Tahir Musa Ceylan

(d. 1956 / ö. ?)
Akademisyen, Yazar
(Yeni Edebiyat / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Çanakkale/Yenice'de doğdu. İlk ve ortaöğrenimini burada yaptı. Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi'nden mezun oldu (1982). Sonrasında psikiyatri ihtisasını ve farmakoloji doktorasını tamamladı. Seksenli yıllarda bir grup arkadaşıyla beraber In Vivo isimli edebiyat/felsefe dergisini çıkardı. Cumhuriyet Bilim Teknoloji Dergisi’nde çeyrek asra yakın bir süre nöropsikofelsefe içerikli köşe yazıları yazdı. Bu yazıları; Aylak Bilgi (2002, 2005), Aylak Yazılar (2006), Aylak Düşünceler (2007) ve Aylak Fikirler (2010) adlarıyla kitaplaştırıldı. Benlikle ilgili düşüncelerini özetleyen Ortak Benlik-Nörofelsefi Temellendirme (2012) ve Nesne Benliği Psikofelsefi Bütünleştirme (2012) isimli kitapları yayımlandı. Sezgiye dayalı akılcı bir felsefenin izini süren Ceylan, “Dışlaşmak”, “Ortak Benlik”, “İçgüdü İkamesi”, “Nesne Benliği” gibi benlik felsefesinde bazı kavramsal yenilikler üzerinde çalışmaktadır. Hâlen Üsküdar Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Felsefe Bölümü öğretim üyesidir.

Şiir, deneme, inceleme gibi çeşitli türlerde eserler veren Tahir Musa Ceylan, edebiyat ortamında bireyi merkeze alan romanlarıyla öne çıkmıştır. İçi Yoksul (2005), kasabalı bir gencin üniversite öğrencisi olarak yaşadığı bir kentte girdabına kapıldığı hayat-aşk-ölüm-aşk-hayat çokgeninde hiçe sayılmasının, giderek hiçliğin hafifliğinde yaşamayı seçişinin romanıdır. Kestane Kıranında Kadınlar (2009) romanında; Zeliha Zarifoğlu, kocası Mehmet’in öldürülmesiyle, beş çocuğunu tek başına büyütmek zorunda kalır. Ahmet, Ali, Fatma, Emin ve Mustafa’nın yaşamöykülerini okuduğumuz panoramik romanın arka planında da Osmanlı’nın son dönemi, Mütareke yılları ve I. Dünya Savaşı izlenir. Kestane Kıranında Kadınlar’da Zarifoğulları ailesinin ve bir dönemin panoramasını çizen yazar, Elli Yıl Sonra Kül (2010)'de ise Mavruz’un elli yıl sonrasına; aynı renkli, canlı üslupla ve yine birbirinden çok farklı, abartılı hatta gerçeküstü hayat hikâyeleriyle bakar. Bir Zamanlar Bakırköy (2011)’de orta yaşların sonuna gelmiş yalnız ve yorgun bir doktorun genç bir hastasına duyduğu aşkla alt üst olan aşkını anlatmıştır. Aslında bu aşkın geliştiği Bakırköy Akıl Hastanesi'nin, hastahane ile birlikte yaşanılan toprakların hikâyesi ya da masalı olarak görülebilir. Gündelik dilin yavanlığına dilin sonsuz olasılıklarıyla başkaldıran bir metin olarak nitelendirilen Kızböcekleri (2014), bir ayrıkotunun; düzenin dişlileri arasında hayatta kalma uğraşı veren bir “tutunamayan”ın; erkeğin kadınla imtihanını sorgulayan Bektaş Toztoprak’ın romanıdır.

Yazar, Diri Aşk (2019)'ta âşık olma ve hissetme özürlü, Adli Tıp daire başkanı Kâmil'i merkeze alarak aşkı sorgulamıştır. Diri Aşk, kalıplaşmış edebiyat formüllerine başkaldıran, kendi akışını ve kendine has edebiyatı yaratmak konusunda ısrarlı bir kitap olarak değerlendirilmiştir. Tahir Musa Ceylan’ın ana bir hikâyeden çok sanki kendiliğinden gelişen yan hikâyelerle ilerleyen romanlarını, özetlemenin de özetinden ne anlattığı hakkında doğru bir bilgi edinmenin de hiç kolay olmadığı belirtilmiştir. Yazar, ayrıntıları çoğaltır; basit gibi görünen bir ayrıntıyı bir anda hikâyenin merkezine alıp ondan yeni ayrıntılar üretirken beklenmedik kişi ve karakterlerle bambaşka hayatlara dokunur, kahramanlarının eş zamanlı ama birbirinden çok farklı mekânlara uzanan hikâyeleri ile coğrafyayı genişletir.

