VAHYÎ, Açuk Kadıoğlu Mustafâ Vahyî Efendi

(d. ?/? - ö. 958/1542)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 16. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Asıl adı Mustafa olup Açuk Kadıoğlu lakabıyla tanındı. Manastır'da doğdu. Hasân Çelebi ve Beyânî, şairin, Hâverî İlmî Efendi’nin yeğeni olduğunu söylemesine karşın, diğer kaynaklar kardeşi olduğu konusunda birleşirler. Öğrenimini tamamladıktan sonra Kesriyye kadısı oldu. Âşık Çelebi’ye göre, önceleri iyi ahlakıyla tanınmasına rağmen, kadı olduğunda bu makamdan ötürü bencilleşip kibir sahibi olmuş, anlaşmazlık yaşadığı arkadaşlarına karşı öfke ve nefretle hareket etmiştir. Aldığı bu âhlardan olsa gerek evinde çıkan bir yangında şiirleri yok olmuştur. Yangının üzüntüsüne dayanamamış 958/1542 tarihinde kadılık yaptığı Kesriyye'de vefat etmiştir.

Çağdaşı şairler arasında yeteneği ile ön plana çıkmıştır. Tezkire yazarları şiirlerinin çoğunu güzel bulsalar da inşası çok başarılı değildir.

Kaynakça

Akbayar, Nuri (hzl.) (1996). Mehmed Süreyyâ, Sicill-i Osmanî. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yay.

Eyduran Sungurhan, Aysun (hzl.) (2008). Beyânî, Tezkiretü’ş-Şu’arâ.Ankara: Kültür Bakanlığı e-kitap: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/belge/1-83502/beyani----tezkiretus-suara.html [erişim tarihi: 09.09.2013]

Eyduran Sungurhan, Aysun (hzl.) (2009). Kınalızâde Hasan Çelebi, Tezkiretü’ş-Şu’arâ (İnceleme-Tenkitli Metin). Ankara: Kültür Bakanlığı e-kitap: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/belge/1-83504/kinalizade-hasan-celebi---tezkiretus-suara.html[erişim tarihi: 09.09.2013]

Kılıç, Filiz (hzl.) (2010). Âşık Çelebi, Meşâ’irü’ş-Şu’arâ (İnceleme-Metin). İstanbul: İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Yay. 

Kurnaz, Cemal-Mustafa Tatcı (hzl.). (2001). Tuhfe-i Nâilî, Mehmet Nail Tuman. Ankara: Bizim Büro Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. TUNCAY BÜLBÜL
Yayın Tarihi: 15.09.2013
Güncelleme Tarihi: 28.10.2020

Eserlerinden Örnekler

Eyledi rûz-ı şitâda bezmi gülşen çerçeve

Gül gül oldı aks-i tâb-ı câm-ı mülden çerçeve

Hâne hâne oldı kim seyr ide diyü şâh anı

Nat’-ı şatranca müşâbih yapdı revzen çerçeve

Bâd-ı âh-ı serd-i düşmenden şitâlar kopdı kim

Revzen-i çeşm-i sepîde eyledüm ben çerçeve

Niçe yirden şekl-i hışt-ı kasr-ı dil-ber arz ider

Câm-ı mihr ü mehden olsa n’ola rûşen çerçeve

Câm-ı çeşmün revzen-i cisme münâsib düşdi kim

Cân u dil uryân ister hâne-i ten çerçeve

Penbe urma dâg-ı cisme bî-huzûr olur gönül

Eylemez çün revzenine ehl-i külhen çerçeve

Oldı taksîmât-ı reyhâna müşâbih şimdiden

Vahyiyâ vakt-i şitâda itdi gülşen çerçeve 

Kılıç, Filiz (hzl.) (2010). Âşık Çelebi, Meşâ’irü’ş-Şu’arâ (İnceleme-Metin). İstanbul: İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Yay. 557.


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1HÂVERÎ, Açuk Kadıoğlu Ali Çelebid. ? - ö. 1564-65Doğum YeriGörüntüle
2ZUHÛRÎ, Tülbend-zâde Zuhûrî Mehmed Efendid. ? - ö. 1595\\\\\\\'ten önceDoğum YeriGörüntüle
3SÂMÎ, Hüssâmd. ? - ö. 1574\'ten sonraDoğum YeriGörüntüle
4HÂVERÎ, Açuk Kadıoğlu Ali Çelebid. ? - ö. 1564-65Doğum YılıGörüntüle
5ZUHÛRÎ, Tülbend-zâde Zuhûrî Mehmed Efendid. ? - ö. 1595\\\\\\\'ten önceDoğum YılıGörüntüle
6SÂMÎ, Hüssâmd. ? - ö. 1574\'ten sonraDoğum YılıGörüntüle
7HÂVERÎ, Açuk Kadıoğlu Ali Çelebid. ? - ö. 1564-65Ölüm YılıGörüntüle
8ZUHÛRÎ, Tülbend-zâde Zuhûrî Mehmed Efendid. ? - ö. 1595\\\\\\\'ten önceÖlüm YılıGörüntüle
9SÂMÎ, Hüssâmd. ? - ö. 1574\'ten sonraÖlüm YılıGörüntüle
10HÂVERÎ, Açuk Kadıoğlu Ali Çelebid. ? - ö. 1564-65MeslekGörüntüle
11ZUHÛRÎ, Tülbend-zâde Zuhûrî Mehmed Efendid. ? - ö. 1595\\\\\\\'ten önceMeslekGörüntüle
12SÂMÎ, Hüssâmd. ? - ö. 1574\'ten sonraMeslekGörüntüle
13HÂVERÎ, Açuk Kadıoğlu Ali Çelebid. ? - ö. 1564-65Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14ZUHÛRÎ, Tülbend-zâde Zuhûrî Mehmed Efendid. ? - ö. 1595\\\\\\\'ten önceAlan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15SÂMÎ, Hüssâmd. ? - ö. 1574\'ten sonraAlan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16HÂVERÎ, Açuk Kadıoğlu Ali Çelebid. ? - ö. 1564-65Madde AdıGörüntüle
17ZUHÛRÎ, Tülbend-zâde Zuhûrî Mehmed Efendid. ? - ö. 1595\\\\\\\'ten önceMadde AdıGörüntüle
18SÂMÎ, Hüssâmd. ? - ö. 1574\'ten sonraMadde AdıGörüntüle