ÂSIM, Çeribaşı-zâde Mustafa Âsım Efendi

(d. 1274/1858 - ö. 1337/1919)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

1274/1858 yılında Harput’ta doğdu. Çeribaşı Miralay Mehmed Bey’in oğludur. Harput’taki medrese tahsilinin ardından memuriyete başladı. Bağdat, Halep, Mersin ve Diyarbakır’da çeşitli sivil ve askerî görevlerde bulundu. Bölük emini ve tabur kâtibi oldu. Ömrünün sonlarına doğru Diyarbakır’da Jandarma Alay İdare Eminliği görevinde bulundu. Mustafa Âsım’ın, hayatının büyük bölümünde maddi sıkıntılar çektiği, geciken maaşlar yüzünden şikâyetçi olduğu, mektup ve şiirlerinden anlaşılmaktadır. Hayatının son dönemlerinde Nakşibendi tarikatına bağlandı. 1337/1919 yılında vefat eden Mustafa Âsım Efendi, Diyarbakır’da Dağkapı dışında Kışla Caddesi’nin sağ tarafında Namazgâh mevkiine yakın büyük çeşme yanına defnedildi.

Mustafa Âsım ve kardeşi Serserî mahlaslı Ali Bey'in şiirleri ve mektupları Mecmûa-i Yâdigâr adlı bir mecmuada toplanmıştır. Mustafa Âsım'ın bu defterde 88 şiiri ve 46 mektubu yer almaktadır. Şiirlerinden 83’ü aruz vezniyle kaleme alınmıştır.

Mustafa Âsım'ın şiirlerinde, Ziya Paşa’yı hatırlatan söylemlerin yanında mahalli söyleyişler, gündelik hayata ait kavramlar, kendi hayatından kesitler de yer almaktadır. Şiirlerinde tahkiyeli anlatım dikkat çekmektedir.

Kaynakça

Ceyhan, Nesime (2010). 19. yy.da Harputlu İki Şâir: Mustafa Âsım ve Çeribaşızâde Ali Bey'ler (Yazar, Metin, İnceleme). İstanbul: Selis Yay.

Onur, Naci (2013). Harputlu Divan Şairleri. Elazığ: Manas Yay.

Sunguroğlu, İshak (2013). Harput Yollarında. C. II. İstanbul: İşaret Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. BAHİR SELÇUK
Yayın Tarihi: 01.08.2014
Güncelleme Tarihi: 01.12.2020

Eserlerinden Örnekler

Gazel

Söyle kurbân ey sabâ ol yâre sarhoş bakmasın

Terk kılsın cânımı âteşlere çok yakmasın

 

Gönlüm etmişdir esîr ‘aklım da yağmalatmasın

Sad hezâr bağrımda açmış yaramı dağlatmasın

 

‘Arz eden yok hâlimi ‘aşkında yanmışlardanım

İnkisârımdan hazer kılsın ki âhım çatmasın

 

Vaz’ geçirsin sîne-i sûzâna oklar atmadan

Gamze-i cellâdı tahrîk eyleyip oynatmasın

 

Hayli demdir ben anın meftûnuyum rahmeylesin

Âsım-ı bi-çâreyi mahzûn edip ağlatmasın 

(Onur, Naci (2013). Harputlu Divan Şairleri. Elazığ: Manas Yay. 155.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1CİHANGİRÎ, Hasan Burhaneddin Efendid. 1563 - ö. 1663Doğum YeriGörüntüle
2VAHDÎ, Mahmûd Vahdîd. 1806 - ö. 1892Doğum YeriGörüntüle
3Şemsettin Ünlüd. 1 Eylül 1928 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4RÂŞİD, Ali Râşid Efendi, Kandiyelid. 1858 - ö. 1917Doğum YılıGörüntüle
5NİGÂRÎ, Ahmedd. 1858 - ö. 1917?-1919?Doğum YılıGörüntüle
6İBİŞ, İbrahimd. 1858 - ö. 1917Doğum YılıGörüntüle
7NİGÂRÎ, Ahmedd. 1858 - ö. 1917?-1919?Ölüm YılıGörüntüle
8NİHÂNÎ, İskenderd. 1967 - ö. 1919Ölüm YılıGörüntüle
9NEVVÂB, Mir Möhsünd. 1833 - ö. 1919Ölüm YılıGörüntüle
10MUHYÎ, Muhyeddîn Mehmed Efendid. ? - ö. Ağustos-Eylül 1776MeslekGörüntüle
11SUBHÎ, Subhî Mehmed Efendid. 1710? - ö. 15 Nisan 1769?MeslekGörüntüle
12ÂRİF, Ârif Mehmed Efendid. ? - ö. 1 Mart 1813MeslekGörüntüle
13NECMÎ, Mehmed Necmeddînd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14HEMDEM, Mehmed Sa'îd Hemdem Çelebi Efendid. 1807 - ö. 1859Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15İZZETÎd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16KEFEVÎ, Hüseyind. ? - ö. 1601Madde AdıGörüntüle
17HAKKI, Seyyid Üsküdarî Yusuf Hakkı Efendid. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18SENÎH, Süleyman Senîhd. 1822 - ö. 1900Madde AdıGörüntüle