İsmet Küntay

(d. 1923 / ö. 25 Temmuz 1974)
Oyun Yazarı, Kamu Görevlisi
(Yeni Edebiyat / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Artvin'in Sirya bucağına bağlı Oruçlu köyünde doğmuştur. Babası Ömer Kâmil Bey’dir. Annesi Rus asıllı (Olâ) Aliye Hanım’dır. İlkokulu Ankara‘da Gazi İlkokulu ve Mimar Kemal İlkokulu’nda, ortaöğrenimimi Cebeci Ortaokulu’nda ve Bursa Erkek Lisesi’nin orta kısmında okudu. Lise tahsilinin bir kısmını Bursa Erkek Lisesi’nde, bir kısmını da özel Feyziati Lisesi’nde okudu. Doğan Küntay ve Uğur adında iki kardeşi vardır. Üniversiteye gidemedi. Sümerbank İstanbul Beyoğlu Şubesi’nde veznedar olarak işe girdi. Bankada tanıştığı Nadide Kavroğlu ile 2 Temmuz 1959 tarihinde evlendi. Çocuğu olmadı. 1967 yılında Sümerbank’tan malulen emekliye ayrıldı. Emekli olduktan sonra bir ara yakın aile dostu Suphi Baykam’ın zorlaması ile HASTAŞ Genel Müdürlüğü, Genel Sekreterliği ve Halk Ticaret T.A.Ş. Genel Müdürlüğünde bulundu. Bir yıl sonra istifa ederek ayrıldı. İlk sanat çalışmaları mizah dalında oldu, Amcabey ve Zübük’te hikâyeler yazdı. Bir dönem Ferhan Şensoy‘la birlikte çalışmasının ardından, uzun süre Ankara Sanat Tiyatrosu’nda çalıştı. Dekor taşıdı, sahne düzenlemesi yapıp perde çekimlerinde bulundu. Çok sayıda ödüllü tiyatro eserine imza atan İsmet Küntay 1974 yılında Ankara'da hayata gözlerini yumdu.

Ödüllü tiyatro yazarı İsmet Küntay'ın edebiyat sahasında ilk çalışmaları mizah dalında olmuş, Amcabey ve Zübük’te hikâyeler yazmıştır. İlk yazısının bedelini Zübük eserinin yazarı Aziz Nesin’den alan yazar çalışmalarına bir süre bu sahada devam etmiştir. İlk oyun denemesi olan Pompa, Devekuşu Kabare Tiyatrosu’nda 1968 yılında oynanmıştır. Önce mizahî hikâyeler yazarak başladığı edebi hayatına oyun yazarlığı ile devam etmiştir. Tiyatro için "Özel bir tiyatro eğitimim yok. Okulda iki kere ikinin kaç ettiğini, en yüksek dağın kaç metre olduğunu öğrettiler. Ben gerisini Ahmet'ten, Mehmet'ten öğrendim." sözlerini söyleyen yazar zaman içinde tiyatrocu olmanın inceliklerini kazandığını belirtmiştir. Öyle ki sanatçının ünlü oyunu 403. Kilometre başta olmak üzere birçok oyunu Ankara Sanat Tiyatrosu ve birçok tiyatro topluluğu tarafından uzun yıllar defalarca sergilenmiştir. Bu oyunda demiryolu döşeyen işçilerin kendi aralarında ve yöneticileriyle olan ilişkilerini ve sorunlarını, çıkarcı güçler karşısında birlik olma süreçlerini anlatmıştır.

Nesnel gerçekliği yansıtmaya çalıştığı oyunlarını Ankara Sanat Topluluğu sanatçılarıyla birlikte yazmıştır. Yazarın ilk uzun oyunu Tozlu Çizmeler'de bir grup subayın işgal altındaki İstanbul'da ulusal harekete hazırlanışlarını anlatmıştır. Siyasal ve toplumsal kargaşa içindeki kentte ezilen insan profilini işlemiştir. 1972 yılında yayımlanan Evler Evler adlı oyununda ise farklı tabakalardan insanların evlerine uzanarak toplumsal bir panorama çizmeyi amaçlamıştır. Tiyatronun ancak bir topluluk anlayışı ile üretilebileceğini savunan yazar eserlerini de bu çerçevede yazmaya özen göstermiştir. Ölümünden sonra Nadide Küntay, eşinin tiyatro hakkında “Ben, 403. Kilometreye kadar getirdim, benden sonrakiler de daha ileri kilometrelere götüreceklerdir.” dediğini belirtmiştir. Bu düşünceden hareketle tiyatroyu ileri götüren yazarlara her yıl “İsmet Küntay Ödülü” verilmektedir.

Kaynakça

Yalçın, Murat (Ed.) (2010). "Küntay, İsmet". Tanzimat'tan Bugüne Edebiyatçılar Ansiklopedisi. C. 2. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları. s. 671.

https://www.biyografya.com/biyografi/10872 [Erişim Tarihi: 16.11.2019]

https://www.biyografi.net.tr/ismet-kuntay-kimdir/ [Erişim Tarihi: 16.11.2019]

https://www.biyografi.info/kisi/ismet-kuntay [Erişim Tarihi: 16.11.2019]

https://edebiyatvesanatakademisi.com/oyku-tiyatro-deneme-yazarlarimiz/ismet-kuntay-hayati-ve-tiyatroculugu/1196 [Erişim Tarihi: 16.11.2019]

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: EDA IŞIR
Yayın Tarihi: 20.11.2019
Güncelleme Tarihi: 06.11.2020

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Bütün Oyunları / Tozlu Çizmeler / Evler Evler / 403. KilometreMitos Yayınları / İstanbul1993Tiyatro

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1MEHMET, Mehmet Ergind. 1901 - ö. 1970Doğum YeriGörüntüle
2KUL DUMANİ/DUMANİ, Osman Demircid. 1931 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3Ferit Avcıd. 23 Haziran 1954 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4ÜNSAL, Avni Ünsald. 1923 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5Hıfzı Topuzd. 1923 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6ZÜLFİKAR, Zülfikar Açıkalınd. 1923 - ö. 1975Doğum YılıGörüntüle
7Nihad Sami Banarlıd. 18 Haziran 1907 - ö. 13 Ağustos 1974Ölüm YılıGörüntüle
8Ziyaettin Fahri Fındıkoğlud. 1901 - ö. 16 Kasım 1974Ölüm YılıGörüntüle
9YUNİS İBRAHİMOVd. 1895 - ö. 1974Ölüm YılıGörüntüle
10Özdemir İnced. 01 Eylül 1936 - ö. ?MeslekGörüntüle
11Aysel Güreld. 7 Şubat 1929 - ö. 17 Şubat 2018MeslekGörüntüle
12Enver Behnan Şapolyod. 25 Şubat 1900 - ö. 1 Haziran 1972MeslekGörüntüle
13Nimet Leylâ Uzcand. 1925 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Tahir Abacıd. 20 Mayıs 1951 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Güzin Oralkand. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16Gülistan İsmet Hanımd. 21 Mart 1874 - ö. 1948Madde AdıGörüntüle
17İSMET, Mehmed İsmet Efendid. ? - ö. 5 Kasım 1747Madde AdıGörüntüle
18Müstecâbî-zâde Mehmed İsmet Beyd. 1868 - ö. 1917Madde AdıGörüntüle