Mina Urgan

(d. 01 Mayıs 1915 / ö. 15 Haziran 2000)
Yazar, Filolog, Çevirmen
(Yeni Edebiyat / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Asıl adı Fatma Mina olan yazar, İstanbul’da dünyaya gelmiştir. Annesi Şefika Hanım, babası şair ve oyun yazarı Tahsin Nahit Bey’dir. Fecr-i Ati topluluğundan "Adalar Şairi" olarak bilinen Tahsin Nahit, Urgan üç yaşındayken vefat etmiştir. Annesi Şefika Hanım ise dönemin ünlü gazetecilerinden ve Atatürk’ün yakın arkadaşlarından olan Falih Rıfkı (Atay) ile evlenmiş, Urgan ile Falih Rıfkı arasında sağlam bir bağ kurulmuştur. Ailesinin varlıklı, çağdaş ve özgürlükçü olması, Mina Urgan'ın dönemin önde gelen kültür insanlarıyla beraber zengin bir çevre içinde yetişmesini sağlamıştır. Şefika Hanım ile Falih Rıfkı on iki yıllık evliliğin ardından boşanmaları Urgan'ı derinden etkilemiştir. Liseyi bugün Robert Kolej olarak bilinen Arnavutköy Amerikan Kız Koleji’nde tamamlayan yazar, İstanbul Üniversitesi’nde Fransız Filolojisi eğitimi almış, mezuniyeti sonrasında o sırada aynı üniversitenin İngiliz Filolojisi Kürsüsü başkanı olan ünlü yazar Halide Edip Adıvar’ın asistanı olmuştur. Elizabeth Devri Tiyatrosunda Soytarılar çalışmasıyla 1949’da doçentliğe hak kazanmıştır. Şair ve oyuncu Cahit Irgat ile evliliği 1959 yılında sona eren Urgan’ın, bu evlilikten oğlu Mustafa ve kızı Zeynep dünyaya gelmiştir. 1961 yılında İngiliz Edebiyatı profesörü olmuş ve sosyalist aydınların birleşerek yeni kurdukları Türkiye İşçi Partisi’ne katılmıştır. Mina Urgan, İstanbul Üniversitesi’nde otuz altı yıl boyunca çeşitli dersler vermiş, 1977 yılında emekli olana kadar çok sayıda öğrenci yetiştirmiştir. Mina Urgan 85 yaşında İstanbul’da yaşama veda etmiştir.

Urgan’ın edebiyat dünyasına en önemli katkıları, beş ciltlik İngiliz Edebiyatı Tarihi çalışması, dünya edebiyatı klasikleri üzerine yaptığı incelemeleri ve çeviri kitaplarıdır. Thomas More, William Shakespeare, D. H. Lawrence ve Virginia Woolf incelemeleri, onun akademi çevreleri tarafından dünya çapında bilinen ve saygıyla karşılanan çalışmalarıdır. Türkiye’de geniş okur kitlelerine ulaşan otobiyografik yapıtları Bir Dinozorun Anıları ve Bir Dinozorun Gezileri, yazarın kendi hayatını, düşüncelerini, edebiyat ve sanat alanında ülkemizin önde gelen isimleriyle yaşadığı anılarını içtenlikle aktardığı kitaplardır. Yazarın içinde yaşadığı çevrede Necip Fazıl Kısakürek, Sait Faik Abasıyanık, Orhan Veli Kanık, Oktay Rifat Horozcu, Halet Çambel, Nail Çakırhan, Güzin Dino, Abidin Dino, Sabahattin Eyüboğlu, Aziz Nesin gibi edebiyat ve sanat dünyamızın önde gelen isimleri bulunmaktadır. Urgan’ın kendisi de son iki kitabının getirdiği geç kalmış şöhrete şaşırdığını dile getirirken, Aksoy (2010), Urgan’ın bu kitaplardaki başarısını “otobiyografi türünün beklentileri ve sınırlandırmalarından kurtulmasına ve okurun ilgisini eser boyunca yüksek tutma arzusuna” dayandırmaktadır. Cumhuriyet değerleriyle yetişmiş biri olarak Urgan, yeni kuşaklara çağdaş ve özgür bir yaşamın ipuçlarını sunmaya çalışmıştır. Eserlerinde, Türkiye’de kadın olmanın güçlüklerini aktarmakla birlikte kadınların yaşamlarını özgürce kurgulama hakları bulunduğunun altını çizmekte, yaşam öyküsüyle âdeta okurlarına örnek bir model sunmaktadır. Mina Urgan; hastalıkları, zorlukları, kayıpları yaşamın doğal bir parçası olarak görmek gerektiğini ve her ne olursa olsun umudu kaybetmemek konusunda direnmenin önemini anlatmaya çalışmıştır. Bunları yaparken de mizahla örülü, içtenlikli bir anlatım yolunu seçmiştir.

