RÛHÎ, Mustafa

(d. 1133/1720-21 - ö. 1213/1798-99)
divan şairi ve yazar
(Divan/Yazılı Edebiyat / 18. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Asıl adı Mustafa’dır. Kilis eşrafından Çelebi-zâdelerdendir. 1133/1720-21 yılında Kilis’te doğdu. Çekmeceli-zâde’nin derslerine katıldı ve ondan icazetname aldıktan sonra Güllü Camii Medresesinde dersler vermeye başladı (Kilisli Kadri 1932: 150). Rûhî, doğum yeri olan Kilis’te 1213/1798-99 yılında vefat etti. Surûrî, Rûhî’nin ölümüyle ilgili olarak şu tarih mısraını yazmıştır: “Cihândan Mustafa Rûhî Efendi göçdü cennete” (Çınarcı 2007: 63).

Kilisli Kadri (1932: 150-155), Rûhî’nin Rûhu’ş-şurûh, Dîvân, Ta’bîrnâme, İnşâ ve Kur’an-ı Kerim Havassı olmak üzere beş eserinden bahsetmekte ve bunların matbu olmadığını, yazma nüshalarının Rûhî’nin çocuklarında olduğunu söylemektedir. Bu eserlerden sadece Attar’ın Pend-nâme’sinin şerhi olan Rûhu’ş-şurûh günümüze ulaşmış ve bu eser üzerinde bir doktora çalışması yapılmıştır (Ün 2007). Diğer dört esere ulaşılamamıştır.

Âlim ve salih bir şair olan Rûhî, dönemindeki devlet adamlarından hürmet görmüş, halk kendisine ziyadesiyle izzet ve ikramda bulunmuştur. Türkçe, Arapça ve Farsçayı şiir yazacak derecede iyi bilen Rûhî, şair olduğu kadar bir ilim adamıdır. Hikmetli şiirler yazmış ve Fuzûlî tarzında şiirler söylemiş olan (Kilisli Kadri 1932: 150) Rûhî’nin elimizde edebi kişiliğini yansıtan yeterince örnek bulunmamaktadır. 

Kaynakça

Çınarcı, M. Nuri (2007). Şeyhü’l-İslam Arif Hikmet Bey’in Tezkiretü’ş-şu’arâsı ve Transkripsiyonlu Metni. Yüksek LisansTezi. Gaziantep: Gaziantep Üniversitesi.

Kilisli Kadrî (1932). Kilis Tarihi. İstanbul: Burhaneddin Matbaası.

Şener Hasan (2014). "Tezkirelerde Adı Geçen Kilisli Divan Şairleri". Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 24 (1): 33-47. 

Ün, Cumhur ((hzl.)2007). Kilisli Mustafa Rûhî Efendi’nin Ruhu’ş-şurûhu. Doktora Tezi. Edirne: Trakya Üniversitesi.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ HASAN ŞENER
Yayın Tarihi: 07.08.2014
Güncelleme Tarihi: 17.11.2020

Eserlerinden Örnekler

Gazel

Âsiyāb-ı dehr-i dûn eyyāma etmez ilticâ 

Hâsılı devr-i felek dolâba etmez ilticâ

Bîm-i seng-i hâdisât ile humârın fikreden

ŞÎşe-i bezm-i şarâb-ı nâba etmez ilticâ

Âsitân-ı Kâbe-i aşkın gedâsı kâm için

Arz-ı hâcâtında ġayri bâba etmez ilticâ

Giryeden vakt-i ferâğı bulmayan üftâdenin

Dîdesi şâm ü seherde hâba etmez ilticâ

Rûhiyâ bâlâ-nişîn-i evc-i istiġnâ olan

Kâse-i hurşīîd-i âlem-tâba etmez ilticâ

(Kilisli Kadrî (1932). Kilis Tarihi. İstanbul:Burhaneddin Matbaası. 155.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Uğur Elhand. 29 Mayıs 1951 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2Hafız Kâmil Kıdeyşd. 1911 - ö. 4 Ocak 1980Doğum YeriGörüntüle
3MEDHÎ, Kilisli Îsâ Medhî Efendid. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4Uğur Elhand. 29 Mayıs 1951 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5Hafız Kâmil Kıdeyşd. 1911 - ö. 4 Ocak 1980Doğum YılıGörüntüle
6MEDHÎ, Kilisli Îsâ Medhî Efendid. ? - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7Uğur Elhand. 29 Mayıs 1951 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
8Hafız Kâmil Kıdeyşd. 1911 - ö. 4 Ocak 1980Ölüm YılıGörüntüle
9MEDHÎ, Kilisli Îsâ Medhî Efendid. ? - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
10Uğur Elhand. 29 Mayıs 1951 - ö. ?MeslekGörüntüle
11Hafız Kâmil Kıdeyşd. 1911 - ö. 4 Ocak 1980MeslekGörüntüle
12MEDHÎ, Kilisli Îsâ Medhî Efendid. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
13Uğur Elhand. 29 Mayıs 1951 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Hafız Kâmil Kıdeyşd. 1911 - ö. 4 Ocak 1980Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15MEDHÎ, Kilisli Îsâ Medhî Efendid. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16Uğur Elhand. 29 Mayıs 1951 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17Hafız Kâmil Kıdeyşd. 1911 - ö. 4 Ocak 1980Madde AdıGörüntüle
18MEDHÎ, Kilisli Îsâ Medhî Efendid. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle