EFKARÎ, Nebi

(d. 1251/1866 - ö. 1303/1915)
Âşık
(Âşık / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Asıl ismi Nebi olan âşık Artvin ili Ardanuç ilçesinin Sugara (Soğanlı) köyünde 1866 yılında doğmuştur. Cuğolu âşıklarının beşincisi olan Nebi Efkarî, Âşık Şöhretî’nin torunudur. Âşıklık geleneğinin canlı bir şekilde yaşatıldığı bir ailenin içerisinde doğup büyüyen Efkarî’nin mesleği hakkında elde bilgi mevcut değildir. Sadece “Kerem ile Aslı, Emrah ile Selvi, Âşık Garip” gibi geleneksel halk hikâyelerini anlatması ve iyi bağlama çalmasıyla bilinmektedir. Âşığın düzenli bir eğitim alıp almadığı konusunda bilgi mevcut değildir. Döneminde bir hamisinin olup olmadığı da bilinmemektedir. Efkarî’nin ölümüne dair değişik bilgiler bulunmaktadır. İlki Yusufeli’nin Narlık köyünde tifoya yakalanıp vefat ettiği ve orada toprağa verildiği, ikincisi ise 1915 yılında Bayburt’ta vefat edip orada toprağa verildiğidir (Karadeniz 2002: 164).

Mahlası Efkarî’dir ancak bu mahlası nasıl ve ne zaman aldığı, badeli bir âşık olup olmadığı bilinmemektedir. Şiirlerini yazmadığı için bugün elimizde çok az şiiri bulunmaktadır. Bu şiirlerde akıcı ve sade bir dil göze çarparken, âşık edebiyatı geleneğine bağlı olarak aşk, sevgili, gurbet, vatan özlemi gibi konular işlenmiştir. Efkarî, dedesi Âşık Şöhretî’den etkilenmiştir ancak onun etkilediği şairler olup olmadığı konusunda bilgi mevcut değildir (Öksüz 2013: 260).

Kaynakça

Karadeniz, Bekir (2002). Artvinli Halk Şairleri. Ankara: Artvin Kültür ve Yardımlaşma Derneği Yay.

Öksüz, Musa (2013). Artvin Âşıklık Geleneği. Doktora Tezi. Trabzon: Karadeniz Teknik Üniversitesi.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. TURGAY KABAK
Yayın Tarihi: 31.10.2013
Güncelleme Tarihi: 06.12.2020

Eserlerinden Örnekler

Gördünüz mü?

Garip bülbül vatanından yâd oldu

Varıp gayrı dala kondu gördünüz mü?

Bir dem idi el âlem şad oldu

Şimdiyse gönlümüz söndü gördünüz mü?

 

Hepimiz benzerdik bes’li boğaya

Tenezzül etmezdik beye ağaya

Geçin karşısına bakın Cuğo’ya

Kalmadı bir hane yandı gördünüz mü?

 

Cümlemiz mevlaya olmuşuz asi

Yürekten silinmez gam ile yası

Şimdi oğ’l uşağın her idaresi

Efkârî sırtına bindi gördünüz mü?

Öksüz, Musa (2013). Artvin Âşıklık Geleneği. Doktora Tezi. Trabzon: Karadeniz Teknik Üniversitesi. 260.


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Yalçın Dumand. 1957 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2DELİ YÜZBAŞI, Mehmedd. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3GÜLHANÎ, Kasım Okald. 1947 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4AVNİ NURETTİNd. 1866 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5Abdülhalim Memduhd. 1866 - ö. 21 Temmuz 1905Doğum YılıGörüntüle
6Mehmet Ziya Beyd. 1866 - ö. 27 Mart 1930Doğum YılıGörüntüle
7FERDÎ, Muammer Ferdîd. 1891 - ö. 1915Ölüm YılıGörüntüle
8RAHMANÎ, Osmand. 1865 - ö. 1915Ölüm YılıGörüntüle
9RİF'AT, Zilelid. 1870 - ö. 1915Ölüm YılıGörüntüle
10MAHFÎd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11İBRAHİMd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12NAKDÎ, Hacı Ömerd. ? - ö. 1909-1914?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13AZİZİM, Aziz Koçakd. 11.04.1941 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
14DEMLÎ/DELİ MOLLA, Hasan Coşkund. 1887 - ö. 20.01.1965Madde AdıGörüntüle
15TEVHİDÎ, Kenan Bilgaçd. 01.10.1960 - ö. ?Madde AdıGörüntüle