Madde Detay

Asıl adı Mehmed’dir. İstanbul’da doğdu. Kağıt Emîni Hızır Çelebi’nin oğludur. Babasının isminden dolayı şiirlerinde Emînî mahlasını kullanmıştır. Diğer bir mahlası ise Sâî’dir. Sipahi şairlerdendir. Seyyid Rıza, Riyâzî, Mucîb Tezkirelerinde ve Sicilli Osmânî’de adı Sipâhi Mustafa Ağa olarak geçmektedir (Kurnaz vd. 2001: 71). 1008/1599 tarihinde vefat etti. Vefatına Kaf-zâde Fâ’izî : “Bir atbede Bâkî ile Emînî geçdi” mısrasını tarih düşürmüştür. Ebû Eyyüp’te medfundur.

Biyografik kaynaklarda, Emînî’nin latif şiirlerinin olduğu, hüzünlü şiirler yazdığı ve İran şiirlerini çok okumuş olmakla birlikte onları taklit etmeksizin okuduklarını şiire yansıttığı söylenir.

Açıkgöz, Namık (1982) Riyazü’ş-Şuarâ. Riyazî Mehmet Efendi. Yüksek Lisans Tezi. Ankara: Ankara Üniversitesi. 

Akbayar, Nuri (hzl.) (1996). Mehmed Süreyya, Sicill-i Osmanî. C.6. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yay.

İpekten, Halûk, Mustafa İsen, Recep Toparlı, Naci Okçu ve Turgut Karabey (1988). Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ankara: KTB Yay. 

Kayabaşı, Bekir (hzl.)(1996). Kafzade Faizî’nin Zübdetü’l-Eşârı. Doktora Tezi. Malatya: İnönü Üniversitesi.

Kılıç, Filiz (hzl.) (2010). Aşık Çelebi, Meşâirü'ş-Şuarâ. İstanbul: İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Yay.

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatcı (hzl.) (2001). Mehmet Nâil Tuman, Tuhfe-i Nâilî- Dîvân Şâirlerinin Muhtasar Biyografileri. Ankara: Bizim Büro Yay.

Sungurhan Eyduran, Aysun (hzl.) (2009). Kınalızâde Hasan Çelebi, Tezkiretü’ş-Şuarâ. B. Tenkitli Metin. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10739,tsmetinbpdf.pdf?0 [erişim tarihi: 04.07.2014]

Şemseddin Sâmî (1311). Kâmûsü'l-A’lâm. 4.C. İstanbul: Mihrân Matbaası.

Zavotçu, Gencay (hzl.) (2009). Rıza Tezkiresi (İnceleme-Metin). İstanbul: Sahhaflar Kitap Sarayı.

Mahşerde görmek ola mı ol serv-kâmeti

Haşr olmag içün isterüz ey dil kıyâmeti

Fülk-i visâlün olmaz ise der-kenâr eger

Ey âşık-ı felek-zede gel gör felâketi

Vâsıl olam dir isen eger izzü devlete

Koma Emîniyâ reh-i emn ü emâneti

***

Bir ay oldı görmeyeli ol mehi temâm

Âyâ niçün görinmeye ol mâh bedr-i tâm

***

Ne hikmetdür aceb ki dâ’imâ gözden nihândur leb

Görinmez cân dirler hîç degül var ise cândur leb

(Kılıç, Filiz (hzl.) (2010). Aşık Çelebi, Meşâirü'ş-Şuarâ. İstanbul: İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Yay. 385.)

***

Görmesek bâde-i sahbâyı açılmaz gözimüz

Gül gibi elde kadeh olmasa gülmez yüzimüz

(Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatcı (hzl.) (2001). Mehmet Nâil Tuman, Tuhfe-i Nâilî- Dîvân Şâirlerinin Muhtasar Biyografileri. Ankara: Bizim Büro Yay. 71.)