Madde Detay

Aynı mahlası taşıyan birkaç âşık bulunmakla birlikte âşığın hayatı hakkında kaynaklarda yeterli bilgi bulunmamaktadır. Koçhisar diye bilinen Ilgaz’da 1864 yılında doğmuştur. Kendi kendine okuma yazmayı öğrenmiştir. Beş ay Çankırı Hapishanesinde kalmıştır. Hapishane kalma nedeniyle ilgili herhangi bir bilgi bulunmamaktadır. Ne zaman vefat ettiği bilinmeyen âşığın 69-70 yaşlarında vefat ettiği tahmin edilmektedir. Nailî’yi tanıyan ve hakkında ilk yazı yazan Sadi Yaver Ataman’dır (Cunbur 1972: 435-436).

10 yaşından itibaren şiir yazan âşığın ezberi kuvvetlidir. Kendinden önce gelen halk şairlerini tanır ve usta malı söyler. Küçük yaşta şiir yazmaya başlayan âşık on sekiz yaşından otuz beş yaşına kadar yazdığı şiirleri yırtıp yakmıştır. Geredeli Figanî ile Gedayi’ye çıraklık etmiştir. Diyar diyar gezerek şiirler düzmüştür. Kendi gibi şair olan oğlu Şaban Şevki’nin ardından acısını anlattığı ve Tanrı’dan aman dilediği bir şiiri bulunmaktadır: “Yaktı cismim ateş-i suzanda kaldım Ya Vedut/Bir ilâç et derdime dermanda kaldım Ya Vedut.” Ayrıca güzellik ve aşk konularında şiirler yazmıştır. Şiirlerinde edebî sanatları bilhassa benzetme sanatını kullanmıştır. Öyle ki şiirlerinde sevgili genellikle gül yüzlü ve taş kalplidir. Sıfat, tamlamalar ve kafiye ile şiirlerinde ahengi sağlamaktadır. Âşık Nailî’nin bazı şiirlerini Talât Bey toplayıp neşretmiştir (Cunbur 1972: 435-436).