NA'TÎ, Ahmed Hüsameddin Dede

(d. 1255/1839 - ö. 1316/1900)
tekke şairi
(Tekke / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Ahmed Hüsameddin Dede, Na'tî mahlasını kullandığı bilgisi kaynaklarda yer almaktadır fakat mahlasın kullanıldığı manzumelerin çoğu kaybolmuştur. Doğum yeri İstanbul, doğum yılı ise 1839'dur. Yenikapı Mevlevihanesi şeyhlerinden Abdülbaki Nasır Dede’nin torunu, aynı mevlevihanenin aşçıbaşısı Hacı Arif Dede’nin oğludur. Mehmet Ziya'nın Yenikapı Mevlevihânesi hakkında yazdığı eserde, dedesi Abdülbaki Nasır Dede, dergâhın postnişinlerinden biri olarak tanıtılır ve kendisinin sesinin güzelliğinden, bu nedenle aritmetik biliminde, bilhassa bu bilmin musiki ile ilgili ses ahengi ve ses titreşimlerini defalarca okuyarak tetkik ettiğinden bahsedilir (1977: 167). Ahmed Hüsameddin Dede, Yenikapı Mevlevihanesi'nde Şeyh Osman Selahaddin Dede’den tasavvuf ve edebiyat, musikişinaslardan da musiki eğitimi alarak yetişmiştir. Bir müddet sonra da bu mevlevihanenin kudümzenbaşılığına tayin edilmiş ve 1900'de İstanbul'da vefat etmiştir.

Ahmed Hüsameddin Dede, bestelediği dinî eserlerle zamanının önde gelen musikişinasları arasında yer almıştır. Bunların en önemlisi rahatülervah makamındaki Mevlevi ayinidir. Eserlerinden sadece bu ayini ve iki “şugul”ü zamanımıza ulaşabilmiştir. Tabii bir ses güzelliğine sahip olan Ahmed Hüsameddin, başarılı ayin ve na’t okuyuculuğu ve mutribi idare etmekteki hâkimiyeti ile de şöhret bulmuştur. Musikişinaslığı yanında şiir ile de meşgul olmuş ancak Na’tî mahlasını kullandığı manzumelerinin çoğu kaybolmuştur (Özcan 1989: 92). 

Kaynakça

Mehmet Ziya (1977). Yenikapı Mevlevihânesi. İstanbul: Kervan Kitapçılık. 

Özcan, Nuri (1989). "Ahmed Hüsameddin Dede", İslam Ansiklopedisi. C. 2. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yay. 92. 

 

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. PETEK ERSOY İNCİ
Yayın Tarihi: 06.02.2015
Güncelleme Tarihi: 09.12.2020

Eserlerinden Örnekler


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Zeynep Özdald. 09 Ekim 1985 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2Abdülhalim Memduhd. 1866 - ö. 21 Temmuz 1905Doğum YeriGörüntüle
3İSMÂİL DEDE EFENDİ, Hammâmî-zâded. 1778 - ö. 1846Doğum YeriGörüntüle
4ŞURBÎ, Abdurrahimd. 1839 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5RÛZÎ, Mehmed Emind. 1839 - ö. 1899Doğum YılıGörüntüle
6ÂSIM EFENDİd. 1839? - ö. 1909?Doğum YılıGörüntüle
7SÜLÜK/HÜSEYİN/SÜLÜK HÜSEYİN, Bozbıyık Hüseyind. 1815-1820? - ö. 1900?Ölüm YılıGörüntüle
8SEDÂD ALİ BEY, Cevdet Paşa-zâded. 1857 - ö. 1900Ölüm YılıGörüntüle
9MUSTAFA, İpeklid. 1830 - ö. 1900Ölüm YılıGörüntüle
10Fırat Kızıltuğd. 1 Nisan 1935 - ö. 25 Ekim 2024MeslekGörüntüle
11Hamza Hekimzade Niyazid. 6 Mart 1889 - ö. 18 Mart 1929MeslekGörüntüle
12DERÛNÎd. ? - ö. 1568-69MeslekGörüntüle
13CEMÂLÎ BABAd. 1836/7 - ö. 1915Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14CEVÂBÎd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15HAYRANÎ, Hüseyind. ? - ö. 1899Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16HAKÎKÎ, Cihânşâhd. 1397-98 ? - ö. Ekim-Kasım 1467Madde AdıGörüntüle
17KÖPRÜLÜ-ZÂDE ABDULLAH PAŞAd. ? - ö. 1735-36Madde AdıGörüntüle
18VÂSIF, Seyyid Hüseyin Vâsıf Çelebid. ? - ö. 1692-93Madde AdıGörüntüle