NA'TÎ, Ahmed Hüsameddin Dede

(d. 1255/1839 - ö. 1316/1900)
tekke şairi
(Tekke / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Ahmed Hüsameddin Dede, Na'tî mahlasını kullandığı bilgisi kaynaklarda yer almaktadır fakat mahlasın kullanıldığı manzumelerin çoğu kaybolmuştur. Doğum yeri İstanbul, doğum yılı ise 1839'dur. Yenikapı Mevlevihanesi şeyhlerinden Abdülbaki Nasır Dede’nin torunu, aynı mevlevihanenin aşçıbaşısı Hacı Arif Dede’nin oğludur. Mehmet Ziya'nın Yenikapı Mevlevihânesi hakkında yazdığı eserde, dedesi Abdülbaki Nasır Dede, dergâhın postnişinlerinden biri olarak tanıtılır ve kendisinin sesinin güzelliğinden, bu nedenle aritmetik biliminde, bilhassa bu bilmin musiki ile ilgili ses ahengi ve ses titreşimlerini defalarca okuyarak tetkik ettiğinden bahsedilir (1977: 167). Ahmed Hüsameddin Dede, Yenikapı Mevlevihanesi'nde Şeyh Osman Selahaddin Dede’den tasavvuf ve edebiyat, musikişinaslardan da musiki eğitimi alarak yetişmiştir. Bir müddet sonra da bu mevlevihanenin kudümzenbaşılığına tayin edilmiş ve 1900'de İstanbul'da vefat etmiştir.

Ahmed Hüsameddin Dede, bestelediği dinî eserlerle zamanının önde gelen musikişinasları arasında yer almıştır. Bunların en önemlisi rahatülervah makamındaki Mevlevi ayinidir. Eserlerinden sadece bu ayini ve iki “şugul”ü zamanımıza ulaşabilmiştir. Tabii bir ses güzelliğine sahip olan Ahmed Hüsameddin, başarılı ayin ve na’t okuyuculuğu ve mutribi idare etmekteki hâkimiyeti ile de şöhret bulmuştur. Musikişinaslığı yanında şiir ile de meşgul olmuş ancak Na’tî mahlasını kullandığı manzumelerinin çoğu kaybolmuştur (Özcan 1989: 92). 

Kaynakça

Mehmet Ziya (1977). Yenikapı Mevlevihânesi. İstanbul: Kervan Kitapçılık. 

Özcan, Nuri (1989). "Ahmed Hüsameddin Dede", İslam Ansiklopedisi. C. 2. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yay. 92. 

 

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. PETEK ERSOY İNCİ
Yayın Tarihi: 06.02.2015
Güncelleme Tarihi: 09.12.2020

Eserlerinden Örnekler


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1HASAN, Hasan Paşa, Rum Mehmed Paşa-zâded. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2Saliha Yadigard. 30 Temmuz 1963 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3ŞEYDÂd. ? - ö. 1580Doğum YeriGörüntüle
4SA’DÎ, Mehmed Sa’dî Beyd. 1839 - ö. 1902Doğum YılıGörüntüle
5CELÂL, Mahmûd Celâleddîn Paşad. 1839-40 - ö. 1899Doğum YılıGörüntüle
6FATMA KAMİLE HANIMd. 1839 - ö. 1921Doğum YılıGörüntüle
7MUSTAFA, İpeklid. 1830 - ö. 1900Ölüm YılıGörüntüle
8DİLAVER AĞAd. ? - ö. 1900-1905?Ölüm YılıGörüntüle
9KAHRÎd. 1840 - ö. 1900Ölüm YılıGörüntüle
10FERYADÎ, İsmail Hakkı Arasd. 1889 - ö. 1963MeslekGörüntüle
11ÇORLULU ÂŞIK, İbrahim Ağad. ? - ö. 1850?MeslekGörüntüle
12KEMAL ÖZAY GÖNLÜMd. 05.02.1940 - ö. 01.03.2000MeslekGörüntüle
13DÜRRÎ, Alid. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14İHLASÎ, Mehmedd. ? - ö. 1899Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15EDNÂYİd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16NİYÂZÎd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17RÂZÎ, Pîrî Paşa-zâde Muhyiddin Mehmed Râzî Çelebid. ? - ö. 1534Madde AdıGörüntüle
18SUBHÎd. ? - ö. 19. yy.Madde AdıGörüntüle