Ahmet Özer

(d. 19 Ocak 1946 / ö. ?)
Öğretmen, öğretim görevlisi, şair, yazar, editör
(Yeni Edebiyat / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Trabzon Maçka’da Zehra Hanım ve öğretmen İsmail Özer’in oğlu olarak doğdu. 1964’te Trabzon Lisesi’nden mezun olduktan sonra Fatih Eğitim Enstitüsü Edebiyat Bölümü’nü bitirdi. Bununla yetinmeyen Ahmet Özer, sonrasında ise Anadolu Üniversitesi’nde Türk Dili ve Edebiyatı bölümünü bitirdi. Mezun olduktan sonra 29 yıl öğretmenlik yapan yazar, Bilkent Üniversitesi İnsani Bilimler ve Edebiyat Fakültesi’nde 1996-2015 yılları arasında Öğretim Görevlisi olarak çalıştı. Kültür Sanat ve Edebiyat Dergisi Kıyı ve Bilkent Üniversitesi Kültür-Sanat-Edebiyat Dergisi 4 Mevsim dergilerinde sanat yönetmenliği yaptı.

İlk ödülünü 1981 Nevzat Üstün Şiir Başarı Ödülü’yle alan Ahmet Özer, sonrasında; 1982 Ömer Faruk Toprak Şiir Mansiyonu, 1989 TRT İstanbul Radyosu “Gecenin İçinden” Programı Öykü Ödülü, 1991 Kökten Kitabevi Öykü Ödülü, 1993 Yunus Nadi Yayımlanmamış Şiir Kitabı Ödülü, 1998 Cevdet Kudret Edebiyat Ödülü, 2000 Trabzon Gazeteciler Cemiyeti Yılın Sanat Ödülü, 2002 Ceyhun Atuf Kansu Şiir Ödülü, 2002 Sabahattin Sağıroğlu Trabzon’a Hizmet Ödülü ve 2016 İsmet Kemal Karadayı Onur Ödülü’ (Şiir dalında)nün sahibi oldu.

Yarım kalan roman denemesinin ardından ilk şiiri 1966’da Son Haber Gazetesinde yayımlanan Ahmet Özer’in yoğun bir yayın hayatı olmuştur. Bu dönemde öğretmeni Rasim Şimşek, Öner Ciravoğlu, Ertan Tokinan, İsmail Gümüş ve Ayhan Can gibi isimler Ahmet Özer’in sanat anlayışını etkileyen isimler arasındadır. Özellikle “Ayhan Can’ın dosyamla ilgili görüşleriyle yazdığı onlarca mektup, bugünkü şiirimin temel yapısını oluşturmuştur diyebilirim. Bu nedenle kendisine çok şey borçluyum” (Özer 2001: 3) diyen şair için bu dönem sanat anlayışının şekillenmesi açısından önemli olmuştur.

Ahmet Özer, şiir, araştırma-inceleme, deneme, tanıtı, söyleşi, biyografi, gezi ve öykü vb. alanlarda birçok yayın yapmıştır. “Çok yazmanın yanında çok gezmiş bir insanım. Gezdiğim her coğrafya; şiirime, yazılarıma, düşüncelerime ufuk açmıştır. […] Farklı mekanlarda bulunma olanağım oldu. Değişik her ortamın iç dünyamı çok yönlü ışıttığını belirtebilirim” (Sezer 2009: 94) diyen Ahmet Özer, 60’lı yıllardaki olayların yakından bir takipçisi de olmuştur. Kişiliğinin gelişimine katkıda bulunan bu olaylar kalemine de yansımıştır.

1968’de Türkiye Öğretmenler Sendikası (TÖS) üyesi olan Ahmet Özer’in bu dönemde takip ettiği süreli yayınları arasında Varlık, Türk Dili, Yeni Edebiyat, Yeni Dergi, Yeni Ufuklar ve Ant dergileri yer almıştır. 1972-1975 yılları arasında Yansıma dergisinde yazıları, şiirleri, derginin son sayısında ise hikâyesi yayımlanmıştır.

Şiirlerini 1966’da yayımlamaya başlamasına karşın ilk şiir kitabını ancak 1981’da yayımlamıştır. Bu durum “[…] onun kitap çıkarmakta ivecen davranmadığını, ürünlerini sabırla işleyip dinlendirdiğini, seçerken ince eleyip sık dokuduğunu gösteriyor” (Bezirci 1998: 108). İlk kitabının yanı sıra ilk ödülü, geçirdiği rahatsızlık, gelen röportaj talepleri ve hakkındaki olumlu yazılar ile 1981 yılı Ahmet Özer’in hayatında hareketli bir yıl olmuştur. Şairliğinin yanı sıra dergiciliğiyle de ön plana çıkan sanatçı için 1981 yılının ayrıca bir önemi daha vardır. Sanatçı, lise yıllarından beri iç içe olduğu 1961’den itibaren aralıklarla çıkan Kıyı dergisinin 3. döneminden kapanışına (1983) kadar dergiye sanatıyla dâhil olmuştur. Ardından 1983’de üye olduğu Danışma Kooperatifi tarafından ikinci kitabı basılmıştır. Yine bu dönemde Ankara’da çıkarmaya başladıkları Karşı dergisi için sürekli şehir dışına çıkan Ahmet Özer, dostlarıyla da bir araya gelmiş ve bu toplantılarda Kıyı’nın ülkenin dört bir yanına yayıldığını gözlemlemiştir.

