NUR MEMED

(d. ? / ö. ?)
âşık
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Nur Memed, 20. yüzyılda Van’da yaşamış bir âşıktır. Ancak doğum ve ölüm tarihi hakkında kesin bilgi yoktur. Bu yüzden âşık, hayatı meçhul Vanlı âşıklardan birisidir. Mahlası Nur Memed olan âşığın, gerçek adı Nur Mehmet'i şiirlerinde mahlas olarak kullandığı anlaşılmaktadır. Adı sadece “Van Hikâye ve Türkülerinden Örnekler” isimli lisans tezinde geçen (Ayna 2004: 53) bu âşığın ismine başka bir yazılı kaynakta rastlanmaz. Buna karşın Arvas, 23 Haziran 2004 tarihinde, “Alçekiç Pasajı”nda bulunan “Kısmet Elektronik” adlı dükkânda (Beşyol mevkisi) Dertli Kazım'la mülakat yaparken Dertli Kazım’ın bir esnaf dostu içeri girer ve âşık hakkında çok kısa bilgi verir. Bu esnafın anlattığına göre, Nur Memed ömrünün son yıllarını zorluklar içerisinde geçirir. Ailesi ise yaşlılık döneminde ona pek sahip çıkmaz (Arvas 2005: 63). Yapılan alan araştırmaları neticesinde âşık hakkında bunların haricinde hiçbir bilgi elde edilemez. Sadece, yukarıda sözü edilen esnaftan bu âşığa ait bir şiirinden sadece tek dörtlük tespit edilir (Arvas 2012: 67).

Âşığın sadece hayatı değil sanatkâr kişiliği hakkında da çok az bilgi bulunur. Örneğin “Van Hikâye ve Türkülerinden Örnekler” adlı tezin son sayfasında âşıktan, İsmail Akbaş’ın etkilendiği bir şahıs olarak bahsedilir (Ayna 2004: 53). Bunun dışında âşığın başka kimleri etkilediği, kimlerden etkilendiği, ustasının kim olduğu, kaç şiiri bulunduğu vb. bilgiler bulunmaz. Maalesef hiçbir şiirinin kayda geçmemiş olması âşığın dil ve üslup özelliklerini tespit etmeyi zorlaştırır. Tespit edilebilen tek dörtlük (Arvas 2012: 67) ise hece ölçüsü açısından kusurludur. Ancak bu kusurun kaynak kişiden kaynaklanma ihtimali de vardır. Çünkü dörtlükteki kafiyeler dikkate alındığında şiirin usta bir sanatkâr tarafından dile geldiği anlaşılır. Onun için de kaynak kişi, hece ölçüsünde hafızasının azizliğine uğramış olmalıdır. Şiirin bütünü derlenemediğinden ötürü bu dörtlüğü şekil açısından tam olarak tahlil etmek mümkün değildir. Dörtlük, muhteva açısından incelendiğinde, genel olarak şiirde hayatın acımasızlığından, aile bireylerinin vefasızlığından ve yaşamın anlamsızlığından bahsedildiği görülür.

Kaynakça

Arvas, Abdulselam (2005). Van Âşıklık Geleneği/İnceleme-Metin. Yüksek Lisans Tezi. Van: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.

Arvas, Abdulselam (2012). Geçmişten Günümüze Van Âşıklık Geleneği. Ankara: Hâkim Yay.

Ayna, Adil (2004). Van Hikâye ve Türkülerinden Örnekler. Lisans Tezi. Van:  Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. ABDULSELAM ARVAS
Yayın Tarihi: 25.11.2018
Güncelleme Tarihi: 09.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1İZZÎ, Mehmedd. ? - ö. 1694Doğum YeriGörüntüle
2Abdürrahim Zapsud. 1890 - ö. 1958Doğum YeriGörüntüle
3VEHBİ DEDE, Vanlıd. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4İZZÎ, Mehmedd. ? - ö. 1694Doğum YılıGörüntüle
5Abdürrahim Zapsud. 1890 - ö. 1958Doğum YılıGörüntüle
6VEHBİ DEDE, Vanlıd. ? - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7İZZÎ, Mehmedd. ? - ö. 1694Ölüm YılıGörüntüle
8Abdürrahim Zapsud. 1890 - ö. 1958Ölüm YılıGörüntüle
9VEHBİ DEDE, Vanlıd. ? - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
10İZZÎ, Mehmedd. ? - ö. 1694MeslekGörüntüle
11Abdürrahim Zapsud. 1890 - ö. 1958MeslekGörüntüle
12VEHBİ DEDE, Vanlıd. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
13İZZÎ, Mehmedd. ? - ö. 1694Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Abdürrahim Zapsud. 1890 - ö. 1958Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15VEHBİ DEDE, Vanlıd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16İZZÎ, Mehmedd. ? - ö. 1694Madde AdıGörüntüle
17Abdürrahim Zapsud. 1890 - ö. 1958Madde AdıGörüntüle
18VEHBİ DEDE, Vanlıd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle