PERVANE, Sinan Pervane

(d. 1866 / ö. 1941)
âşık, çiftçi
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Asıl adı Sinan olan âşığın mahlası Pervane’dir. Malatya’nın Hekimhan ilçesine bağlı Güzelyurt mahallesinde, 1866 yılında doğmuştur. Öğrenim görmemiştir. Genç yaşta şiir söylemeye başlamış, zamanla kendini kabul ettirip yörenin en sevilen âşıklarından biri olmuştur. Çocukluğu çobanlıkla geçen âşık, genç yaşta iç güveyisi olarak evlenmiştir. Geçim sıkıntısının yükünü hayatı boyunca omuzlarında taşıyan âşık, çalışmak için sık sık Çukurova’ya gitmiştir. Pervane, oğlu Cafer’in ölüm acısına dayanamayıp 1941 yılında vefat etmiştir (Kazancı vd. 1993: 149).

Pervane’nin eldeki şiirleri genellikle 11 heceli koşma biçiminde söylenmiştir. Bu şiirlerde hece vezni yer yer aksamakla birlikte, genel olarak âşığın başarılı olduğu görülmektedir. Ahengin oluşturulması için tam ve yarım kafiye kullanımı ağırlıktadır. Ayrıca bu noktada redife de devamlı surette başvurulmaktadır. Şiirlerinde aşk, güzellik gibi tüm âşıkların işlediği temaların yer aldığı görülür. Tasavvufla ilgisi olduğu belirtilen Pervane’nin (Kazancı vd. 1993: 149) eldeki şiirlerinde doğrudan tasavvufi remizlere pek rastlanmamakla birlikte, Hz. Muhammed (sav) için söylediği koşma şeklindeki iki güzellemede dinî motiflerin yoğun biçimde kullanıldığı görülmekte olup âşığın Sünni bir çizgide olduğu anlaşılmaktadır. "Gönül" başlığıyla yayımlanan bir şiirinde de tasavvufî bakımdan ele almaya çok müsait olan bu kavramı dahi oldukça dünyevî ve âşık edebiyatı kalıplarına bağlı bir üslupta işlemiştir. Yaşlılık devri şiirlerinde yalnızlıktan ve vücutça zayıf düşmekten şikâyet eden âşık, toplumsal sıkıntılar noktasında da duyarlıdır. Yöresinde yaşanan kıtlık, adaletsizlik gibi sorunları ele alan şiirler söylemiştir.

Kaynakça

Kazancı, Osman, Mehmet Yardımcı (1993). Hekimhan Folkloru ve Hekimhanlı Halk Şairleri. Malatya: Açıksöz Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜROL PEHLİVAN
Yayın Tarihi: 08.04.2019
Güncelleme Tarihi: 10.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Evrim Alataşd. 15 Nisan 1976 - ö. 12 Nisan 2010Doğum YeriGörüntüle
2COŞKUNER, Mahmut Taşd. 1928 - ö. 1984Doğum YeriGörüntüle
3NOKSANÎ, Mustafa Yalçınkayad. 1934 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4EFKARÎ, Nebid. 1866 - ö. 1915Doğum YılıGörüntüle
5HAYDERÎ, Haydard. 1866 - ö. 1923Doğum YılıGörüntüle
6FERDÎ, Ahmed Ferîd Efendid. 1866-67 - ö. 1910Doğum YılıGörüntüle
7ZARÎ, Ahmet Kamil Tanrıdağd. 1852-1853 - ö. 09.11.1941Ölüm YılıGörüntüle
8MECDİ, Abdülaziz Mecdi Tolund. 1865 - ö. 27.08.1941Ölüm YılıGörüntüle
9KEMAL/HAFIZ MİKDAT, Mikdatd. 01.01.1866 - ö. 01.01.1941Ölüm YılıGörüntüle
10KUL SEMAÎ, Muharrem Oylumd. 1933 - ö. 10.10.1995MeslekGörüntüle
11SEFİL/BEKTAŞ/GAZELOĞLU, Bekir Gazeloğlud. 1919 - ö. 25.05.2005MeslekGörüntüle
12SÜMBÜL, Mehmet Sümbüld. 28.04.1944 - ö. ?MeslekGörüntüle
13ÖZGÜR/TÜRKÜYÜREKLİ, Özgür Akbabad. 1982 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14SÜLEYMAN, Süleyman Arsud. 1891 - ö. 1948Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15KEMAL/ALİ KEMAL, Ali Kemal Yiğitd. 23.11.1942 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16HASAN, Erkiletlid. 1772 - ö. 1856/1857?Madde AdıGörüntüle
17GARİP/HAMZA, Hamza Karabulutd. 01.01.1960 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18İNANÎ, Selahattin Dülgerd. 1927 - ö. ?Madde AdıGörüntüle