Yayımlanan son şiir kitabı Suları Çekilen Nehir’le birlikte on şiir kitabı bulunan Ahmet Özer’e göre şiir zor bir sanattır: “Şiirin ağır bir işçilikle yazıldığını biliyorum. En yalın şiirlerde bile bir kolaylığın bir basitliğin olmadığına inanıyorum. Şiiri bilmeden şiir yazmak çok insana kolay geliyor. Oysa zaman içinde şiir dünyasında bir geziye çıkıldığında önümüze nice zorluklar çıkıyor” (Eroğlu Kasım 1987: 34).

Kendi kuşağı için; “[…] Çok okuyan, iyi dinleyen, gerekli araştırmalar yapan kişiler olarak şiirimizin etki gücünün, kendimizden başlayarak geniş bir alanı kapsamanı istiyorduk. […] Dönemin şairleri olarak düşünsel alanda hiç yalpalamadan, şiirini devrimci bir damara bağlayarak yaşamına sindirmeyi temel ilke edinmiştik. Bu anlayışı sürdürdüğümüze inanıyoruz” (Duran Kasım/ Aralık 2018: 8) diyen şair, 1960’lı yılların da kuşağı için oldukça önemli olduğunu vurgular:

60’lı yılların ikinci yarısından bugüne, çağına tanıklık eden bir şiiri kurmaya çalıştık. Yaşamın her türlü acılarına, yıkımlarına, darbelerine, yasaklarına karşı koyan bir anlayışla sürüp getirdik şiiri. Onca çelişkinin, onca kirlenmenin, onca dağılmanın ortasında ayakta kalmanın savaşıydı bu. […] Kendimizi edebiyatın nöbetini tutan kişiler olarak değerlendiriyorum. Bu alandan çıksak, büyük bir boşluk doğacak diye düşünüyorum” (Duran Kasım/ Aralık 2018: 9).

Farklı dergilerde yazıları yayımlanan yazarın yine gazetelerde pek çok köşe yazısı yayımlanmıştır. Bazı dergi ve gazeteler yaşamı ve sanatı üzerine özel sayı çıkarmıştır. Bunlar arasında Edebiyat Nöbeti, Yaşam Sanat ve Damar dergileri yer almaktadır. Ahmet Özer, gezi ve köşe yazılarını kitaplaştırmış, Şinasi Özdenoğlu, Baki Akgül, Nabi Üçüncüoğlu, Ömer Turan Eyuboğlu, İsmet Kemal Karadayı gibi pek bilinmeyen değerler hakkında biyografiler yazmıştır.

Şairin şiirleri farklı dillere de çevrilir. “Denizin Sesiyle” adlı şiir kitabı Yaprak Damla Yıldırım tarafından İngilizce olarak yayımlanır. Şiirleri, Nevzat Yusuf Sarıgöl-Nermin Yusuf’un Romence çevirisiyle Romanya’da çıkan Poezie turcă modernă’da ve Necdet Adabağ’ın İtalyanca yayıma hazırladığı Antologia della poesia turca contemporanea’da, Gino Leineweber’in yayıma hazırladığı Leaves of Autumn (İnternational Poetry) adlı antolojide de yer alır.

Kaynakça

Bezirci, Asım (1998). Güle Dil Verenler. İstanbul: Evrensel Basım Yayın.

Sezer, Çiğdem (2009). Akan Söz Çınlayan Zaman (Ahmet Özer’in Yaşamı ve Yapıtları). İstanbul: Heyemola Yayınları.

Eroğlu, Haydar (Kasım 1987). “‘Gecenin Kanayan Yerinden’ Kitabı Dolayısıyla Ahmet Özer’le Söyleşi”. Varlık, s. 34.

Özer, Ahmet (Eylül 2001). “Yaşama Bir Uzun Yolculuk”. Damar, S. 126, s. 2.

