TELLİ MEHEMMED, Mehemmed Hesenov

(d. 1894 / ö. 1973)
âşık
(Âşık / 20. Yüzyıl / Azeri)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Mehemmed Hesenov, 1894 yılında Kazak bölgesinin Köçesger köyünde doğdu. Kendisi de bir halk şairi olan babası Kehreman’dan, hem okuma yazmayı hem de âşıklık sanatının inceliklerini öğrendi. Beş yaşındayken bir demiryolu işçisi olan babası vefat edince, annesinin himayesinde büyüdü.

Mehemmed Hesenov, 1918 yılında Kazak âşık meclisinde “Gələrmi?” redifli şiirinde Neriman Nerimanov’un (Qoca Şərkin Nərimanı Gələrmi?) adından bahsettiği için hapsedildi. Hapisten çıktıktan sonra Gence'ye göç etti ve ömrünün sonuna kadar orada yaşadı.

Rusların baskıcı siyasetine karşı, 1918 yılında kurulan bağımsız Azerbaycan Halk Cumhuriyeti için Âşık Esed, Âşık Mirze ve Âşık İslam ile birlikte tüm kültürel etkinliklerde saz ve sözü ile aktif bir şekilde çalıştı. 1928 yılında I. Âşıklar Kurultayı’nda Âşık Esed’den sonra ikinci mükâfata layık görüldü. 25 Temmuz 1934 tarihinde Zagafgaziya “Halk İncesenet İşçileri Olimpiada”sında birinci oldu ve para ödülü aldı. II. Âşıklar Kurultayına katıldı. 1930-1950 yılları arasında Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti genelinde gerçekleştirilen bütün toplumsal ve kültürel etkinliklerde, kutlama törenlerinde, zafer bayramlarında sazı ve sözü ile iştirak etti. 1960’lı yıllarda usta ifade yeteneği, güzel sesi, hoş şivesi ile âşık severlerin büyük ilgi ve sevgisini kazandı. Mehemmed Hesenov, Gence'de 1973 yılında vefat etti (Namazov 2004: 265-266; Nəbioğlu 2010: 27).

1914 yılından sonra âşıklığa çok büyük bir heves besleyen Mehemmed Hesenov, birkaç yıl halk şairi Nebi’nin öğrencisi oldu. Döneminin usta şairi ve âşığı olan Nebi’den eski âşık havalarını ve halk destanlarını öğrendi. Çok kuvvetli ve güzel sesi olduğundan kısa sürede Kazak, Tovuz, Şemkir ve Gence âşık meclislerinde tanınmaya başladı ve Telli Mehemmed mahlası ile büyük ün kazandı (Namazov 2004: 265-266; Nəbioğlu 2010: 27). 

Kaynakça

http://enene.musigi-dunya.az/ash_simalarda.html [Erişim Tarihi: 29.12.2017].

Namazov, Qara (2004). Aşıqlar (Biografik Məlumat Kitabı). C. I. Bakü: Səda Nəşriyyatı.

Nebioğlu, Musa (2010). Ozan-Aşıq Dünyası (Haqqa Qavuşan Aşıqlarımız). Bakü: Nurlan Nəşriyyatı.


Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. ESRA YAVUZ
Yayın Tarihi: 13.07.2018
Güncelleme Tarihi: 02.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1MEMİŞ ŞAHİNd. 1904 - ö. 1978Doğum YeriGörüntüle
2NABURLU BADAMd. ? - ö. 1950/1964?Doğum YeriGörüntüle
3PERİŞÂNÎ, Molla Mehmetd. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4VELİ/MİSKİNLİ VELİ/MİSKİN VELİ, Veli Alioğlu Bayramovd. 1894 - ö. 22.12.1995Doğum YılıGörüntüle
5M. Şakir Ülkütaşırd. 14 Mart 1894 - ö. 30 Mayıs 1981Doğum YılıGörüntüle
6Yahya Saim Ozanoğlud. 1894 (1898) - ö. 3 Temmuz 1962Doğum YılıGörüntüle
7Fikret Adild. 7 Ocak 1901 - ö. 5 Haziran 1973Ölüm YılıGörüntüle
8Kurutluoğlu, Kudretd. 1897-1899 (?) - ö. 1973Ölüm YılıGörüntüle
9CAVADOVA, Nebat Paşa Kızıd. 1914 - ö. 1973Ölüm YılıGörüntüle
10ŞEMİSTAN PAŞAYEVd. 1893 - ö. ?MeslekGörüntüle
11MÜSEYİB ABBASOVd. 1934 - ö. ?MeslekGörüntüle
12TAKİ KOÇAKd. 07.03.1956 - ö. ?MeslekGörüntüle
13AYET KAMBERÎd. 10.09.1966 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14ORUC MEMMEDOVd. 1905 - ö. 1965Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15HÜSEYİN AĞA MUHAMMEDÎd. 1969 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16YUSİF MUSA OĞLU YUSİFOVd. 1909 - ö. 1980Madde AdıGörüntüle
17HÜSEYİN SANId. 1909 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18TURAN/ÂMÂ TURAN, Turan Karakaşd. 04.02.1940 - ö. ?Madde AdıGörüntüle