Halil Açıkgöz

Halil Aga
(d. 1 Aralık 1952 / ö. 25 Kasım 2019)
Yazar, Türkolog
(Yeni Edebiyat / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Manisa’nın Turgutlu ilçesinin Osmancık köyünde 1 Aralık 1952'de dünyaya geldi. İlkokulu köyde, ortaokul ve liseyi Turgutlu'da bitirdi. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümünden "Fuat Köprülü’nün Hayat ve Ülkü Mecmualarındaki Fikrî-İçtimaî Yazıları" adlı teziyle mezun oldu (1977). Aynı üniversitenin Yeni Türk Dili bilim dalında doktora çalışmasını devam ettirdi. (Açıkgöz 2018; Türk Dünyasından Halil Açıkgöz’e Armağan 2013: 9).

İstanbul’un çeşitli liselerinde edebiyat öğretmenliği (1977-1983) ve İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümünde Türk Dili okutmanlığı yaptı (1983-2017). 1983-1998 yılları arasında Türk Dünyası Araştırmaları Vakfında görevlendirildi. Bu vakfın bünyesinde Türk dünyasının birçok yerinde Türkiye Türkçesi kursları düzenledi, dersler verdi, ulusal ve uluslararası kongreler ve bilimsel toplantılar düzenledi. 2011'de Yunus Emre Enstitüsü tarafından Türkoloji Projesi kapsamında görevlendirilerek Makedonya, Rusya gibi ülkelerde Türk Dili okutmanlığı yaptı (Açıkgöz 2018; Türk Dünyasından Halil Açıkgöz’e Armağan 2013: 9; Leontiç 2013: 77). 2017'de emekli oldu. 25 Kasım 2019'da İstanbul'da vefat etti. 

Yazmaya 1969'da Yeni Turgutlu gazetesinde şiir, hikâye, haber, makale ve fıkralar yazarak başladı. Akademik açıdan ilgi ve inceleme alanı Türkiye Türkçesi ve Türk dilinin eski devreleri, çağdaş Türk lehçe ve şiveleri ve edebiyatları, Türk dünyası ve Avrasya halklarının dili, folkloru, edebiyatı, sanatı, bilim ve düşünce hayatıdır.

Yazıları, yurt içi ve yurt dışında çeşitli akademik dergilerde ve kitaplarda yayımlandı. Ulusal, uluslararası çok sayıda bilimsel toplantıda bildiriler sundu. Bu araştırmaların yanında Türk dili öğretim metodu konusunda çalışmalar yaptı. Bilgisayar teknolojisini Türkoloji alanında kullanmak için çeşitli programlar geliştirdi (Açıkgöz 2018; Türk Dünyasından Halil Açıkgöz’e Armağan 2013: 10). TRT ve bazı özel televizyonlarda senaryo, kaynak metin yazarlığı ve program danışmanlığı yaptı (Açıkgöz 2018; Açıkgöz 2013: 24; Tunalı 2013: 72). Çok sayıda eserin hazırlanmasına katkıda bulundu. Türkoloji alanında özgün araştırma ve inceleme çalışmaları ile tanındı.

Kaynakça

Açıkgöz, Halil (2018). "Özgeçmiş". Açıkgöz'ün özel arşivinden.

Açıkgöz, Namık (2013). "İstanbul'da Bir Münzevî". Türk Dünyasından Halil Açıkgöz’e Armağan. Hayri Ataş (Haz.). İstanbul: Doğu Kitabevi. 23-25.

Leontiç, Mariya (2013). "İştip "Gotse Delçev" Üniversitesi Filoloji Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümüne Sayın Halil Açıkgöz'ün Katkısı". Türk Dünyasından Halil Açıkgöz’e Armağan. Hayri Ataş (Haz.). İstanbul: Doğu Kitabevi. 77-80.

Tunalı, A. Yağmur (2013). "Aga'nın Zaman Tüneli'nde Göz ve Gönül Yordamıyla". Türk Dünyasından Halil Açıkgöz’e Armağan. Hayri Ataş (Haz.). İstanbul: Doğu Kitabevi. 65-74.

Türk Dünyasından Halil Açıkgöz’e Armağan (2013). Hayri Ataş (Haz.). İstanbul: Doğu Kitabevi.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. ZEYNEP TEK
Yayın Tarihi: 17.10.2018
Güncelleme Tarihi: 16.12.2020

