EDHEM, Kadı-zâde Edhem Efendi

(d. 1268/1851 - ö. 1330/1912)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

1268/1851 yılında Diyarbakır'da doğdu. O bölgenin önemli şairlerinden olan ve zamanında Nef'î-i zamân olarak tanınan Kadı-zâde Mustafa Tâlib Efendi'nin oğludur. Kadı-zâde sanıyla tanındı. Babasının isteği ve yönlendirmesiyle Mekteb-i Harbiye'ye girdi. Burada zekâsı ve gösterdiği çalışkanlıktan dolayı Erkân-ı Harb sınıfına ayrıldı. Bu okulda son sınıfa kadar geldiyse de babasının vefatı üzerine mazeret bildirerek buradan ayrıldı ve iki bin kuruş maaşla Mahrec-i Aklâm-ı Riyâziyyât muallimliğine tayin olundu. 1294/1877 senesinde muvakkaten teşkil olunan Asâkir-i Milliye binbaşılığı görevine getirildi. Bir süre sonra Bursa vilayeti Turuk ve Ma'âbir birinci sınıf mühendisliğine tayin edildi. Daha sonra da Bâb-ı Vâlâ-yı Seraskerî Umûm-ı Erkân-ı Harbiyye teşkilatında görev verildi. 1296/1879 senesinde iki bin beş yüz kuruş maaşla Eskişehir Lületaşı Madeni Müdürlüğü'ne getirildi. Hakkındaki tek önemli kaynak olan Tezkire-i Şu'arâ-yı Âmid'de (Ali Emîrî 1328: 10-11) hayatının bu kısmına kadar bilgi vardır. Bundan sonra vefatına kadar hangi görevlerde bulunduğu bilinmemektedir. Diyarbakırlı Fikir ve Sanat Adamları adlı eserde ise vefat yeri bildirilmeden ve kaynak gösterilmeden sadece 1330/1912 tarihinde vefat etti denilmektedir (Beysanoğlu 1997: 54).

Şiirine örnek Tezkire-i Şu'arâ-yı Âmid'dedir.

Kaynakça

Ali Emîrî (1328). Tezkire-i Şu'arâ-yı Âmid. İstanbul.

Beysanoğlu, Şevket (1997). Diyarbakırlı Fikir ve Sanat Adamları. C. II. Ankara: San Matbaası.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. MEHMET ARSLAN
Yayın Tarihi: 27.08.2014
Güncelleme Tarihi: 02.12.2020

Eserlerinden Örnekler

Gazel

Olur dûd-ı dilimden hep sehâb-ı âsumân peydâ

Habâb-ı eşk-i hûnînimle seyl-âb-ı cihân peydâ

Olunca derd-i vaslın yâresi fevvâr hûn-âsâ

Eder bir bahr-ı tûfân-zâr dilde nâgehân peydâ

Tecellî eyledikçe sûretin levh-i hayâlimde

Eder her lahzada feyzinle bin rûh-ı revân peydâ

Felek dûr oldugu-çün çîn-i ruhsârından ey hurşîd

Edip çâk-ı girîbân eylemiş bir kehkeşân peydâ

Nesîm-i zülfün esdikçe nola sûy-ı mezârımda

Ederse her sütûnum bir hayât-ı câvidân peydâ

Gönül âgâh isen ol mushaf-ı gülzâr-ı vahdetden

Olur her bir varakda nice sırr-ı râygân peydâ

Yine pür-feyz olup aşkınla sen de Âferîn Edem

Bu rütbe eyledin dâğınla ra'nâ gülsitân peydâ

(Ali Emîrî (1328). Tezkire-i Şu'arâ-yı Âmid. İstanbul. 11.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Gubârî, Seyyid Kâsım Gubârî Efendid. ? - ö. Şubat-Mart 1625Doğum YeriGörüntüle
2MEHMED, Çarhî-zâde Hâfız Mehmed Efendid. ? - ö. 1859Doğum YeriGörüntüle
3Ziya Gökalpd. 23 Mart 1876 - ö. 25 Ekim 1924Doğum YeriGörüntüle
4HAMDÎ, Ahmed Hamdî Bey, İstanbullud. 1851 - ö. 1917Doğum YılıGörüntüle
5KÂMİL, Halild. 1851 - ö. 1936Doğum YılıGörüntüle
6BAHÂEDDÎN, Zîver Paşa-zâde Yûsufd. 1851 - ö. 1916Doğum YılıGörüntüle
7MÜNİR BABAd. ? - ö. 1912Ölüm YılıGörüntüle
8İZZET, Mehmed Efendid. 1836 - ö. 25 Haziran 1912Ölüm YılıGörüntüle
9HAKKI, Mehmed Hakkı Bey, Adanalıd. 1853 - ö. 1912Ölüm YılıGörüntüle
10Timur Soykand. 1975 - ö. ?MeslekGörüntüle
11ABDÎ, Abdülkerîm Abdî Efendid. ? - ö. 19. yy.MeslekGörüntüle
12HAYÂLÎ, Mehmed Hayâlî Efendid. 1850 - ö. 1887MeslekGörüntüle
13İBRÂHÎM, Derviş İbrâhîm Hilmî, Bolulud. ? - ö. 19. yy.Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14EMÎN/VAHÎD, Solaklar Kethudâsı-zâde Mehmed Emîn Vahîd Efendid. 1824 - ö. 1887Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15AHSEN/HÂFIZ, Hâfız İbrâhim Edhem Efendid. 1810 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16ŞÂKİR, Şakir Ahmed Beyd. ? - ö. 1699-1700Madde AdıGörüntüle
17FEYZÎ,Şeyhülislam Feyzullah Efendid. 1639 - ö. 1703Madde AdıGörüntüle
18DELİ MEHMED, Mehmedd. 1836 - ö. 1894Madde AdıGörüntüle