NA'TÎ, Ahmed Hüsameddin Dede

(d. 1255/1839 - ö. 1316/1900)
tekke şairi
(Tekke / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Ahmed Hüsameddin Dede, Na'tî mahlasını kullandığı bilgisi kaynaklarda yer almaktadır fakat mahlasın kullanıldığı manzumelerin çoğu kaybolmuştur. Doğum yeri İstanbul, doğum yılı ise 1839'dur. Yenikapı Mevlevihanesi şeyhlerinden Abdülbaki Nasır Dede’nin torunu, aynı mevlevihanenin aşçıbaşısı Hacı Arif Dede’nin oğludur. Mehmet Ziya'nın Yenikapı Mevlevihânesi hakkında yazdığı eserde, dedesi Abdülbaki Nasır Dede, dergâhın postnişinlerinden biri olarak tanıtılır ve kendisinin sesinin güzelliğinden, bu nedenle aritmetik biliminde, bilhassa bu bilmin musiki ile ilgili ses ahengi ve ses titreşimlerini defalarca okuyarak tetkik ettiğinden bahsedilir (1977: 167). Ahmed Hüsameddin Dede, Yenikapı Mevlevihanesi'nde Şeyh Osman Selahaddin Dede’den tasavvuf ve edebiyat, musikişinaslardan da musiki eğitimi alarak yetişmiştir. Bir müddet sonra da bu mevlevihanenin kudümzenbaşılığına tayin edilmiş ve 1900'de İstanbul'da vefat etmiştir.

Ahmed Hüsameddin Dede, bestelediği dinî eserlerle zamanının önde gelen musikişinasları arasında yer almıştır. Bunların en önemlisi rahatülervah makamındaki Mevlevi ayinidir. Eserlerinden sadece bu ayini ve iki “şugul”ü zamanımıza ulaşabilmiştir. Tabii bir ses güzelliğine sahip olan Ahmed Hüsameddin, başarılı ayin ve na’t okuyuculuğu ve mutribi idare etmekteki hâkimiyeti ile de şöhret bulmuştur. Musikişinaslığı yanında şiir ile de meşgul olmuş ancak Na’tî mahlasını kullandığı manzumelerinin çoğu kaybolmuştur (Özcan 1989: 92). 

Kaynakça

Mehmet Ziya (1977). Yenikapı Mevlevihânesi. İstanbul: Kervan Kitapçılık. 

Özcan, Nuri (1989). "Ahmed Hüsameddin Dede", İslam Ansiklopedisi. C. 2. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yay. 92. 

 

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. PETEK ERSOY İNCİ
Yayın Tarihi: 06.02.2015
Güncelleme Tarihi: 09.12.2020

Eserlerinden Örnekler


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Abidin Daverd. 1886 - ö. 8 Şubat 1954Doğum YeriGörüntüle
2CEMÂL, Yûsuf Cemâl Molla Beyd. 1867 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3Süreyya Aylin Antmend. 22 Haziran 1981 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4LEBÎB, İbrâhim Lebîbd. 1839 - ö. 1902Doğum YılıGörüntüle
5ÂSAF, Süleymân Âsaf Beyd. 1839 - ö. 1913Doğum YılıGörüntüle
6RIZÂ PAŞA, Hüseyin Rızâ Paşa, Yakovalıd. 1839 - ö. 1904Doğum YılıGörüntüle
7SEYYİD SÜLEYMANd. 1857 - ö. 1900Ölüm YılıGörüntüle
8ADMÎ, Urfalıd. 1818 - ö. 1900Ölüm YılıGörüntüle
9MEHMED ŞEMSEDDÎN, İstanbullud. 1849 - ö. 1900Ölüm YılıGörüntüle
10TELLAL-ZÂDE İSMAİLd. ? - ö. 1871MeslekGörüntüle
11DERÛNÎd. ? - ö. 1568-69MeslekGörüntüle
12NÂSIR, Seyyid Abdülbâkî Nâsır Dede Efendid. 1765 - ö. 1821MeslekGörüntüle
13FEHMÎ BABAd. ? - ö. 1895Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14NİGÂHÎ BABAd. 1780\\\'ler - ö. 1860Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15HAYRİYE BACId. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16GARÎBÎ ÇELEBİ, Seyyid Ebu Bekir Garîbî Efendid. ? - ö. 1784-85Madde AdıGörüntüle
17HAYÂLÎ, Abdulkerîm-zâded. ? - ö. 1523/24Madde AdıGörüntüle
18TESLİM SULTAN ABDALd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle