Ahmet Refik (ALTINAY)

Refik Ali
(d. 1880 / ö. 11 Ekim 1937)
Asker, Öğretmen, Tarihçi, Yazar, Çevirmen
(Yeni Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Ürgüplü Kürlükçüoğlu ailesinden olup, babası Ahmet Ağa Sultan Abdülaziz'in vekilharcıdır. Vişnezade Sıbyan Mektebi, Beşiktaş Askeri Rüştiyesi, Kuleli Askeri İdadisi ve Mekteb-i Harbiye'de eğitim alır. 1898'de subay olarak mezun olan yazar, Üsküdar Toptaşı Askeri Rüştiyesi, Soğukçeşme Askeri Rüştiyesi ve Mekteb-i Harbiye’de Fransızca, coğrafya ve tarih derslerini okutur. Devletçe Fransa'ya gönderilir, önemli tarihçilerle tanışır. 1909'da Erkan-ı Harbiye-i Umumiye Ceride ve Türk Tarih Encümeni'nde görevlendirilir. Balkan Savaşları'nda Sansür Umum Müfettişi olarak çalışır. Sait Halim Paşa'yla arası açılınca Ulukışla'ya sürülür. 1916'da tekrar İstanbu'a döner. 1918'de Ermeni Mezalimi'ne dair bir komisyona başkanlık ederek Doğu'da bulunur.“İki Komite İki Kıtal” ve “Kafkas Yollarında; Hatıralar ve Tahassüsler” isimli eserleri, bu görevin neticesidir. 1917'de Darülfunun'da Osmanlı tarihi okutur. 1918'de Demirbaş Şarl eseriyle İsveç Hükümeti'nden nişan alır. Mütareke'de Hürriyet ve İtilaf Partisi'ne katılır. 1925'te Bulgaristan'dan Büyük Salip Nişanı'nı alır. 1932'de I. Türk Tarih Kongresi'ne çağrılır. 1933'deki Üniversite Reformu'nda Darülfünûn'dan uzaklaştırılır (Gökman 1978). Yazar fakirlik ve unutulmuşluğun ardından (Talu 2005) 11 Ekim 1937'de zatürreden vefat eder ve Büyükada'da defnedilir (Toros 1998).

İttihat, Malumat, Hazine-i Fünun, Mecmua-i Ebuzziya, Tercüman-ı Hakikat, Akşam, Cumhuriyet gibi periyodiklerde imzası bulunan yazar, daha çok uzmanlık alanı olan Osmanlı tarihi hakkında kaleme aldığı bilimsel eserleri ile tanınır. Şiirlerini, Gönül isimli eserinde toplar. Şiirlerinde romantik bir üslup göze çarparken, Anadolu'da bulunduğu dönemlerde önemli türküleri derler ve tanıtır. İntisap ettiği Bektaşilik yolunda nefesler kaleme alır. Edebiyata en mühim katkısı, popüler tarihî romanlarıyladır. Bir referans olarak tarihî romancıların sürekli başvurduğu yazar, tarihî biyografileri ve İstanbul kent tarihçiliğine dair metinleriyle de mühim bir konumdadır.

Kaynakça

Gökman Muzaffer (1978). Tarihi Sevdiren Adam. İstanbul: İş Kültür.

Talu, Ercüment Ekrem (2005). Geçmiş Zaman Olur ki. Ankara: Hece

Toros Taha (1998), Mazi Cenneti. İstanbul: İletişim.

Yınanç M. Halil (1925).“Müverrih Ahmet Refik Bey”, Milli Mecmua.(39)/235–237.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. DİLEK ÇETİNDAŞ
Yayın Tarihi: 07.03.2019

