Mehmet Abut

(d. 24 Ağustos 1915 / ö. 2 Şubat 2002)
Yazar, Müzisyen, Ressam, Heykeltıraş
(Yeni Edebiyat / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

İstanbul’un ileri gelenlerinden Abud ailesine mensup sanatçı, baba tarafından II. Abdülhamid’in başkâtibi Süreyya Paşa’nın; anne tarafından da tüccar Mehmet Abud Efendi’nin torunu olup Süreyya Abid Bey ile Belkıs Hanım’ın çocuğudur.

1980'e kadar Abud Yalısı’nda yaşadı. Yazı denemelerinin ilkini kardeşleri ve kuzenleriyle çıkardıkları Mebusan-ı Çocuk dergisinde gerçekleştirdi. 16 yaşındayken babasını kaybeden sanatçı,1979'da vefat edene kadar yanında kaldığı annesine çok düşkündür. 1928’de girdiği Galatasaray Lisesi’nden Eylül 1940’ta mezun oldu. Okulda müzik hocası Muhittin Sazak sayesinde piyanosunu ilerletti. 1941’de Sabih Güzen’in La Chat Botté (Çizmeli Kedi) adlı çocuk piyesine müzik yapmak için gittiği Şehir Tiyatroları’nda Muhsin Ertuğrul’la tanışarak 36 yıl çalışacağı işine başladı.

Yerli ve yabancı birçok oyunun müziklerini yapan Abut, önemli isimlerle aynı projelerde yer aldı. Aynı zamanda soyut ve abstre resimler yapan sanatçı, Prof. Leopard Lévy’nin davetiyle akademide Cemal Tollu’nun atölyesine girdi. Heykel çalışmaları da yapan sanatçının çeşitli sergileri bulunur. 1994’ten sonra görme problemleri başladı. 2002’de vefat etti.

Aile ortamındaki huzursuzluklardan ve kadınlar arası ilişkilerden etkilenen Mehmet Abut, kırılgan bir mizaca sahiptir. Küçük yaşlardan itibaren yaşadığı travmalar onu intihar girişimlerine ve eşcinselliğe yönlendirir. Annesinin baskın gücünü sürekli üzerinde hisseden sanatçının psikolojik kırılmalarında bu aşırı ilginin etkisi yadsınamaz. Sanata müzik ve resimle başlayan Abut, ilk bestesi “Çağlayanın Şarkısı”nı matematik hocası Bedros Adruni’nin evinde akan sudan ilham alarak oluşturur. Yine aynı evdeki bir yazıdan etkilenerek ilk öyküsü “Bu da Geçer Ya Hû”yu yazar. Öykü Hüseyin Cahit Yalçın tarafından beğenilerek gazetede tefrika edilir.

Sanatçı, Emine Çaykara ile gerçekleştirdiği görüşmelerinde eşcinsellik içeren Marius adlı bir roman yazdığını ve dönemin şartları gereği bu eseri yayımlamayıp müsveddelerini yok ettiğini söyler (Çaykara 2001: 248). Yine bu eserde Gölgeler adlı bir romanı daha olduğunu ve bu eserinde de kırılgan mizacını ve cinsel tercihlerini çeşitli semboller üzerinden anlattığını ifade eder (220). Abut, Gülen Gözler romanında ise kendi hayatından izler barındıran konak yaşamına ve kişisel çekişmelerin doğurduğu yıkımlara yer verir.

Kaynakça

Arslan, Mustafa (2018). “Tiyatro Sahnesi Bir Büyük Ustasını Yitirdi”. Yeni Şafak. 04 Mart 2002. https://www.yenisafak.com/arsiv/2002/mart/04/k2.html [erişim tarihi: 01.10.2018].

Çaykara, Emine (2001). Abud Yalısı’nın Gölgesinde Melek Annem ve Ben. İstanbul: İletişim Yay.

http://www.oktayaras.com/gulen-gozler/tr/45836 [erişim tarihi: 01.10.2018].

https://egoistokur.com/ah-bilmezsiniz-orada-ne-hikayeler-yasanmisti%E2%80%A6/ [erişim tarihi: 28.09.2018].

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: OSMAN EROĞLU
Yayın Tarihi: 14.02.2019
Güncelleme Tarihi: 16.12.2020

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Gülen GözlerSemih Lütfi Kitabevi / İstanbul1942Roman
Öldükten SonraMarifet Basımevi / İstanbul1943Hikâye

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Elvan Pektaş Denizd. 1962 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2PÎRÎ, Mehmedd. ? - ö. 1736-37Doğum YeriGörüntüle
3HİLMÎ, Elmastıraş-zâde Mustafa Hilmîd. 1840 - ö. 1881Doğum YeriGörüntüle
4Haldun Tanerd. 16 Mart 1915 - ö. 7 Mayıs 1986Doğum YılıGörüntüle
5Fazıla Atabekd. 1915 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6VEZİR UMMANÎ, Vezir Köroğlud. 1915 - ö. 1995Doğum YılıGörüntüle
7Müştak Erenusd. 13 Eylül 1915 - ö. 4 Kasım 2002Ölüm YılıGörüntüle
8Seyfettin Turhand. 15 Mayıs 1923 - ö. 16 Aralık 2002Ölüm YılıGörüntüle
9Kenan Harund. 1925 - ö. 12 Şubat 2002Ölüm YılıGörüntüle
10Mustafa Fırat (Çelikbaş)d. 01 Ocak 1978 - ö. ?MeslekGörüntüle
11Aysel Alpsald. 1934 - ö. ?MeslekGörüntüle
12Şaban Abakd. 01 Mart 1966 - ö. ?MeslekGörüntüle
13Murat Çiftkayad. 1965 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Caner Bilginerd. 01 Haziran 1967 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Hüseyin Nihal Atsızd. 12 Ocak 1905 - ö. 11 Aralık 1975Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16Mehmet Nuri Gençosmanoğlud. 1897 - ö. 1976Madde AdıGörüntüle
17MAHİRİ, Mehmet Özkoluaçıkd. 1888 - ö. 10.02.1952Madde AdıGörüntüle
18Murat Batmankayad. 07 Temmuz 1968 - ö. ?Madde AdıGörüntüle