FAHİMÎ, Abdurrahim Doğan

(d. 1853 / ö. 28.03.1933)
imam, öğretmen
(Tekke / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Asıl adı Abdurrahim Doğan olan âşık, 1853 'te Sivas'ın Kangal ilçesine bağlı Alacahan köyünde dünyaya gelmiştir. Babası Hacı Osman Efendi, annesi Fatıma Hanım'dır. Abdurrahim'in dedesi Hacı Hasan Efendi, Malatya'nın Kömürhan beldesinden göçerek Alacahan'a yerleşmiştir. Bu bakımdan Abdurrahim'in sülalesi aslen Kömürhanlıdır. Alacahan'da bu sülale "Hocalar" olarak da bilinir. Zira Hacı Hasan Efendi, Mısır ve Suriye'de çeşitli medreselerde Arapça, Farsça gibi dillerin yanında tefsir, fıkıh, hadis gibi dini ilimlerle de ilgilenmiştir. Abdurrahim ilk eğitimini babasından alır. Yaşı geldiğinde Alacahan'a yakın medreselerde dinî eğitimine devam eder. Bir aralık eğitimi için İstanbul'a da gitmiştir. Nakşibendi tarikatine mensuptur. Bir şiirinde Horasan Erenlerine ve İmam Rıza'ya da bağlı olduğunu dile getirmiştir. İstanbul'dan döndükten sonra Alacahan'da öğretmenlik ve imamlık yapar. Dönemin Sivas Valisi Reşit Akif Paşa'ya kasideler sunarak övgüsüne mazhar olur. Yöredeki sözlü kaynaklardan alınan bilgilere göre yeşil cübbeli, sarıklı, kısa boylu, top sakallı birisidir. Çoğu zaman vecd hâlinde ve zikir çektiği için kendisine "Kaynar Hoca" da denmiştir. Soyadı kanunundan sonra Doğan soyadını alan Abdurrahim, resmî kayıtlara göre 28 Mart 1933 tarihinde vefat eder. Mezarı Alacahan'dadır. (Çetin 2010: 3-18; Kaya 2009: 305; Yılmaz 2017: 105-106; Yaz. Krl. 2007: 1).

Abdurrahim, tekke tasavvuf edebiyatı sahasında şiirler kaleme alan bir âşıktır. Bu sahada kaleme aldığı şiirleri genellikle aruz vezniyledir. Aruzun yanında heceli şiirleri de mevcuttur. İlahi nazım türü ile kaleme aldığı şiirleri ziyadedir. Ayrıca mersiye ve methiye türleri ile yazdığı şiirleri de mevcuttur. Gazel, murabba, muhammes, müseddes gibi nazım şekilleri ile şiirlerini kurgulamıştır. Heceli şiirleri 7, 8, 11 ve 14'lü kalıplardadır. Şiirlerinin konu kadrosu geniş olmakla birlikte daha çok dinî konularda, nasihat içerikli şiirler kaleme almıştır. Millî mücadele yıllarını, döneminin padişahlarını, Atatürk'ü, Sivas valilerini ve Cumhuriyet'in kuruluş yıllarını da şiirlerinde işlemiştir. Klasik âşıklık geleneğinin uzağındadır. Şiirlerinde Fahimî mahlasını kullanır. Mahlası ona herhangi biri tarafından verilmemiştir. Kendi mahlasını kendi seçmiştir (Kaya 2009: 305; Yılmaz 2017: 105-106; Çetin 2010: 6-7; Yaz. Krl. 2007: 1).

Divân-ı Abdurrahim Fahimî Baba isminde bir divanı vardır. Söz konusu divan, Prof. Dr. İsmet Çetin tarafından yayımlanmıştır (Çetin 2010). Çetin ayrıca, söz konusu eserinde Abdurrahim Fahimî'nin hayatı hakkında detaylı bilgiler vererek edebi kişiliğini de anlatmıştır. Kitabın sonunda, divanda yer alan yabancı kelimeler için küçük bir sözlük de hazırlanmıştır.

Kaynakça

Çetin, İsmet (2010). Fahimî-Hayatı Edebi Şahsiyeti ve Divanı. Sivas: İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü Yay.

Kaya, Doğan (2009). Sivas Halk Şâirleri II. Sivas: Önder Matbaacılık.

Yazar Kurulu (2007). "Fahimî". Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi. C. IV. Ankara: AKM Yay. 1.

Yılmaz, Serhat Sabri (2017). Alacahanlı Halk Şairleri. İstanbul: Vilayet Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ UĞUR BAŞARAN
Yayın Tarihi: 23.02.2019
Güncelleme Tarihi: 06.12.2020

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Fahimî-Hayatı Edebi Şahsiyeti ve DivanıSivas İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü Yayınları / Sivas2010İnceleme

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1DESTANÎ, Süleyman Ulutaşd. 30.01.1954 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2HASGÜL, Hasan Hüseyin Erimd. 1945 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3HAŞİM BABA, Haşim Karababad. 1938 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4DERVİŞ, Topuzoğlu Ahmedd. 1853 - ö. 1913Doğum YılıGörüntüle
5MERKEZ-ZÂDE ŞÜKRÜd. 1853 - ö. 1916Doğum YılıGörüntüle
6MURTAZAd. 1853 - ö. 1902Doğum YılıGörüntüle
7DERVİŞ, Topuzoğlu Ahmedd. 1853 - ö. 1913Ölüm YılıGörüntüle
8MERKEZ-ZÂDE ŞÜKRÜd. 1853 - ö. 1916Ölüm YılıGörüntüle
9MURTAZAd. 1853 - ö. 1902Ölüm YılıGörüntüle
10DERVİŞ, Topuzoğlu Ahmedd. 1853 - ö. 1913MeslekGörüntüle
11MERKEZ-ZÂDE ŞÜKRÜd. 1853 - ö. 1916MeslekGörüntüle
12MURTAZAd. 1853 - ö. 1902MeslekGörüntüle
13DERVİŞ, Topuzoğlu Ahmedd. 1853 - ö. 1913Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14MERKEZ-ZÂDE ŞÜKRÜd. 1853 - ö. 1916Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15MURTAZAd. 1853 - ö. 1902Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16DERVİŞ, Topuzoğlu Ahmedd. 1853 - ö. 1913Madde AdıGörüntüle
17MERKEZ-ZÂDE ŞÜKRÜd. 1853 - ö. 1916Madde AdıGörüntüle
18MURTAZAd. 1853 - ö. 1902Madde AdıGörüntüle