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Gazavat-ı Celile-i PeygamberîMahmut Bey Matbaası / İstanbul1908Diğer
İnkılâb-ı ÂzîmAsır / İstanbul1908Diğer
11 Nisan İnkılabıKitaphane-i İslam ve Askerî Ahmet Hilmi / İstanbul1909Diğer
Sultan Mehmed Han-ı Hamis HazretleriArtin Asaduryan / İstanbul1909Biyografi
Sahâif-i Muzafferiyyat-ı OsmaniyyeKitaphane-i İslam ve Askerî İbrahim Hilmi / İstanbul1909Diğer
Tarih SahifeleriAhmet İhsan Matbaası / İstanbul1909Diğer
Devr-i Süleyman-ı Kanuni'de Birinci Viyana MuhasarasıAhmet Saki Bey Matbaası / İstanbul1909Diğer
Baltacı Mehmet Paşa ve Büyük PetroMillet / İstanbul1911Araştırma
Resimli ve Haritalı Tarih-i UmumîKitaphane-i İslam ve Askerî / İstanbul1912Diğer
Büyük Tarih-i UmumîKitaphane-i İslâm ve Askerî / İstanbul1912Diğer
Lale DevriMuhtar Hâlit / İstanbul1915Diğer
Bizans İmparatoriçeleriTeshil-i Tıbaat Matbaası / İstanbul1915Araştırma
Kabakçı MustafaMatbaa-i Hayriye / İstanbul1915Biyografi
KöprülülerKitaphane-i Askerî / İstanbul1915İnceleme
Prusya Nasıl Yükseldi?Tahsil-i Tıbaat Matbaası / İstanbul1915Diğer
Tarihî SimalarKütüphane-i Askeri İbrahim Hilmi / İstanbul1915Diğer
Tarihte Osmanlı NeferiKitaphane-i Askerî / İstanbul1915Diğer
Tesâvir-i RicâlMatbaa-i Hayriye / İstanbul1915Diğer
Felaket Seneleri- / İstanbul1916Diğer
Kadınlar SaltanatıKitaphane-i Askerî / İstanbul1916Diğer
Memâlik-i Osmaniye'de Demirbaş ŞarlTarih-i Osmanî Encümeni / İstanbul1916Diğer
Padişahlarımızda Din Gayreti Vatan MuhabbetiKitaphane-i Askerî / İstanbul1916Diğer
Onuncu Asr-ı Hicride İstanbul HayatıOrhaniye Matbaası / İstanbul1917Diğer
Memâlik-i Osmaniye'de Kral Rakoçi ve TevabiiTarih-i Osmanî Encümeni / İstanbul1917Diğer
Yirmi Beş Sene Siper KavgasıMuallim Ahmet Halit / İstanbul1917Destan
Sultan Abdülhamid-i Sani'ye DairHilal / İstanbul1918Diğer
İki Komite İki KıtalKitaphane-i İslam ve Askerî / İstanbul1919Araştırma
Kafkas Yollarında Hatıralar ve TahassüslerKitaphane-i İslam ve Askerî / İstanbul1919Hatıra
Sultan CemKitaphane-i Hilmi / İstanbul1923Biyografi
Âlimler ve SanatkârlarOrhaniye Matbaası / İstanbul1924Biyografi
SokulluOrhaniye / İstanbul1924Biyografi
Muhtasar Türkiye TarihiOrhaniye / İstanbul1924Diğer
LamartinOrhaniye / İstanbul1925Diğer
Kızlar AğasıAkbaba-Papağan / İstanbul1926Diğer
Türkiye'de Mülteciler MeselesiMatbaa-i Amire / İstanbul1926Diğer
Bizans Karşısında TürklerMarifet / İstanbul1927Diğer
Samur DevriMarifet / İstanbul1927Diğer
Mimar SinanKanaat / İstanbul1929Biyografi
Çocuklarla Türk İstiklal HarbiHilmi / İstanbul1929Diğer
Hicri On ikinci Asırda İstanbul HayatıDevlet Matbaası / İstanbul1930Araştırma
Anadolu'da Türk AşiretleriDevlet / İstanbul1930Diğer
Hicri On Birinci Asırda İstanbul HayatıDevlet Basımevi / İstanbul1931Araştırma
Eski İstanbulKanaat / İstanbul1931Diğer
Ocak AğalarıMuallim Ahmet Halit / İstanbul1931Diğer
Kanije GazileriMuallim Ahmet Halit / İstanbul1931Diğer
Tarihte Kadın SimalarıMuallim Ahmet Halit / İstanbul1931Diğer
Turhan ValideKanaat / İstanbul1931Biyografi
Viyana Önünde TürklerMuallim Ahmet Halit / İstanbul1931Diğer
Osmanlı Devrinde Türkiye MadenleriDevlet / İstanbul1931Diğer
Orta Mektepler ve Muallim Mektepleri İçin KıraatKanaat / İstanbul1931Diğer
Çocuklara Tarih BilgisiHilmi / İstanbul1931Diğer
Hicri On Üçüncü Asırda İstanbul HayatıMatbaacılık Neştiyat / İstanbul1932Araştırma
Türk MimarlarıMarifet / İstanbul1932Biyografi
GönülGenç Türk / İstanbul1932Şiir
Katip ÇelebiKanaat / İstanbul1932Biyografi
NaimaKanaat / İstanbul1932Biyografi
Eski Türk ZaferleriMuallim Ahmet Halit / İstanbul1932Diğer
Fransız MüverrihleriKanaat / İstanbul1932Diğer
Alman MüverrihleriKanaat / İstanbul1932Diğer
Tarih ve MüverrihlerKanaat / İstanbul1932Çeviri
Türklerin İstanbul MuhasaralarıMuallim Ahmet Halit / İstanbul1932Diğer
Türkler ve Kraliçe ElizabethMuallim Ahmet Halit / İstanbul1932Diğer
Osmanlı Devrinde ZorbalarKanaat / İstanbul1932Diğer
Birinci Napolyon'un Emsâl-i Harbiye ve HikemiyesiArtin Asaduryan / İstanbul1932Biyografi
Çocuklara Tarih BilgisiHilmi / İstanbul1932Diğer
PeçeviKanaat / İstanbul1933Diğer
Osmanlı Devrinde Hoca NüfuzuHilmi / İstanbul1933Diğer
Hoca SaadettinKanaat / İstanbul1933Diğer
ÂşıkpaşazadeKanaat / İstanbul1933Diğer
Türk İdaresinde BulgaristanDevlet Matbaası / İstanbul1933Diğer
Fındıklılı Silahtar Mehmet AğaKanaat / İstanbul1933Diğer
Ege Havzası ve YunanMuallim Ahmet Halit / İstanbul1934Diğer
Türk MimarlarıHilmi / İstanbul1936Diğer
Tarih ÖğreniyorumAhmet Sait / İstanbul1947Diğer
Kafes ve Ferace Devrinde İstanbulKitabevi / İstanbul1998Diğer
Fatma Sultanİnci / İstanbul-Biyografi

