsâr li-zeyli Zübdetil-Eş’âr. Ankara: AKM Yay. 495.)

 

Zahm-ı tîr-i siteme merhem-i vaslun meded it

Görsün adâ da sarılmak nic'olurmış yâre 

(Abdulkadiroğlu, Abdulkerim (hzl.) (1999). İsmail Beliğ Nuhbetü’l-Âsâr li-zeyli Zübdetil-Eş’âr. Ankara: AKM Yay. 495.)

 

Görünse rûy-ı Leylî bend iderdi revzen-i çeşmin

Gözünden sakınırdı sevdigin Kays-ı belâ-dîde 

(İnce, Adnan (hzl.) (2005). Sâlim Efendi Tezkiretü’ş-Şu‘arâ. Ankara: AKM Yay. 679.)

 


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1OSMÂN, Hakîkî-zâde Şeyh Osmân Efendid. ? - ö. 1627-8Doğum YeriGörüntüle
2GINÂYÎ, Gınâyî Efendid. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3SÂMİH, Nasûhî-zâde Mehmed Sâmih Efendid. ? - ö. 1894Doğum YeriGörüntüle
4OSMÂN, Hakîkî-zâde Şeyh Osmân Efendid. ? - ö. 1627-8Doğum YılıGörüntüle
5GINÂYÎ, Gınâyî Efendid. ? - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6SÂMİH, Nasûhî-zâde Mehmed Sâmih Efendid. ? - ö. 1894Doğum YılıGörüntüle
7OSMÂN, Hakîkî-zâde Şeyh Osmân Efendid. ? - ö. 1627-8Ölüm YılıGörüntüle
8GINÂYÎ, Gınâyî Efendid. ? - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
9SÂMİH, Nasûhî-zâde Mehmed Sâmih Efendid. ? - ö. 1894Ölüm YılıGörüntüle
10OSMÂN, Hakîkî-zâde Şeyh Osmân Efendid. ? - ö. 1627-8MeslekGörüntüle
11GINÂYÎ, Gınâyî Efendid. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
12SÂMİH, Nasûhî-zâde Mehmed Sâmih Efendid. ? - ö. 1894MeslekGörüntüle
13OSMÂN, Hakîkî-zâde Şeyh Osmân Efendid. ? - ö. 1627-8Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14GINÂYÎ, Gınâyî Efendid. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15SÂMİH, Nasûhî-zâde Mehmed Sâmih Efendid. ? - ö. 1894Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16OSMÂN, Hakîkî-zâde Şeyh Osmân Efendid. ? - ö. 1627-8Madde AdıGörüntüle
17GINÂYÎ, Gınâyî Efendid. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18SÂMİH, Nasûhî-zâde Mehmed Sâmih Efendid. ? - ö. 1894Madde AdıGörüntüle