ŞEYH SEYYİD MEHMED EMÎN EFENDİ (EYYÛBÎ)

(d. ?/? - ö. 1038/1628/1629)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 17. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Adı Mehmed Emîn’dir. Şeyh Seyyid Mehmed Emîn Efendi, Seyyid Mehmed Eyyûbî olarak tanındı. Eyüp’te doğdu ve doğum tarihi bilinmemektedir. Eyüp türbedarı Abdullah Efendi’nin oğludur. Genç yaşta medrese öğrenimi görmeye başladı. Molla Ahmed Ensârî’den mülâzım oldu. Müderrislik yaptı. Kırk akçelik medreseden mazul iken Koca Mustafa Paşa Tekkesi şeyhi Yemenî Necmeddin Hasan Efendi’nin, kız kardeşi ile evlenmesi üzerine müderrisliği bıraktı. Yemenî Necmeddin Hasan Efendi’ye intisap ederek Koca Mustafa Paşa Tekkesi’nde uzlete çekildi. Bir ara Rumeli’ne gitti. İstanbul’a döndüğünde şeyhi Yemenî Necmeddin Hasan Efendi’nin Yemen’e gittiğini öğrendi. Bâkîzâde Mehmed Efendi’nin yerine Yedi Kule yakınlarındaki Hacı Evhad Tekkesi’ne şeyh oldu. Şeyhi Yemenî Necmeddin Hasan Efendi’nin 1019/1610-1611 yılında ölmesi üzerine Koca Mustafa Paşa Tekkesi’nin şeyhi Avnullah Hasan Adlî Efendi oldu. Seyyid Mehmed Emîn Efendi ise Balat Camii’nde görevlendirildi. Şaban 1026/Ağustos-Eylül 1617’de Şeyh Avnullah Hasan Adlî Efendi’nin ölmesi üzerine Mehmed Emîn Efendi Koca Mustafa Paşa Tekkesi’ne şeyh oldu. 1038/1628-1629 yılında hacca gitti ve aynı yıl içinde Medine-i Münevvere’de vefat etti. Ölümüne dostları tarafından “Fevti târîhi bir ziyâde ile / Ola rûhına rahmet-i Yezdân” beyti ile tarih düşürdüler. Vefat tarihi Tuhfe-i Nâ’ilî (Kurnaz, M. Tatçı 2001: 918)’de 1036/1626 olarak kayıtlıdır. Yerine Seyyid Kerâmeddin b. Yemenî Hasan Efendi şeyh oldu. Seyyid Mehmed Eyyûbî’nin oğlu Hasan Nûrî ise Balat şeyhliği yapmıştır (Özcan 1989: 36; Galitekin 2001: 225). 

Şeyh Seyyid Mehmed Emîn Efendi şiirlerinde mahlas kullanmadı. Şiirleri ve ilahileri vardır. Bilgili bir kişi olup şiir ve inşada söz sahibi bir kimseydi (Özcan 1989: 36). 

Kaynakça

Galitekin, Ahmed Nezih (hzl.) (2001). Ayvansarayî Hüseyin Efendi-Alî Sâtı Efendi-Süleymân Besîm Efendi Hadîkatü’l-Cevâmi‘ (İstanbul Câmileri ve Diğer Dinî-Sivil Mimârî Yapılar). İstanbul: İşaret Yay. 272.

Kurnaz, Cemâl, M. Tatçı (hzl.) (2001). Mehmed Nâil Tuman, Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. C. I-II. Ankara: Bizim Büro Yay. 918.

Özcan, Abdulkadir (hzl.) (1989). Şeyhî Mehmed Efendi Şakaik-ı Nu’mâniye ve Zeyilleri-Vekâyiü’l-Fudalâ II-III. İstanbul: Çağrı Yay. 36.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. BEYHAN KESİK
Yayın Tarihi: 15.03.2014
Güncelleme Tarihi: 25.11.2020

Eserlerinden Örnekler

Pür-safâ oldukça dil mir’ât-ı İskender gibi

Görinür ‘aks-i cemâlin ey sanem tasvîrden

Velehû

Nûr-ı Hakdur görinen ‘âşıkdan ey sâhib-hüner

Nite kim şem‘ün ziyâsı görinür fânûsdan

 (Özcan, Abdulkadir (hzl.) (1989). Şeyhî Mehmed Efendi Şakaik-ı Nu’mâniye ve Zeyilleri-Vekâyiü’l-Fudalâ II-III. İstanbul: Çağrı Yay. 36.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1HAYDAR, Ali Haydar Efendi, İstanbullud. 1837 - ö. 1903Doğum YeriGörüntüle
2RAHÎMÎ, Habeşî-zâde Abdurrahîm Rahîmî Beyd. ? - ö. 25 Kasım 1727Doğum YeriGörüntüle
3ŞÂRIK, Kaşıkçı Hacı Emîn Baba, Kaşıkçı-zâded. 1776 - ö. 1854Doğum YeriGörüntüle
4HAYDAR, Ali Haydar Efendi, İstanbullud. 1837 - ö. 1903Doğum YılıGörüntüle
5RAHÎMÎ, Habeşî-zâde Abdurrahîm Rahîmî Beyd. ? - ö. 25 Kasım 1727Doğum YılıGörüntüle
6ŞÂRIK, Kaşıkçı Hacı Emîn Baba, Kaşıkçı-zâded. 1776 - ö. 1854Doğum YılıGörüntüle
7HAYDAR, Ali Haydar Efendi, İstanbullud. 1837 - ö. 1903Ölüm YılıGörüntüle
8RAHÎMÎ, Habeşî-zâde Abdurrahîm Rahîmî Beyd. ? - ö. 25 Kasım 1727Ölüm YılıGörüntüle
9ŞÂRIK, Kaşıkçı Hacı Emîn Baba, Kaşıkçı-zâded. 1776 - ö. 1854Ölüm YılıGörüntüle
10HAYDAR, Ali Haydar Efendi, İstanbullud. 1837 - ö. 1903MeslekGörüntüle
11RAHÎMÎ, Habeşî-zâde Abdurrahîm Rahîmî Beyd. ? - ö. 25 Kasım 1727MeslekGörüntüle
12ŞÂRIK, Kaşıkçı Hacı Emîn Baba, Kaşıkçı-zâded. 1776 - ö. 1854MeslekGörüntüle
13HAYDAR, Ali Haydar Efendi, İstanbullud. 1837 - ö. 1903Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14RAHÎMÎ, Habeşî-zâde Abdurrahîm Rahîmî Beyd. ? - ö. 25 Kasım 1727Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15ŞÂRIK, Kaşıkçı Hacı Emîn Baba, Kaşıkçı-zâded. 1776 - ö. 1854Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16HAYDAR, Ali Haydar Efendi, İstanbullud. 1837 - ö. 1903Madde AdıGörüntüle
17RAHÎMÎ, Habeşî-zâde Abdurrahîm Rahîmî Beyd. ? - ö. 25 Kasım 1727Madde AdıGörüntüle
18ŞÂRIK, Kaşıkçı Hacı Emîn Baba, Kaşıkçı-zâded. 1776 - ö. 1854Madde AdıGörüntüle