Madde Detay

1174/1761 yılında doğdu. Babası Göncü-zâde Mehmed Efendi’dir. İlk tahsilden sonra bir müddet Ankaralı Sarı Abdullah Efendi ile Akşehirli Osman Efendi’nin derslerine devam etmiştir. Daha sonra büyük âlim Ebu's-Sa'îd Mehmed Hâdimî-zâde Mehmed Emîn Efendi’nin sohbetlerine katılmıştır. Uzun yıllar onun derslerine ve hizmetine devam ederek 1797'de icazet almıştır. Hocasının isteği üzerine Kayseri'de ilim öğretmeye başlayınca, ders halkası bir anda yüzlerce talebe ile dolmuş, şöhreti kısa bir süre içinde bütün Anadolu şehirlerine yayılmıştır. Âlimler arasında "Kâsım-ı ‘Allâme" unvanıyla şöhret kazanmıştır. Şeyh İbrâhim-i Tennûrî Camisinin şeyhlik kürsüsü ile hatiplik vazifesinin kendine verilmesinin ardından Şeyh Kâsım Efendi bundan sonra bütün vakitlerini bazen camide bazen de caminin karşısında bulunan evinde İslamiyeti anlatmak, ilim öğretmek, vaaz ve nasihat etmekle geçirmiştir. Kırk altı sene bu hizmetleri yerine getirebilmek için canla başla çalışıp pek çok âlim yetiştirmiştir. Beş yüzü aşkın talebesine icazet vermiştir. Bunlardan pek çoğu sahib olduğu ilim dalında en yüksek zirveye çıkmışlardır. Göncü-zâde Kâsım Efendi, 1258/1842 yılında vefat etmiş ve Hunat Camisi çevresindeki kabrine defnedilmiştir. Kabrinin baş tarafındaki mermer kitabede Hayret mahlaslı bir şairin düştüğü şu tarih manzumesi yazılıdır. Tarih beyti şudur: "Târihi üçler çıkıp etdi hesâbı Hayretâ/Göçdi bir ‘allâme-i âlem ferîd-i rûzgâr"

Çeşitli ilimlere dair bir hayli ders notu bulunan Göncü-zâde Kâsım Efendi’nin eserlerinden en önemlileri şunlardır:

1. Er-Risâletü'l-Hücceti fi'l-Mantık.

2. Şerhü Enmuzeci'l-Ulûm.

Ahmed Nazîf’in bildirdiğine göre kendisi halim selim, alçak gönüllü bir zattır. Dünyaya hiç değer vermemiştir. Haramlara düşme korkusu ile şüphelilerden çok sakınmıştır.

Diriöz, Meserret ve Haydar Ali Diriöz (hzl.) (1991) Ahmed Nazîf, Kayseri Meşhurları (Kayseriyye Meşâhiri). Kayseri: Kayseri Valiliği İl Kültür Müdürlüğü Yay.

Karabulut, Ali Rızâ (1985). Meşhûr Mutasavvıflar. Kayseri: MEB Yay.