İffet Halim Oruz

Oruz
(d. 1904 / ö. 20 Ağustos 1993)
Yazar, Şair, Bürokrat
(Yeni Edebiyat / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Yazı ve şiirlerinde "Oruz" imzasını da kullandı. 1904 yılında İstanbul'da doğdu. Babası, maliye nezareti memurluklarında bulunmuş olan Bursalı Fincanizade Nizamettin Bey, büyükbabası şair Hilmi Efendi, annesi Moralı Rifat Efendi'nin kızı ve kıymetli şairlerimizden Faruk Nafiz Çamlıbel'in halası Saide Hanım'dır. İlk ve ortaöğrenimini İstanbul Erenköy Kız Lisesi'nde tamamladı. Sonra İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi'ni bitirdi (1940). Ticaret Bakanlığı'nda ve İstanbul Belediyesi'nde Fiyat Murakabe Bürosu şefliği, İthalatçılar Birliği Fiyat Kontrolü Bürosu müdürlüğü görevlerinde bulundu (1941-45). General Halim Oruz'la evlendi. Bir çocuk annesidir.

On dört yaşından itibaren vezinli ve kafiyeli şiirler yazmaya başladı (Yazar 1941: 14). İlk yazılarını 1927'de Diyarbakır'da Halk Sesi adlı gazetede yayımladı. İlk şiir kitabı Füsun'u 1928 yılında çıkardı. 19 şiirden oluşan bu ilk kitapta hece vezniyle yazdığı ve Diyarbakır, İstanbul ve kadın temalarına yoğunlaşan şiirlerini bir araya getirdi. Şair, 1931 yılında ikinci şiir kitabı Tul Daireleri'ni, Cumhuriyet'in onuncu yılı münasebetiyle Burla (1933) adlı üç perdelik piyesi yayımladı. Güçlü bir hatip olan İffet Halim, 1927'den 1935'e kadar çeşitli mekân ve toplantılarda yaptığı konuşmalardan bir seçkiyi 1936 yılında Arkadaşlar adıyla neşretti. İkinci Dünya Savaşı esnasında devleti dolandıran organizasyonlar ve karaborsayı konu edinen İstifçi adlı romanını Kadın gazetesinde tefrika etti. Oruz, 1965 yılında üçüncü şiir kitabı Kışın Bahar'ı yayımladı. Türklük, kahramanlık ve vatan sevgisi gibi temaları didaktik bir üslupla işlediği şiirleriyle tanınan İffet Halim Oruz'un özellikle Türkiye'de kadın hareketleri üzerine inceleme kitapları da vardır.

Kaynakça

Köse, Erdal (2006). İffet Halim Oruz`un Hayatı, Sanatı, Eserleri. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Erzurum: Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.

Yalçın, Murat (Ed., 2010). Tanzimat'tan Bugüne Edebiyatçılar Ansiklopedisi (3. Baskı). İstanbul: Yapı Kredi Yayınları. C. II. s. 785-786.

Yazar, Mehmet Behçet (24.3.1941). "İffet Halim Oruz". Yedigün. C. 17. S. 420. s. 14.

Yıldırım, Tahsin (2006). Edebiyatımızda Müstear İsimler. İstanbul: Selis Yayınları.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. NECATİ TONGA
Yayın Tarihi: 16.08.2018
Güncelleme Tarihi: 20.12.2020

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Füsun? / İstanbul1928Şiir
Tul DaireleriHakimiyeti Milliye Matbaası / Ankara1931Şiir
Burla: Manzum OyunMaarif Vekaleti Yay. / Ankara1933Tiyatro
Yeni Türkiye'de KadınHakimiyeti Milliye Matbaası / Ankara1933İnceleme
Arkadaşlar!Selâmet Basımevi / İstanbul1936Sohbet
Türkiye'de Fiyat Murakabesi: Mevzuat ve Tatbikat? / İstanbul1944Diğer
Kışın BaharÇolakoğlu Matbaası / İstanbul1965Şiir
Atatürk Döneminde Türkiye'de Kadın DevrimiGül Matbaası / İstanbul1986İnceleme
Türkiye'de Kadın DevrimiGül Matbaası / İstanbul1986İnceleme
İstifçiSalkımsöğüt Yay. / Erzurum2012Roman

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Işıl Kocaoğland. 1984 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2SUN\'Î, Sun\'ullah Mehmed Efendid. ? - ö. 1674Doğum YeriGörüntüle
3AHMED LÜTFÎ EFENDİd. 1817 - ö. 1907Doğum YeriGörüntüle
4KADİR/ABDÜLKADİR, Abdülkadir Kamand. 1904 - ö. 1998Doğum YılıGörüntüle
5GULAMÎd. 1904 - ö. 1963Doğum YılıGörüntüle
6BEHMAN, Mustafayev Behman Kerbelayı Seferalı oğlud. 1904 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7Sami Ateşd. 1950 - ö. 10 Haziran 1993Ölüm YılıGörüntüle
8ZİHNİ, Zihni Cansızd. 1904 - ö. 19.04.1993Ölüm YılıGörüntüle
9ŞAKİR/ŞAKİRÎ, Bekird. 1933 - ö. 1993Ölüm YılıGörüntüle
10Kamil Erdind. 1914 - ö. 7 Ocak 2002MeslekGörüntüle
11Hasan Akarsud. 1 Temmuz 1952 - ö. ?MeslekGörüntüle
12Halim Yağcıoğlud. 1919 - ö. 1 Aralık 2008MeslekGörüntüle
13Celal Özcand. 4 Ocak 1941 - ö. 30 Aralık 2015Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Celâl Çumralıd. 05 Ağustos 1916 - ö. 1990Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Hülya Koçd. 1967 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16İffet Evind. 1916 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17ALİ İFFETd. 1872 - ö. 1941Madde AdıGörüntüle
18MİHRÎ, Enderunlu Mihrî Halîm Beyd. ? - ö. 19. yy.Madde AdıGörüntüle