SAİDÎ, Said

(d. 1810/1229 - ö. 1850/1269)
âşık
(Âşık / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Asıl adı Said olan Âşık Saidî, Artvin ilinin Yukarı Hod (Yukarı Maden) mahallesinde H. 1229/M. 1810 yılında doğmuştur. Ailesinin kim olduğu hakkında bilgi bulunmayan Saidî, küçük yaşlardan itibaren medrese eğitimi almış, daha sonra camilerde imamlık yapmıştır. Zamanında onu koruyup destekleyen bir hamisi olmamıştır. Hodlu Şamilî ile aynı dönemin âşıklarıdırlar ve aralarında ikisinin de aynı kıza âşık olmalarından kaynaklanan büyük bir husumet yaşanmıştır. Hocalık yapan Saidî, namaz kıldırırken pencereden atılan bir kurşunla öldürülmüştür. Cinayetten aralarında anlaşmazlık bulunan Şamilî sorumlu tutulmuştur. Bu olaydan dolayı Şamilî uzun süre hapiste yatmıştır. Saidî de köyünde toprağa verilmiştir (Koç 1990: 13-24).

Saidî, şiirlerinde genellikle sevgilisini ve ona kavuşamamasını anlatır. Dili son derece sadedir, yöresel deyişleri şiirlerinde bolca kullanır. Şiirlerini kendi devrinde yazıya aktaran olmamıştır; ancak sonradan diğer âşıklardan derleme vb. yöntemlerle şiirlerinin bir kısmı günümüze ulaşabilmiştir. Saidî, âşıklık geleneğinin Artvin’de en canlı şekilde yaşatıldığı ve birçok âşığın çıktığı Yukarı Hod mahallesinde doğmuş olduğu için daha çocukluğundan itibaren bir müzik ve şiir ortamı içerisinde bulunmuş, dinlediği âşıklardan etkilenmiştir. Kendisi de Rufâî’nin dayısıdır ve onun üzerinde tesiri olmuştur (Karadeniz 2002: 477).

Kaynakça

Karadeniz, Bekir (2002). Artvinli Halk Şairleri. Ankara: Artvin Kültür ve Yardımlaşma Derneği Yay.

Koç, Mehmet (1990). Hodlu Halk Ozanları ve Kalem Şuaraları. Aydın: Hürtunç Ofset.

Öksüz, Musa (2013). Artvin Âşıklık Geleneği. Doktora Tezi. Trabzon: Karadeniz Teknik Üniversitesi. 313.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. TURGAY KABAK
Yayın Tarihi: 08.11.2013

Eserlerinden Örnekler

Gel Yârim

Lale sümbül müsün taze gül müsün?

Gılmadan almışın huyun gel yârim

Cennet şule vermiş alevi sormuş

Selvilere dönmüş boyun gel yârim

 

Meleksin semada boyun ziyade

Kavuşmadan ayrı düşürdü Huda

Erelim murada eller duada

Halvet odasında soyun gel yârim

 

Der Said hâlimiz şükür iyice

Hâlimi o yâre değil bellice

Konuşsak halimiz kırk gün kırk gece

Kuralım bir koca toyun gel yârim.

Öksüz, Musa (2013). Artvin Âşıklık Geleneği. Doktora Tezi. Trabzon: Karadeniz Teknik Üniversitesi. 313.


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1DERYA, Mustafad. 1885 - ö. 1955Doğum YeriGörüntüle
2GÜLHANÎ, Kasım Okald. 1947 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3ÇELİK, Enver Çelikd. 1943 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4FEDÂÎ, Mahmudd. 1810\'lar - ö. 1866Doğum YılıGörüntüle
5HÂLİS, Hacı Pîr Efendid. 1810-11 - ö. 1880-81Doğum YılıGörüntüle
6TÂLİB, Mustafa Tâlibd. 1810-11 - ö. 1873-74Doğum YılıGörüntüle
7ÇORLULU ÂŞIK, İbrahim Ağad. ? - ö. 1850?Ölüm YılıGörüntüle
8KÂNÎ, Mustafa Kânî Beyd. ? - ö. 1850Ölüm YılıGörüntüle
9ÂRİF, Alî Beyzâde Ârif Efendid. 1832-33 - ö. 1850 ds.Ölüm YılıGörüntüle
10EFGANİ, Hüseyin (Topal Hoca)d. 1881 - ö. 1969MeslekGörüntüle
11HABÎBÎ, Ahmed bin Dervîş Halifed. ? - ö. 1564’ten sonraMeslekGörüntüle
12ŞEHÎDÎ, Hacı Edhemd. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
13SEFİLÎ, Recepd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14KADÎRÎ, Kadird. 1859 - ö. 1914Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15HIFZI, Recep Hıfzıd. 1893 - ö. 1918Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16HAMİT, Hamit Bölücekd. 1936 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17SİBEL, Sibel Köpürd. 1978 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18KUL MUSTAFA/MUSTAFA, Mustafa Sayılırd. 1950 - ö. ?Madde AdıGörüntüle