SEM'Î, Mustafa Efendi

(d. ?/? - ö. 1176/1762-63)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 18. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Asıl adı Mustafa’dır. Bosna eyaletine bağlı Ahlona kazasında doğdu. Doğum tarihi bilinmemektedir. 1121/1709-10 yılında İstanbul’a gitti. Fâtih Sultân Mehmed’in yaptırdığı Çifteayak Medresesinde öğrenim gördü. Belli bir süre sonra devrin önemli isimlerinden Babatâgî Yek-çeşm İsmâil Efendi’nin yanında bulundu ve ondan ders aldı. Tezkire sahibi Sâlim Efendi’nin (ö. 1743) babası Şeyhülislâm Mirzâ Mustafa Efendi’nin (ö. 1722) tavsiyesi ile Yağlıkçızâde Mehmet Efendi’nin danişmentliğine atandı. Daha sonra Süleymaniye Medresesi’ndeki hadis mektebinden ayrılıp Selânik’e gitti. Sultan III. Ahmed’in veziriazamı Damad İbrâhim Paşa’nın (ö. 1730) sadaretinin ilk yıllarında reisülküttab olan Mehmed Efendi’nin isteği ile İstanbul’daki İngiltere ve Hollanda (Sâlim Tezkiresi’ne göre Venedik) elçiliklerinde çevirmen olarak görev aldı. Bu görevindeyken kendi isteği ile emekli oldu. 1176/1762-63 yılında vefat etti.

Şiirlerinde “Sem’î” mahlasını kullanan Mustafa Efendi, nazım ve nesir alanında tanınmış olup Râmiz Tezkiresi’nde temiz hayalleri ile Sâbit'in izinden giden bir şair olarak anılmaktadır (Erdem 1994: 166). Sâlim'in Tezkiretü'ş-Şu'arâ'sında da nazma ve nesre hâkim, hitabı güçlü bir kişi olarak anılmaktadır (İnce 2005: 279).

Kaynakça

İnce, Adnan (hzl.) (2005). Sâlim Tezkiresi. Ankara: AKM Yay. 

Erdem, Sadık (hzl.) (1994). Râmiz ve Âdâb-ı Zurafâ’sı. Ankara: AKM Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ADNAN DOĞAN
Yayın Tarihi: 03.07.2013
Güncelleme Tarihi: 14.11.2020

Eserlerinden Örnekler

Gazel

Günâh-ı bende-i nâ-çîz iken ülûf ülûf

Yine mu’âmele-i lutf ider ‘Afüvv ü Ra’ûf

Metâ’-ı magfiretin vefretin hayâl eyle

‘Ayâr-ı hâlis ile geçmede nukûd-ı züyûf

Edâ eder mi sanır murg-ı hoş-nevâ-yı çemen

İhâta etmedigi midhati zurûf-ı hurûf

‘Ulüvv-i himmete vâ-bestedir hümûm u keder

Hüsûf mâha gelür ekser âftâba küsûf

Cenâb-ı Vâhid-i Gaffâr Sem’iyâ bî-şek

Hezâr mücrimi âzâd ider gam-âlâ-nûf 

(Erdem, Sadık (hzl.) (1994). Râmiz ve Âdâb-ı Zurafâ’sı. Ankara: AKM Yay. 166.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1SİNÂNÎ/SİFÂLÎ, Arslan Paşad. ? - ö. 1566Doğum YeriGörüntüle
2LEDÜNNÎ, Mustafa Ledünnî Efendid. ? - ö. 1720-21Doğum YeriGörüntüle
3SÂDIK, Sâdık Mehmed Efendid. ? - ö. 1594-95Doğum YeriGörüntüle
4SİNÂNÎ/SİFÂLÎ, Arslan Paşad. ? - ö. 1566Doğum YılıGörüntüle
5LEDÜNNÎ, Mustafa Ledünnî Efendid. ? - ö. 1720-21Doğum YılıGörüntüle
6SÂDIK, Sâdık Mehmed Efendid. ? - ö. 1594-95Doğum YılıGörüntüle
7SİNÂNÎ/SİFÂLÎ, Arslan Paşad. ? - ö. 1566Ölüm YılıGörüntüle
8LEDÜNNÎ, Mustafa Ledünnî Efendid. ? - ö. 1720-21Ölüm YılıGörüntüle
9SÂDIK, Sâdık Mehmed Efendid. ? - ö. 1594-95Ölüm YılıGörüntüle
10SİNÂNÎ/SİFÂLÎ, Arslan Paşad. ? - ö. 1566MeslekGörüntüle
11LEDÜNNÎ, Mustafa Ledünnî Efendid. ? - ö. 1720-21MeslekGörüntüle
12SÂDIK, Sâdık Mehmed Efendid. ? - ö. 1594-95MeslekGörüntüle
13SİNÂNÎ/SİFÂLÎ, Arslan Paşad. ? - ö. 1566Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14LEDÜNNÎ, Mustafa Ledünnî Efendid. ? - ö. 1720-21Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15SÂDIK, Sâdık Mehmed Efendid. ? - ö. 1594-95Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16SİNÂNÎ/SİFÂLÎ, Arslan Paşad. ? - ö. 1566Madde AdıGörüntüle
17LEDÜNNÎ, Mustafa Ledünnî Efendid. ? - ö. 1720-21Madde AdıGörüntüle
18SÂDIK, Sâdık Mehmed Efendid. ? - ö. 1594-95Madde AdıGörüntüle