Kaynakça

Alkan, Hülya (2014). "Kızböcekleri". Milliyet. 25 Aralık 2014. https://www.milliyet.com.tr/pembenar/hulya-alkan/kizbocekleri-1991830 [Erişim Tarihi: 01. 02. 2020]

Ünsalver, Barış Önen(2019). "Bir aşk senfonisi". Hürriyet Kitap. 15 Ağustos 2019. http://www.hurriyet.com.tr/kitap-sanat/bir-ask-senfonisi-41302606 [Erişim Tarihi: 01. 02. 2020]

"Ceylan: 'Diri Aşk’ta Yaşayan Her Kahraman ve Onun Mahfillerinde Yaşanan Her Olay Gerçektir.'”. Mevzu Edebiyat. 23 Ağustos 2019. https://www.mevzuedebiyat.com/5224-2/ [Erişim Tarihi: 01. 02. 2020]

"Tahir Musa Ceylan: 'İnsan kendinde hep aynı uçucu etkiyi yapacak kişileri sever.'”. Edebiyat Haber. 26 Ağustos 2019. http://www.edebiyathaber.net/tahir-musa-ceylan-insan-kendinde-hep-ayni-ucucu-etkiyi-yapacak-kisileri-sever/ [Erişim Tarihi: 01. 02. 2020]

https://www.ayrintiyayinlari.com.tr/kisi/tahir-musa-ceylan/287 [Erişim Tarihi: 01. 02. 2020]

https://www.dogankitap.com.tr/yazar/tahir-musa-ceylan [Erişim Tarihi: 01. 02. 2020]

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: İSA KOYUNCU
Yayın Tarihi: 12.02.2020

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Fotoğraf, Estetik ve Görüntü Üzerine DenemelerİFSAK / İstanbul1988Deneme
Depresyonun ŞiiriTule / İstanbul1988Şiir
Aylak YazılarÇatı Kitapları / İstanbul2004Diğer
Aylak BilgiBileşim / İstanbul2004Deneme
İçi YoksulTurkuvaz Kitap / İstanbul2005Roman
Aylak DüşüncelerErko / İstanbul2007Deneme
Kestane Kıranında KadınlarKanat Kitap / İstanbul2008Roman
Yarım Adamın AşklarıKanat Kitap / İstanbul2009Roman
Elli Yıl Sonra KülKanat Kitap / İstanbul2010Roman
Bir Zamanlar BakırköyAyrıntı / İstanbul2011Roman
Aylak FikirlerArcan / İstanbul2012Deneme
Ortak BenlikAyrıntı / İstanbul2012İnceleme
Aşka İnanası GeliyorDönence / İstanbul2013Şiir
Nesne Benliği Psikofelsefi BütünleştirmeAyrıntı / İstanbul2013İnceleme
KızböcekleriDoğan Kitap / İstanbul2014Roman
Dinamik AhlakAyrıntı / İstanbul2018İnceleme
Diri AşkDoğan Kitap / İstanbul2019Roman

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1İsrafil Gülerd. 1964 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2Salih Akayd. 1914 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3AHMED CELALEDDİN DEDE, Ahmet Celalettin Baykarad. 1853 - ö. 1946Doğum YeriGörüntüle
4Haluk İnanıcıd. 20 Mayıs 1956 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5AZİZÎ, Aziz Küçükd. 1956 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6AYŞE KAYAd. 1956 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7Güreli, Naild. 13 Şubat 1932 - ö. 26 Ekim 2016MeslekGörüntüle
8Oruz, İffet Halimd. 1904 - ö. 20 Ağustos 1993MeslekGörüntüle
9Gündeş, Çiğdemd. 05 Nisan 1965 - ö. ?MeslekGörüntüle
10Adnan Ateşokd. 1928 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11Orhan, Tevfik Celald. 1905 - ö. 26 Ağustos 1981Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12Aysel Güreld. 7 Şubat 1929 - ö. 17 Şubat 2018Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13MUSA EROĞLUd. 1944 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
14Ceylan, Meryem Canand. 1955 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
15MERDANOĞLU, Musa Merdanoğlud. 01.01.1939 - ö. -Madde AdıGörüntüle