SÂMÎ, Mustafa Sâmî Bey

(d. ?/? - ö. 1055/1645-46)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 17. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

İstanbul'da doğdu. Asıl adı Mustafa'dır. Kılıç Ali Paşa tarafından öldürülen bir denizcinin oğlu olan Sâmî, babasının ölümü üzerine saraya alınmış ve eğitimini tamamlayarak sipahi olmuştur. Öte yandan kimya (simya) ile meşgul olmuş, bu yolda yüklü miktarda para harcadıktan sonra, onun boşuna bir uğraş olduğunu anlayarak simyadan vazgeçmiş ve bu hevese kapılanları uyarmak için de bir kitap yazmıştır. Sâmî, 1055/1645-46 yılında vefat etmiştir. Biyografik kaynaklar mürettep bir Dîvân'ı olduğunu kaydetmelerine rağmen söz konusu eser bugün için elde değildir. 

Riyâzî, Sâmî'nin 10 yıl kadar sarayda bulunduğunu ve bu esnada kendini geliştirerek benzersiz bir şair olduğunu yazar. Ayrıca Sâmî, babasını öldüren Kılıç Ali Paşa hakkında bir hiciv yazarak babasınını intikamını almıştır (Riyazî :80b-81a).

Kaynakça

Abdulkadiroğlu, Abdulkerim (hzl.) (1999). İsmail Belîğ Nuhbetü’l-Âsâr Li-Zeyli Zübdeti’l-Eş’âr. Ankara: AKM Yay.

Abdulkadiroğlu, Abdülkerim (1988). Beliğ İsmail Güldeste-i Riyâz-ı İrfân ve Vefeyât-ı Dânişverân-ı Nâdiredân (Tıpkıbasım) Ankara:Anıl Matbaacılık. 

Çapan, Pervin (hzl.) (2005). Mustafa Safâyî Efendi Tezkire-i Safâyî: Nuhbetü’l-Âsâr Min Fevâ’idi’l-Eş’âr İnceleme-Metin-İndeks. Ankara: AKM Yay.

Coşkun, Ali Osman (hzl.) (1985). Seyrekzâde Mehmet Âsım. Zeyl-i Zübdetül-Eş'âr. Yüksek Lisans Tezi. Ankara: Gazi Üniversitesi.

İpekten, Halûk, M. İsen, R.Toparlı, N. Okçu ve T. Karabey (1998). Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ankara: KTB Yay.

Kayabaşı, Bekir (hzl.) (1997). Kafzâde Fâizî’nin Zübdetü’l-Eş’âr’ı. Doktora Tezi. Malatya: İnönü Üniversitesi.

Kurnaz, Cemal ve M. Tatçı (hzl.)(2001). Mehmed Nâil Tuman Tuhfe-i Nâilî-Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. Ankara: Bizim Büro Yay.

Riyazî. Riyazü'ş-şu'arâ. Nuruosmaniye Kütüphanesi. Nu: 3205. vr. 80b-81a

Özcan, Abdulkadir (hzl.) (1989). Şeyhî Mehmed Efendi Şakâ’ik-i Nu’mâniyye ve Zeyilleri “Vakâyiü’l-Fuzalâ”. C. 3. İstanbul: Çağrı Yay. 171.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. İSMAİL HAKKI AKSOYAK
Yayın Tarihi: 19.03.2014
Güncelleme Tarihi: 26.11.2020

Eserlerinden Örnekler

Libâsı n'eyler olunca tenâsüb-i azâ

Yirinde dil-berün esbâb-ı hüsni ser-tâ-pâ

***

Sâmiyâ 'âlemi süzdüm gördüm

Bulmadum la'li gibi bâde-i nâb

 

***

Dün itdi pîr-i mugân duhter-i rezi ikrâr

Yine fakîre anun va'de-i kerîmesi var

(Abdulkadiroğlu, Abdulkerim (hzl.) (1999). İsmail Belîğ Nuhbetü’l-Âsâr Li-Zeyli Zübdeti’l-Eş’âr. Ankara: AKM Yay. 143)

 


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Necmettin Halil Onand. 1902 - ö. 17 Ağustos 1968Doğum YeriGörüntüle
2M. Suphi Nuri İlerid. 11 Ekim 1953 - ö. 4 Şubat 2004Doğum YeriGörüntüle
3Güzide Ertürkd. 10 Eylül 1985 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4Necmettin Halil Onand. 1902 - ö. 17 Ağustos 1968Doğum YılıGörüntüle
5M. Suphi Nuri İlerid. 11 Ekim 1953 - ö. 4 Şubat 2004Doğum YılıGörüntüle
6Güzide Ertürkd. 10 Eylül 1985 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7Necmettin Halil Onand. 1902 - ö. 17 Ağustos 1968Ölüm YılıGörüntüle
8M. Suphi Nuri İlerid. 11 Ekim 1953 - ö. 4 Şubat 2004Ölüm YılıGörüntüle
9Güzide Ertürkd. 10 Eylül 1985 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
10Necmettin Halil Onand. 1902 - ö. 17 Ağustos 1968MeslekGörüntüle
11M. Suphi Nuri İlerid. 11 Ekim 1953 - ö. 4 Şubat 2004MeslekGörüntüle
12Güzide Ertürkd. 10 Eylül 1985 - ö. ?MeslekGörüntüle
13Necmettin Halil Onand. 1902 - ö. 17 Ağustos 1968Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14M. Suphi Nuri İlerid. 11 Ekim 1953 - ö. 4 Şubat 2004Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Güzide Ertürkd. 10 Eylül 1985 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16Necmettin Halil Onand. 1902 - ö. 17 Ağustos 1968Madde AdıGörüntüle
17M. Suphi Nuri İlerid. 11 Ekim 1953 - ö. 4 Şubat 2004Madde AdıGörüntüle
18Güzide Ertürkd. 10 Eylül 1985 - ö. ?Madde AdıGörüntüle