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Ekrem Hakkı Ayverdi'nin Avrupa’da Osmanlı Mimârî Eserleri I-IVİstanbul Fetih Cemiyeti / İstanbul1979-1982İnceleme
Peyami Safa’nın Hikâyeler’i -İlk Defa Bütün Hikâyeleri Bir Arada-Ötüken Neşriyat / İstanbul1980Hikâye
Mehmed İzzet’in Milliyet Nazariyeleri ve Millî Hayat’ıÖtüken Neşriyat / İstanbul1981İnceleme
Temel Türkçe Sözlük Sadeleştirilmiş ve Genişletilmiş Kamus-ı Türkî I-IIITercüman Gazetesi / İstanbul1985-1986Diğer
Âşık Deryamî Hayatı ve ŞiirleriAdapazarı Belediyesi / Adapazarı1987Şiir
D. Halbout du Tanney ve Pierre Seghers'in Yunus Emre Le livre de l’Amour Sublime adlı eseriEditeur: Seghers, Collection: Miroir du Monde / Paris1987Şiir
İlmî Araştırma Yazılarında Uyulacak EsaslarTürk Dünyası Araştırmaları Vakfı / İstanbul1988Araştırma
Oğuz Eli AzerbaycanTürk Dünyası Araştırmaları Vakfı / İstanbul1989Araştırma
Kâmil Veliyev’in Destan PoetikasıTürkiyat Matbaacılık / İstanbul1989İnceleme
Türkistan İllerinden ÖzbekistanTürk Dünyası Araştırmaları Vakfı / İstanbul1990Araştırma
Azize Caferzade’nin Anamın MasallarıTürk Dünyası Araştırmaları Vakfı / İstanbul1990Masal
Türk Dünyası Edebiyatı ITürk Dünyası Araştırmaları Vakfı / İstanbul1991İnceleme
Türk Dünyası İçin Alfabe (Okuma-Yazma) KitabıTürk Dünyası Araştırmaları Vakfı / İstanbul1992Diğer
Cemil Meriç İle SohbetlerSeyran İktisâdî İşletmesi / İstanbul1993Sohbet
Urallar’dan Altaylar’a, Altaylar’dan Sakalar’a Türk TopluluklarıTürk Dünyası Araştırmaları Vakfı / İstanbul1993Araştırma
Ebülfez Elçibey Azatlık ve DemokrasiVeli / İstanbul1993İnceleme
Abdurrahim Polat Azatlık'taÖzel Baskı / İstanbul1995İnceleme
Tatarca-Türkçe Sözlükİnsan Neşriyatı / Kazan1997Diğer
Azerbaycan BayatılarıTürk Dil Kurumu / Ankara1998Derleme
Rusya Federasyonu Gümrük Kanunu Birinci KitapÖzel Baskı / Moskova1999Diğer
Safiye Erol’un Dineyri PapazıKubbealtı Neşriyâtı / İstanbul2001Roman
Safiye Erol’un Çölde Biten Rahmet AğacıKubbealtı Neşriyâtı / İstanbul2001Diğer
Safiye Erol’un Makaleler'iKubbealtı Neşriyâtı / İstanbul2002Diğer
Fazlı Ayverdi'nin Vehbi Koç ile 30 Yıl'ıÖzel Baskı / İstanbul2002Hatıra
Kelime GruplarıDoğu Kütüphanesi / İstanbul2005İnceleme
Safiye Erol’un Hikâyeleri - Leylâk MevsimiKubbealtı Neşriyâtı / İstanbul2010Hikâye

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1İlhan Ayverdid. 24 Ekim 1926 - ö. 6 Kasım 2009Doğum YeriGörüntüle
2Teoman Aktüreld. 1932 - ö. 15 Temmuz 2007Doğum YeriGörüntüle
3AHMED-İ RÛMÎd. ? - ö. 1631-1632Doğum YeriGörüntüle
4Enis Baturd. 28 Haziran 1952 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5KUL HÜSEYİN, Hüseyin Gümüşlüoğlud. 1952 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6ÇELİK OZAN, Murat Çelikd. 25.04.1952 - ö. 2010Doğum YılıGörüntüle
7Umur Bugayd. 17 Ocak 1941 - ö. 06 Ağustos 2019Ölüm YılıGörüntüle
8Şule Yüksel Şenlerd. 29 Mayıs 1938 - ö. 28 Ağustos 2019Ölüm YılıGörüntüle
9GAFAR, Gafar İbrahimîd. 05.10.1954 - ö. 06.01.2019Ölüm YılıGörüntüle
10Abbas Cılgad. 1935 - ö. Temmuz 1996MeslekGörüntüle
11Rıfkı Kaymazd. 22 Şubat 1950 - ö. 22 Şubat 2010MeslekGörüntüle
12Vedat Türkalid. 13 Mayıs 1919 - ö. 29 Ağustos 2016MeslekGörüntüle
13Cahit Âşıkoğlud. 1961 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Nurettin Durmand. 15 Aralık 1945 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Aziz Nesind. 1916 - ö. 5 Temmuz 1995Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16HALİL, Halil İbrahim Bacakd. 1924 - ö. 20.08.2008Madde AdıGörüntüle
17SÂBIK/ÂRİF, Kurşuncubaşı-zâde Koyunyemez Mehmed Ârif Ağad. 1769-70 - ö. 1819Madde AdıGörüntüle
18NÛRÎ, Şeyh Halil Efendi-zâde Nûrî Baba Efendid. ? - ö. 1787-88Madde AdıGörüntüle