ZÂKÎ, Abdullah Zâkî Efendi, A‘mâ Zâkî

(d. 1223?/1808-09? - ö. 1248/1832-33)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Asıl ismi Abdullah’tır. Görme engelli olması sebebiyle A‘mâ Zâkî olarak tanındı. Bağdatlıdır. Öldüğünde yirmi beş yaşında olduğu bilgisinden hareketle 1223/1808-09 yılı civarında doğduğu söylenebilir. Kürt asıllıdır. Muhtemelen Bağdat’ta dünyaya geldi (Çınarcı 2007: 67) daha sonra İran taraflarına gitti. İlim tahsil etmek amacıyla 1247 yılı başlarında/1831 sonlarında İstanbul’a geldi. 1248/1832-33 (Tuman 2001: 389) yılında Şeyhülislam Ârif Hikmet Bey’in verdiği bilgiye göre yaklaşık olarak yirmi beş yaşındayken veba hastalığına yakalanarak Ebulfeth Camii yakınlarındaki Otlakçı Yokuşu’nda merhum Şeyhülislâm Samanî-zâde Ömer Hulûsî Efendi’nin evinde ya da -yine aynı kaynağa göre- Süleymaniye’de Tiryaki Çarşısı’ndaki medresede kaldığı sırada vefat etti (Çınarcı 2007: 67). Onun öldüğü gün İstanbul’a gelmiş olan Ali ismindeki kardeşi de aynı hastalıktan birkaç gün içerisinde hayatını kaybetti. Şeyhülislam Ârif Hikmet Bey’in (Çınarcı 2007: 67) şairin vefatı tarihini Rebiülevvel 1238/Kasım-Aralık 1822 göstermesi sehven yapılmış bir hatadan kaynaklanıyor olmalıdır.

Eseri olup olmadığı konusunda bilgi yoktur. Şeyhülislam Ârif Hikmet Bey’in (Çınarcı 2007: 67) zeki, güzel söz söyleme konusunda yetenekli ve hitabeti güçlü bir şahıs olarak tanımladığı ve Fuzûlî takipçisi bir şair olduğu bilgisini verdiği Abdullah Zâkî Efendi, doğaçlama olarak yüz beyit söyleyebilecek kadar şiir söyleme kabiliyetine sahipti.

Kaynakça

Çınarcı, M. Nuri (hzl.) (2007). Şeyhülislam Ârif Hikmet Bey’in Tezkîretü’ş-Şu’arâ’sı ve Transkripsiyonlu Metni. Yüksek Lisans Tezi. Gaziantep: Gaziantep Üniversitesi.

Kurnaz, Cemâl ve Mustafa Tatçı (hzl.) (2001). Mehmed Nâil Tuman, Tuhfe-i Nâilî -  Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri.  C.I. Ankara: Bizim Büro Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ İNCİNUR ATİK GÜRBÜZ
Yayın Tarihi: 18.09.2014
Güncelleme Tarihi: 29.11.2020

Eserlerinden Örnekler


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1KABÛLÎ, Ahmed Efendid. 1710-11 - ö. 1780-81Doğum YeriGörüntüle
2İNÂYETÎ, İnayetullah Ağad. 1762-63 - ö. 1814-15Doğum YeriGörüntüle
3ÂSIM, Bağdatlıd. 1803 - ö. 1887Doğum YeriGörüntüle
4KABÛLÎ, Ahmed Efendid. 1710-11 - ö. 1780-81Doğum YılıGörüntüle
5İNÂYETÎ, İnayetullah Ağad. 1762-63 - ö. 1814-15Doğum YılıGörüntüle
6ÂSIM, Bağdatlıd. 1803 - ö. 1887Doğum YılıGörüntüle
7KABÛLÎ, Ahmed Efendid. 1710-11 - ö. 1780-81Ölüm YılıGörüntüle
8İNÂYETÎ, İnayetullah Ağad. 1762-63 - ö. 1814-15Ölüm YılıGörüntüle
9ÂSIM, Bağdatlıd. 1803 - ö. 1887Ölüm YılıGörüntüle
10KABÛLÎ, Ahmed Efendid. 1710-11 - ö. 1780-81Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11İNÂYETÎ, İnayetullah Ağad. 1762-63 - ö. 1814-15Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12ÂSIM, Bağdatlıd. 1803 - ö. 1887Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13KABÛLÎ, Ahmed Efendid. 1710-11 - ö. 1780-81Madde AdıGörüntüle
14İNÂYETÎ, İnayetullah Ağad. 1762-63 - ö. 1814-15Madde AdıGörüntüle
15ÂSIM, Bağdatlıd. 1803 - ö. 1887Madde AdıGörüntüle