NA'TÎ, Ahmed Hüsameddin Dede

(d. 1255/1839 - ö. 1316/1900)
tekke şairi
(Tekke / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Ahmed Hüsameddin Dede, Na'tî mahlasını kullandığı bilgisi kaynaklarda yer almaktadır fakat mahlasın kullanıldığı manzumelerin çoğu kaybolmuştur. Doğum yeri İstanbul, doğum yılı ise 1839'dur. Yenikapı Mevlevihanesi şeyhlerinden Abdülbaki Nasır Dede’nin torunu, aynı mevlevihanenin aşçıbaşısı Hacı Arif Dede’nin oğludur. Mehmet Ziya'nın Yenikapı Mevlevihânesi hakkında yazdığı eserde, dedesi Abdülbaki Nasır Dede, dergâhın postnişinlerinden biri olarak tanıtılır ve kendisinin sesinin güzelliğinden, bu nedenle aritmetik biliminde, bilhassa bu bilmin musiki ile ilgili ses ahengi ve ses titreşimlerini defalarca okuyarak tetkik ettiğinden bahsedilir (1977: 167). Ahmed Hüsameddin Dede, Yenikapı Mevlevihanesi'nde Şeyh Osman Selahaddin Dede’den tasavvuf ve edebiyat, musikişinaslardan da musiki eğitimi alarak yetişmiştir. Bir müddet sonra da bu mevlevihanenin kudümzenbaşılığına tayin edilmiş ve 1900'de İstanbul'da vefat etmiştir.

Ahmed Hüsameddin Dede, bestelediği dinî eserlerle zamanının önde gelen musikişinasları arasında yer almıştır. Bunların en önemlisi rahatülervah makamındaki Mevlevi ayinidir. Eserlerinden sadece bu ayini ve iki “şugul”ü zamanımıza ulaşabilmiştir. Tabii bir ses güzelliğine sahip olan Ahmed Hüsameddin, başarılı ayin ve na’t okuyuculuğu ve mutribi idare etmekteki hâkimiyeti ile de şöhret bulmuştur. Musikişinaslığı yanında şiir ile de meşgul olmuş ancak Na’tî mahlasını kullandığı manzumelerinin çoğu kaybolmuştur (Özcan 1989: 92). 

Kaynakça

Mehmet Ziya (1977). Yenikapı Mevlevihânesi. İstanbul: Kervan Kitapçılık. 

Özcan, Nuri (1989). "Ahmed Hüsameddin Dede", İslam Ansiklopedisi. C. 2. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yay. 92. 

 

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. PETEK ERSOY İNCİ
Yayın Tarihi: 06.02.2015
Güncelleme Tarihi: 09.12.2020

Eserlerinden Örnekler


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Murat Menteşd. 11 Eylül 1974 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2Selahattin Özpalabıyıklard. 6 Temmuz 1955 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3Cengiz Kılçerd. 1969 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4NÂKÂMd. 1839 - ö. 1906Doğum YılıGörüntüle
5ÂSIM EFENDİd. 1839? - ö. 1909?Doğum YılıGörüntüle
6İsmail Hakkı Paşad. 1839-40 - ö. 18 Ocak 1913Doğum YılıGörüntüle
7DİLAVER AĞAd. ? - ö. 1900-1905?Ölüm YılıGörüntüle
8VEFÂ, Ahmed Vefâd. 1868 - ö. 1900Ölüm YılıGörüntüle
9VÂFÎd. ? - ö. 1900Ölüm YılıGörüntüle
10Hamza Hekimzade Niyazid. 6 Mart 1889 - ö. 18 Mart 1929MeslekGörüntüle
11Süreyya Eryaşard. 1939 - ö. 27 Ekim 2017MeslekGörüntüle
12Sami Derintunad. 22 Nisan 1942 - ö. ?MeslekGörüntüle
13HÂLİS, Hacı Pîr Efendid. 1810-1811 - ö. 1880-1881Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14FETHÎ, İbrahim Talipd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15ALİ URFÎ EFENDİd. ? - ö. 1888Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16IRAKÎ, Irâkî-i Galâtavîd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17RESÂ, Galatalı/Bursalı Mehmed Resâ Efendid. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18EMÎN, Emîn Mehmed Efendid. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle