Osman Türkay

Uzay Şairi
(d. 16 Şubat 1927 / ö. 21 Ocak 2001)
Yazar, Şair, Gazeteci, Çevirmen
(Yeni Edebiyat / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Kıbrıs'ta dünyaya geldi. Özel bir İngiliz okulunda okudu. Ortaöğreniminden sonra Kıbrıs’ta gazetecilik ve tercümanlık yaptı. 1955 yılında Londra’ya giderek Modern Diller Okulu Gazetecilik Bölümü'nü bitirdi. 1957 yılında Kıbrıs’a döndü. Lefkoşa’da Beşparmak Uyarı ve Kıbrıs Türk Sesi dergilerini çıkardı. Daha sonra Londra’da yaşamaya başladı. Burada çeşitli işlerde çalışmanın yanında edebiyata da ağırlık vermeye başladı. Haftalık Vatan gazetesinde editörlük ve Bozkurt dergisinde de yazarlık yapmaya başladı. Şiirlerinin yanında denemeler ve incelemeler yazdı, İngilizceden çeviriler yaptı. Şairin eserleri Türkçe, İngilizce, Rumca, İspanyolca, Urduca, Hinduca, Polonezce, Çekçe ve İsveççeye çevrildi. Dünyanın değişik ülkelerinden 50’ye yakın ödül aldı. Kitapları dünyanın dört bir yanında çeşitli dillere çevrildi. İngilizce çevirileri dolayısıyla 1973 yılında Uluslararası Şiir Derneği'nin (The International Poetry Society) onur armağanını kazandı. Dünya Kültür ve Sanatlar Akademisi Uluslararası Yürütme Kurulu'nun başkanlığını da yürüten (1989) Osman Türkay’a ABD’nin Missouri Eyaletinde bulunan Albert Einstein Uluslararası Vakfı tarafından şiirlerindeki başarısı nedeniyle 1989 Albert Einstein Barış Ödülü verildi. Evrende Rasgele Bir Gezinti adlı kitabıyla, Amerikan Başarılar Enstitüsü'nün "Yılın Adamı" ve “Bin Yılın Şöhretler Sarayı” ödüllerini, Amerikan Biyogra Enstitüsü'nün "Altın Plak" ödülünü, “Başkanlık Onur Mühürü”nü, Avustralya’da “Uçan Altın Kumru Ödülü"nü kazandı. Türk Dünyasının Kıbrıslı büyük şairi Osman Türkay, tedavi gördüğü Girne Akçiçek Hastanesi'nde 24 Ocak 2001 tarihinde vefat etti.

Türkay’ın, dünyada en çok mektup alan Türk edebiyatçısı olduğu, hayranları arasında Tayland Prensesi Vemulchadra, Türkoloji Profesörü Anna Masala, Hindistan eski başbakanının eşi Sheila Gürjal ve çok sayıda aristokrat bulunduğu zaman zaman basında yer almıştır. Sayısız ödüle layık görülmüş olan sanatçı edebiyat sahasında uzay ve metafizik hakkında yazmış olduğu şiirleriyle tanınmasından dolayı "uzay şairi" olarak anılmaktadır. 7 Telli, Uyurgezer, Beethoven`la Aydınlığa Ulaşmak, Evrenin Düşünde Gezgin, Kıyamet Günü Gözlemcileri, Variation , Seçme Şiirler, Gaipten Gelen Sesin Haritası adlı şiir kitaplarının yanında bir de Edebiyat, Eleştiri ve Dil Üzerine Düşünceler adlı bir deneme kitabı bulunmaktadır. Genellikle uzun dizelere bağlı, yeterince yoğunlaşmamış görünen ilk şiirlerinde daha çok memleket gerçeklerini ve sorunlarını işlediği belirtilmiştir. Son dönem şiirlerinde ise "gerçek diye bir şeyin olmadığından" hareketle daha soyut temalara yöneldiği görülmüştür (Yalçın 2010: 1047).

Kaynakça

Yalçın, Murat (Ed.) (2010). "Türkây, Osman". Tanzimat'tan Bugüne Edebiyatçılar Ansiklopedisi. C. 2. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları. s. 1047.

biyografya.com/biyografi/10104 [Erişim Tarihi: 16.11.2019]

https://www.turkcebilgi.com/osman_t%C3%BCrkay [Erişim Tarihi: 16.11.2019]

https://www.biyografi.net/kisiayrinti.asp?kisiid=915 [Erişim Tarihi: 16.11.2019]

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: EDA IŞIR
Yayın Tarihi: 20.11.2019
Güncelleme Tarihi: 10.11.2020

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
7 TelliBeşparmak Yayınları / İstanbul1959Şiir
UyurgezerYeditepe Yayınları / İstanbul1969Şiir
Evrenin Düşünde GezginYeditepe Yayınları / İstanbul1971Şiir
Seçme ŞiirlerKültür Bakanlığı Yayınları / Ankara1990Şiir
Edebiyat, Eleştiri ve Dil Üstüne DüşüncelerKKTC Milli Eğitim ve Kültür Bakanlığı / Kıbrıs1993Deneme
Piramit ÜçlüsüSistem Ofset / İstanbul1999Tiyatro

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Mehmet Şemsi Akanyetid. 20 Mart 1947 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2Aysel Gürmand. 1956 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3Osman Güvenird. 14 Şubat 1943 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4TAHİR SERİNd. 1927 - ö. 1999Doğum YılıGörüntüle
5Niyazi Zaimoğlud. 1927 - ö. 1 Mayıs 1999Doğum YılıGörüntüle
6İsmail Sivrid. 15 Ocak 1927 - ö. 2 Ağustos 2007Doğum YılıGörüntüle
7GAVSEDDİN KOÇAKd. 03.07.1943 - ö. 19.11.2001Ölüm YılıGörüntüle
8Halim Uğurlud. 10 Mart 1926 - ö. 26 Aralık 2001Ölüm YılıGörüntüle
9Aclan Sayılgand. 1924 - ö. 5 Eylül 2001Ölüm YılıGörüntüle
10Mübeccel İzmirlid. 30 Mayıs 1934 - ö. 10 Temmuz 1982MeslekGörüntüle
11Sinan Tanyıldızd. 1952 - ö. 22 Mayıs 2018MeslekGörüntüle
12Oyhan Hasan Bıldırkid. 10 Haziran 1947 - ö. ?MeslekGörüntüle
13Selçuk Küpçükd. 05 Kasım 1971 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Serkan Ozan Özağaçd. 26 Temmuz 1981 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Yeşim Eyüboğlud. 18 Kasım 1965 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16RECEB, Receb Efendid. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17NÜVÎSÎd. ? - ö. 1563Madde AdıGörüntüle
18KANBER ABDALd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle