PERVANE, Sinan Pervane

(d. 1866 / ö. 1941)
âşık, çiftçi
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Asıl adı Sinan olan âşığın mahlası Pervane’dir. Malatya’nın Hekimhan ilçesine bağlı Güzelyurt mahallesinde, 1866 yılında doğmuştur. Öğrenim görmemiştir. Genç yaşta şiir söylemeye başlamış, zamanla kendini kabul ettirip yörenin en sevilen âşıklarından biri olmuştur. Çocukluğu çobanlıkla geçen âşık, genç yaşta iç güveyisi olarak evlenmiştir. Geçim sıkıntısının yükünü hayatı boyunca omuzlarında taşıyan âşık, çalışmak için sık sık Çukurova’ya gitmiştir. Pervane, oğlu Cafer’in ölüm acısına dayanamayıp 1941 yılında vefat etmiştir (Kazancı vd. 1993: 149).

Pervane’nin eldeki şiirleri genellikle 11 heceli koşma biçiminde söylenmiştir. Bu şiirlerde hece vezni yer yer aksamakla birlikte, genel olarak âşığın başarılı olduğu görülmektedir. Ahengin oluşturulması için tam ve yarım kafiye kullanımı ağırlıktadır. Ayrıca bu noktada redife de devamlı surette başvurulmaktadır. Şiirlerinde aşk, güzellik gibi tüm âşıkların işlediği temaların yer aldığı görülür. Tasavvufla ilgisi olduğu belirtilen Pervane’nin (Kazancı vd. 1993: 149) eldeki şiirlerinde doğrudan tasavvufi remizlere pek rastlanmamakla birlikte, Hz. Muhammed (sav) için söylediği koşma şeklindeki iki güzellemede dinî motiflerin yoğun biçimde kullanıldığı görülmekte olup âşığın Sünni bir çizgide olduğu anlaşılmaktadır. "Gönül" başlığıyla yayımlanan bir şiirinde de tasavvufî bakımdan ele almaya çok müsait olan bu kavramı dahi oldukça dünyevî ve âşık edebiyatı kalıplarına bağlı bir üslupta işlemiştir. Yaşlılık devri şiirlerinde yalnızlıktan ve vücutça zayıf düşmekten şikâyet eden âşık, toplumsal sıkıntılar noktasında da duyarlıdır. Yöresinde yaşanan kıtlık, adaletsizlik gibi sorunları ele alan şiirler söylemiştir.

Kaynakça

Kazancı, Osman, Mehmet Yardımcı (1993). Hekimhan Folkloru ve Hekimhanlı Halk Şairleri. Malatya: Açıksöz Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜROL PEHLİVAN
Yayın Tarihi: 08.04.2019
Güncelleme Tarihi: 10.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1YAZICIOĞLU, Muharrem Yazıcıoğlud. 1928 - ö. 11.08.2007Doğum YeriGörüntüle
2Ertuğrul Oğuz Fıratd. 1923 - ö. 16 Ekim 2014Doğum YeriGörüntüle
3İbrahim Minnetoğlud. 5 Ocak 1920 - ö. 24 Temmuz 1993Doğum YeriGörüntüle
4MUHAMMED ALİ, Mehmet Ali Arıkand. 1866 - ö. 03.09.1940Doğum YılıGörüntüle
5CENNET TAŞPINARd. 1866 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6SÂNÎ, Sânî Efendid. 1866 - ö. 1935Doğum YılıGörüntüle
7Mehmet Fikrid. 1908 - ö. 1941Ölüm YılıGörüntüle
8MİSKİN HESENd. 1875 - ö. 1941Ölüm YılıGörüntüle
9Ahmet Hadi Maksudid. 1868 - ö. 1941Ölüm YılıGörüntüle
10KEMALÎ BABA, Mustafad. 1859 - ö. 06.05.1926MeslekGörüntüle
11SEÇKİNÎ, Hasan Basri Güngörd. 01.03.1958 - ö. ?MeslekGörüntüle
12ÇAĞLAYAN, Memduh Kılıçd. 1923 - ö. ?MeslekGörüntüle
13İLHAMÎ, Yusuf Ziya Başerd. 1907 - ö. 1984Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14METİNÎ, Ali Metind. 1926/1930? - ö. 2006Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15CEMHANÎ, Ramiz İnced. 25.03.1947 - ö. 29.10.2008Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16CEVİZ ELİd. ? - ö. 1966Madde AdıGörüntüle
17KÂMÎd. 1843? - ö. 1911?Madde AdıGörüntüle
18SÜLEYMAN, Süleyman Sağcıd. 1927 - ö. 1986Madde AdıGörüntüle