Kaynakça

Aksoy, Nazan (2009). Kurgulanmış Benlikler: Otobiyografi, Kadın, Cumhuriyet. İstanbul: İletişim Yayınları.

Urgan, Mina (1998). Bir Dinozorun Anıları. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.

Urgan, Mina (1999). Bir Dinozorun Gezileri. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. Z.SİBEL SİPAHİOĞLU
Yayın Tarihi: 15.03.2018

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Henry Fielding'den "Tom Jones": Sokakta Bulunmuş Bir Çocuğun HikayesiMilli Eğitim Basımevi / İstanbul1945Çeviri
Honoré de Balzac'dan Otuz Yaşındaki KadınMilli Eğitim Basımevi / İstanbul1946Çeviri
Sir Thomas Malory'den "Arthur'un Ölümü"Milli Eğitim Basımevi / İstanbul1948Çeviri
Elizabeth Devri Tiyatrosunda Soytarılarİstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayınları / İstnabul1949İnceleme
William Shakespeare'den "Troilos ile Kressida"MFV / İstanbul1956Çeviri
Shakespeare (2 Cilt)Edebiyat Fakültesi Basımevi / İstanbul1960 ve 1970İnceleme
Aldous Huxley'den "Ses Sese Karşı" (2 Cilt)ME Basımevi / İstanbul1961 ve 1962Çeviri
Thomas More'dan "Ütopya"Çan Yayınları / İstanbul1964Çeviri
Herman Melville'den "Moby Dick"Milli Eğitim Basımevi / İstanbul1964Çeviri
Macbeth: Bir İncelemeÇan Yayınları / İstanbul1965İnceleme
Clive Bell'den "Uygarlık"Çan Yayınları / İstanbul1966Çeviri
William Golding'den "Sineklerin Tanrısı"Adam Yayınları / İstanbul1979Çeviri
John Galsworthy'den "Forsyte Efsanesi"Altın Kitaplar / İstanbul1980Çeviri
Graham Green'den "Yıkılış"Adam Yayınları / İstanbul1982Çeviri
Edebiyatta Ütopya Kavramı ve Thomas MoreAdam Yayınları / İstanbul1984İnceleme
Shakespeare ve HamletAltın Kitaplar / İstanbul1984İnceleme
Maxwell Anderson'dan "Yalınayak Sokrates"Adam Yayınları / İstanbul1985Çeviri
İngiliz Edebiyatı Tarihi (5 Cilt)Altın Kitaplar / İstanbul1986-1993Edebiyat Tarihi
Virginia WoolfYapı Kredi Yayınları / İstanbul1995İnceleme
D. H. LawrenceYapı Kredi Yayınları / İstanbul1997İnceleme
Bir Dinozorun AnılarıYapı Kredi Yayınları / İstanbul1998Otobiyografi
Bir Dinozorun GezileriYapı Kredi Yayınları / İstanbul1999Gezi Yazısı

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1SAFVET, Nesîbe Hanımd. ? - ö. 1837Doğum YeriGörüntüle
2NÛRÎ, Osman Nûrî Efendi, İstanbullud. 1814 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3Abdülhak Bilseld. 1923 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4PAŞA ELİF, Elif Kamand. 1915 - ö. 31.07.2003Doğum YılıGörüntüle
5Acaroğlu, M. Türkerd. 1915 - ö. 3 Ekim 2016Doğum YılıGörüntüle
6Taşkın, Mümtaz Zekid. 15 Temmuz 1915 - ö. 2001Doğum YılıGörüntüle
7Uzunkaya, Şahabettind. 10 Temmuz 1335/10 Temmuz 1919 - ö. 5 Eylül 2000Ölüm YılıGörüntüle
8Semih Günverd. 1917 - ö. 10 Ocak 2000Ölüm YılıGörüntüle
9Kemal Bunarcıevd. 1923 - ö. 2000Ölüm YılıGörüntüle
10Ahmet Refik (ALTINAY)d. 1880 - ö. 11 Ekim 1937MeslekGörüntüle
11Nebi Hezri Elekberoğlu Babayevd. 1924 - ö. 15 Ocak 2007MeslekGörüntüle
12Alkan, Altand. 10 Şubat 1970 - ö. ?MeslekGörüntüle
13Ada, Ahmetd. 20 Mayıs 1947 - ö. 19 Mart 2016Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Şahin Altunerd. 01 Nisan 1975 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Ercan Y. Yılmazd. 1982 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16Mina Hepsend. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17Mina Kösed. 1933 - ö. 1998Madde AdıGörüntüle