Aydın, Duran (Kasım / Aralık 2018). “Ahmet Özer: Sanat, Üreticisinden Yaşamını İstiyor…”. Yaşam Sanat, S. 38, s. 8-9.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. HATEM TÜRK
Yayın Tarihi: 25.06.2019

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Ayrı BeraberliklerTürkiye Yazıları Yayınları / Ankara1981Şiir
Günle DokunanDayanışma Kooperatifi Yayınları / Ankara1984Şiir
Gecenin Kanayan YerindenKerem Yayınları / Ankara1987Şiir
Söyle Yüzüm TanığımsınCem Yayınları / İstanbul1990Şiir
Aşklar Yedeğinde ÖmrümüzünCem Yayınları / İstanbul1993Şiir
Çocuklar VarkenProspero Yayınları / Ankara1995Hikâye
Onlarla YaşadımProspero Yayınları / Ankara1995İnceleme
Atlastan Bir Yeryüzüİlkyaz Kitaplığı / Ankara1996Gezi Yazısı
Sordum SöyledilerAnadolu Sanat Yayınları / İstanbul1996Sohbet
Yıldızlar Geceyle GelirKarşı Yayınları / Ankara1996İnceleme
Aşkın TaçyaprağıBilgi Yayınevi / Ankara1998Şiir
Denizin Öptüğü KentGüldikeni Yayınları / Ankara1998Diğer
SarkaçGüldikeni Yayınları / Ankara1998Diğer
Sesimi Rüzgâra VerdimGüldikeni Yayınları / Ankara1999Diğer
Cumhuriyet Şiirimizin Korkusuz ve Coşkulu Şairi ŞİNASİ ÖZDENOĞLUKültür Bakanlığı Yayınları / Ankara2000Biyografi
Yüzün YeryüzüdürGüldikeni Yayınları / Ankara2000Diğer
Sözümüz VardıBilgi Yayınevi / Ankara2001Şiir
Bir Uzun ÖlümKültür Bakanlığı Yayınları / Ankara2002Derleme
Sözün KanatlarındaKültür Bakanlığı Yayınları / Ankara2002Diğer
Yolcu Yolun NereyeEtikus Yayınları / İstanbul2004Diğer
Bir Düşün ArdındanDamar Yayınları / Ankara2005Makale
Ömer Güner’e ArmağanTrabzon Gazeteciler Cemiyeti Yayınları / Trabzon2005Hatıra
Kemençenin TelindenKıyı Dergisi Yayınları / Trabzon2007Diğer
Yer Değiştiriyoruz HayatlaSarissa Yayınları / İstanbul2008Diğer
Memleket Şairi Nabi ÜçüncüoğluPhoenix Yayınları / Ankara2010Biyografi
Bir Şehrin BoynundayızYapı Kredi Yayınları / İstanbul2011Şiir
ÇığlıkKıyı Yayınları / Trabzon2011Makale
Trabzon’un Kalbi MeydanHeyamola Yayınları / İstanbul2011Diğer
Ağızda Dilleri Gördümİsim Yayınları / Ankara2012İnceleme
Güneşi Alnında Taşıyan Gazeteci-Şair Ömer Turan Eyuboğluİsim Yayınları / Ankara2012Biyografi
Yazının ve Hukukun Aydınlık Penceresi Baki AkgülKıyı Yayınları / Trabzon2012Biyografi
Sözün NakışıKıyı Dergisi Yayınları / Trabzon2014Diğer
SulusepkenKıyı Dergisi Yayınları / Trabzon2014Diğer
Düşlerine TutundumPanama Yayıncılık / Ankara2015Sohbet
Sesime Ses VerenlerPanama Yayıncılık / Ankara2015Sohbet
Aydınlanma Savaşçısı İsmet Kemal KaradayıArtshop Yayınları / İstanbul2016Araştırma
Denizin Sesiyle (Türkçe-İngilizce Şiirler)Artshop Yayınları / İstanbul2018Şiir
Kardeş YağmurlarUsar Yayınları / İstanbul2018Şiir
Suları Çekilen NehirBilgi Yayınevi / Ankara2018Şiir

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Fatma N.d. 26 Aralık 1958 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2ENVERÎ, Sa'dullah Enverî Efendid. 1736-37 (?) - ö. 7 Kasım 1794Doğum YeriGörüntüle
3Sunay Akınd. 12 Eylül 1962 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4ÇARIKLI, Hıdır Vurald. 1946 - ö. 2005Doğum YılıGörüntüle
5Çakar, Tuğruld. 1946 - ö. 23 Temmuz 2017Doğum YılıGörüntüle
6ALİ, Ali Ataşd. 11.07.1946 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7Ayhan Cand. 09 Mart 1937 - ö. 21 Mart 2012MeslekGörüntüle
8Bora, Emined. 1970 - ö. ?MeslekGörüntüle
9GÜLDEN, Güldane Taşd. 1967 - ö. ?MeslekGörüntüle
10Feride Çetind. 05 Kasım 1980 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11Osman Nebioğlud. 1912 - ö. 7 Kasım 1988Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12Ataman, Sadi Yaverd. 23 Nisan 1906 - ö. 10 Aralık 1994Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13Kısakürek, Necip Fazıld. 9 Haziran 1904 - ö. 25 Mayıs 1983Madde AdıGörüntüle
14GÖKÇE/HASRETÎ/ÖZLEMÎ, Ahmet Gökçed. 01.03.1951 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
15AHMET RAHİMİd. 1949 - ö. ?Madde AdıGörüntüle