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Akçam, Halil İbrahimd. 1885 - ö. 5 Eylül 1956Doğum YeriGörüntüle
2HALİL HOCAd. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3RÂSİH, Enderunlu İbrâhîm Râsihd. ? - ö. 1838Doğum YeriGörüntüle
4Yengin, Muhiddin Raifd. 1880 - ö. 30 Aralık 1955Doğum YılıGörüntüle
5PÜSTE ŞİKAR KIZId. 1880 - ö. 1947Doğum YılıGörüntüle
6Ahmet Cemild. 1880 - ö. 1920Doğum YılıGörüntüle
7Fatih Kerimid. 30 Mart 1870 - ö. 27 Eylül 1937Ölüm YılıGörüntüle
8Ahmet Baytursınulıd. 1873 - ö. 8 Aralık 1937Ölüm YılıGörüntüle
9MEHEMMED ALMEMMEDOĞLUd. 1853 - ö. 1937Ölüm YılıGörüntüle
10Abdülselam Durmazd. 01 Ocak 1974 - ö. ?MeslekGörüntüle
11Ünal Bolatd. 22 Temmuz 1960 - ö. ?MeslekGörüntüle
12SİMSAROĞLU, Fırat Ergenekond. 06.06.1957 - ö. ?MeslekGörüntüle
13Ziya (ADANALI)d. 1859 - ö. 26 Ağustos 1932Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Emrem, Mustafa Celald. 1900 - ö. 1980Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Bölükbaşı, Rıza Tevfikd. 1869 - ö. 30 Aralık 1949Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16TÂLİB, Tavîl Ali Efendizâde Mehmed Tâlib Efendid. 1670 (?) - ö. 1759-60Madde AdıGörüntüle
17Refik Özdekd. 1 Eylül 1928 - ö. 28 Ağustos 1995Madde AdıGörüntüle
18ALİ/AK OZAN, Ali Akd. 01.01.1956 - ö. ?Madde AdıGörüntüle