NA'TÎ, Ahmed Hüsameddin Dede

(d. 1255/1839 - ö. 1316/1900)
tekke şairi
(Tekke / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Ahmed Hüsameddin Dede, Na'tî mahlasını kullandığı bilgisi kaynaklarda yer almaktadır fakat mahlasın kullanıldığı manzumelerin çoğu kaybolmuştur. Doğum yeri İstanbul, doğum yılı ise 1839'dur. Yenikapı Mevlevihanesi şeyhlerinden Abdülbaki Nasır Dede’nin torunu, aynı mevlevihanenin aşçıbaşısı Hacı Arif Dede’nin oğludur. Mehmet Ziya'nın Yenikapı Mevlevihânesi hakkında yazdığı eserde, dedesi Abdülbaki Nasır Dede, dergâhın postnişinlerinden biri olarak tanıtılır ve kendisinin sesinin güzelliğinden, bu nedenle aritmetik biliminde, bilhassa bu bilmin musiki ile ilgili ses ahengi ve ses titreşimlerini defalarca okuyarak tetkik ettiğinden bahsedilir (1977: 167). Ahmed Hüsameddin Dede, Yenikapı Mevlevihanesi'nde Şeyh Osman Selahaddin Dede’den tasavvuf ve edebiyat, musikişinaslardan da musiki eğitimi alarak yetişmiştir. Bir müddet sonra da bu mevlevihanenin kudümzenbaşılığına tayin edilmiş ve 1900'de İstanbul'da vefat etmiştir.

Ahmed Hüsameddin Dede, bestelediği dinî eserlerle zamanının önde gelen musikişinasları arasında yer almıştır. Bunların en önemlisi rahatülervah makamındaki Mevlevi ayinidir. Eserlerinden sadece bu ayini ve iki “şugul”ü zamanımıza ulaşabilmiştir. Tabii bir ses güzelliğine sahip olan Ahmed Hüsameddin, başarılı ayin ve na’t okuyuculuğu ve mutribi idare etmekteki hâkimiyeti ile de şöhret bulmuştur. Musikişinaslığı yanında şiir ile de meşgul olmuş ancak Na’tî mahlasını kullandığı manzumelerinin çoğu kaybolmuştur (Özcan 1989: 92). 

Kaynakça

Mehmet Ziya (1977). Yenikapı Mevlevihânesi. İstanbul: Kervan Kitapçılık. 

Özcan, Nuri (1989). "Ahmed Hüsameddin Dede", İslam Ansiklopedisi. C. 2. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yay. 92. 

 

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. PETEK ERSOY İNCİ
Yayın Tarihi: 06.02.2015
Güncelleme Tarihi: 09.12.2020

Eserlerinden Örnekler


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1SÂMÎ, Arpaemîni-zâde Mustafâd. ? - ö. 1734Doğum YeriGörüntüle
2Hüseyin Rahmi Gürpınard. 17 Ağustos 1864 - ö. 8 Mart 1944Doğum YeriGörüntüle
3OSMÂN, Hakîkî-zâde Şeyh Osmân Efendid. ? - ö. 1627-8Doğum YeriGörüntüle
4NEZÎH, Mehmed Nezîh Beyd. 1839 - ö. 1908Doğum YılıGörüntüle
5SA’DÎ, Mehmed Sa’dî Beyd. 1839 - ö. 1902Doğum YılıGörüntüle
6LEBÎB, İbrâhim Lebîbd. 1839 - ö. 1902Doğum YılıGörüntüle
7MUSTAFA, İpeklid. 1830 - ö. 1900Ölüm YılıGörüntüle
8ADMÎ, Urfalıd. 1818 - ö. 1900Ölüm YılıGörüntüle
9FERYADÎ, Ferhatd. 1795 - ö. 1900Ölüm YılıGörüntüle
10FÂ'İK BEY, Hacı Fâ'ik Beyd. 1831 - ö. 1891MeslekGörüntüle
11FETHİ KARAMAHMUTOĞLUd. 07.10.1942 - ö. 07.10.1999MeslekGörüntüle
12ŞABAN DEDEd. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
13MİHRÂBÎd. ? - ö. 1920Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14SADIK, Hüseyin, Kara Hüseyind. 1850? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15DÜRRÎ, Alid. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16RÛŞEN, Mudanyalı-zâde Mehmed Rûşen Tevfikîd. ? - ö. 1891Madde AdıGörüntüle
17BAYEZİD-İ RUMİ, Derviş Mehmedd. ? - ö. 1516\'dan sonraMadde AdıGörüntüle
18KUL AHMEDd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle