AZİZ TOPRAK

(d. 1873 / ö. 1946)
?
(Tekke / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Asıl adı Aziz Toprak olan âşık, şiirlerinde Aziz Toprak mahlasını kullanır. 1873'te Sivas'ın Divriği ilçesine bağlı Çamşıhı yöresi köylerinden Balova'da dünyaya gelir. Dedesi Balo Ağa, aynı zamanda Balova köyünün kurucularındandır. Babası Haydar Bey, annesi Sultan Hanım'dır. Sultan Hanım, Kangal'ın İğdeli köyündendir. Aziz'in Süleyman adında bir de kardeşi vardır. Çocukluğu sıkıntılar içerisinde geçer. Okuma imkânı bulamamıştır. Askerliğini Yemen'de yedi yıl yapar. Memleketine gazi olarak döner, zira bir gözünü kaybeder. Çevresinde "Kör Aziz" diye de bilinir. Başından iki evlilik geçer. İlk evliliğini Çamoağa köyünden Tamiş Hanım ile gerçekleştirir. İkinci evliliğini ise Baloağalı Süleyman Ağa'nın kızı Gülbahar Hanım ile yapar. Evliliklerinden Haydar, Beset, Mustafa, Süleyman, Hatun, Şerey ve Rabia adlarında yedi çocuğu dünyaya gelir. Hayatı boyunca Çamşıhı çevresinden pek dışarı çıkmayarak dedelik yapmıştır. Çok sayıda cem yönetmiştir. 1946'da Balova köyünde vefat eden Aziz Toprak'ın mezarı Balova köyü eski mezarlığındadır (Kaya 2002: 56; Kaya 2009: 384).

Aziz Toprak'ın edebî kişiliğiyle ilgili çok fazla yorum yapmak mümkün değildir, zira bugün elimizde "Hey Erenler" isimli şiirinin dışında başka şiiri yoktur. Yöredeki sözlü kaynaklardan alınan bilgilere göre iyi derecede saz çalabilen ve pek çok usta malı şiiri ezbere bilen bir âşıktır. Çok sayıda heceli şiiri olduğu ve nazım birimi olarak genellikle dörtlükleri tercih ettiği söylenir, ancak "Hey Erenler", divani nazım şekliyle beyit nazım birimiyle üretilmiştir. Şiirlerinde genellikle Alevi-Bektaşi inanç sistemiyle paralel konuları işlediği de söylenir (Kaya 2002: 56; Kaya 2009: 384).

Kaynakça

Kaya, Doğan (2009). Sivas Halk Şâirleri. C.I. Sivas: Önder Matbaacılık.

Kaya, Doğan (2002). Çamşık Ozanları. Ankara: Çamşık Hüseyin Abdal Derneği Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ UĞUR BAŞARAN
Yayın Tarihi: 07.01.2019

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1SEFİL KUL ABDALd. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2MAHMUT, Mahmut Şahind. 1932 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3SEVDALI, Mehmet Sarıoğlud. 1939 - ö. 2002Doğum YeriGörüntüle
4Mirze Ali Möcüz Şebisterîd. 29 Mart 1873 - ö. 25 Eylül 1934Doğum YılıGörüntüle
5HULUSİ (ŞEYH HULUSİ)d. 1873 - ö. 1935Doğum YılıGörüntüle
6Faik Esat (ANDELİB)d. 1873 - ö. 1902Doğum YılıGörüntüle
7Ozan, Hüseyin Avnid. 1881 - ö. 26 Mart 1946Ölüm YılıGörüntüle
8Işıtman, İshak Refetd. 1891 - ö. 17 Ekim 1946Ölüm YılıGörüntüle
9Ömer Bedrettin Uşaklıd. 1904 - ö. 24 Şubat 1946Ölüm YılıGörüntüle
10HIDIR KOLUAÇIKd. 1919 - ö. 2004Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11FİKRİ/EDNA FİKRİ, Ahmetd. 1864 - ö. 1954Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12HAYDAR, Haydar Tezeld. 1959 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13VEHBÎ, İbrâhim Vehbî Efendi b. Hilmî Kâsım Efendid. ? - ö. 1700Madde AdıGörüntüle
14NİYÂZÎ, Ahmed Niyâzî Efendi, Serezlid. 1844 - ö. 1900Madde AdıGörüntüle
15YÜSRÎ, Ahmed Yüsrî Efendid. 1636-37 - ö. Haziran-Temmuz 1694Madde AdıGörüntüle