PERVANE, Sinan Pervane

(d. 1866 / ö. 1941)
âşık, çiftçi
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Asıl adı Sinan olan âşığın mahlası Pervane’dir. Malatya’nın Hekimhan ilçesine bağlı Güzelyurt mahallesinde, 1866 yılında doğmuştur. Öğrenim görmemiştir. Genç yaşta şiir söylemeye başlamış, zamanla kendini kabul ettirip yörenin en sevilen âşıklarından biri olmuştur. Çocukluğu çobanlıkla geçen âşık, genç yaşta iç güveyisi olarak evlenmiştir. Geçim sıkıntısının yükünü hayatı boyunca omuzlarında taşıyan âşık, çalışmak için sık sık Çukurova’ya gitmiştir. Pervane, oğlu Cafer’in ölüm acısına dayanamayıp 1941 yılında vefat etmiştir (Kazancı vd. 1993: 149).

Pervane’nin eldeki şiirleri genellikle 11 heceli koşma biçiminde söylenmiştir. Bu şiirlerde hece vezni yer yer aksamakla birlikte, genel olarak âşığın başarılı olduğu görülmektedir. Ahengin oluşturulması için tam ve yarım kafiye kullanımı ağırlıktadır. Ayrıca bu noktada redife de devamlı surette başvurulmaktadır. Şiirlerinde aşk, güzellik gibi tüm âşıkların işlediği temaların yer aldığı görülür. Tasavvufla ilgisi olduğu belirtilen Pervane’nin (Kazancı vd. 1993: 149) eldeki şiirlerinde doğrudan tasavvufi remizlere pek rastlanmamakla birlikte, Hz. Muhammed (sav) için söylediği koşma şeklindeki iki güzellemede dinî motiflerin yoğun biçimde kullanıldığı görülmekte olup âşığın Sünni bir çizgide olduğu anlaşılmaktadır. "Gönül" başlığıyla yayımlanan bir şiirinde de tasavvufî bakımdan ele almaya çok müsait olan bu kavramı dahi oldukça dünyevî ve âşık edebiyatı kalıplarına bağlı bir üslupta işlemiştir. Yaşlılık devri şiirlerinde yalnızlıktan ve vücutça zayıf düşmekten şikâyet eden âşık, toplumsal sıkıntılar noktasında da duyarlıdır. Yöresinde yaşanan kıtlık, adaletsizlik gibi sorunları ele alan şiirler söylemiştir.

Kaynakça

Kazancı, Osman, Mehmet Yardımcı (1993). Hekimhan Folkloru ve Hekimhanlı Halk Şairleri. Malatya: Açıksöz Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜROL PEHLİVAN
Yayın Tarihi: 08.04.2019
Güncelleme Tarihi: 10.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1İsmail Kaygusuzd. 5 Nisan 1944 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2EKBERÎ, Ali Ekber Gülbaşd. 07.08.1940 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3SEYİT MEFTUNİ/MEFTUNİ, İbrahim Memo Temizd. 1920 - ö. 28.05.1982Doğum YeriGörüntüle
4AVNİ NURETTİNd. 1866 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5SÂNÎ, Sânî Efendid. 1866 - ö. 1935Doğum YılıGörüntüle
6İBAD, İBADÎ, İBAD HOCA, Abdullah Çelebid. 01.07.1866 - ö. 25.03.1949Doğum YılıGörüntüle
7MECDİ, Abdülaziz Mecdi Tolund. 1865 - ö. 27.08.1941Ölüm YılıGörüntüle
8MİSKİN HESENd. 1875 - ö. 1941Ölüm YılıGörüntüle
9ZARÎ, Ahmet Kamil Tanrıdağd. 1852-1853 - ö. 09.11.1941Ölüm YılıGörüntüle
10ABDî, Abdullah Ertemd. 1916 - ö. 22.05.2001MeslekGörüntüle
11SALİHA ABLAd. ? - ö. 1917/1918MeslekGörüntüle
12PİÇOĞLU, Osman Gökçed. 1901 - ö. 31.05.1946MeslekGörüntüle
13SIDKI/SIDKI BABA, Hacı Gökd. 01.07.1900 - ö. 24.02.1961Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14HİLMİ, Mustafa Hilmid. ? - ö. 1939Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15EMSALÎ, Mustafa Turgutd. 1900 - ö. 29.03.1978Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16GÖK ŞENER, Şener Gökd. 01.01.1954 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17ADİL KAYMAKLI, Adil Nesip Oğlu Aliyevd. 1936 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18ALİ SALAHATTİNd. 1878 - ö. ?Madde AdıGörüntüle