Madde Detay

Adı Sâ’îdir. Hakkâk Sâ’î sanıyla tanındı. 1218/1803 yılında Tebriz’de doğdu. Sicill-i Osmânî ve Tuhfe-i Nâ’ilî’de 1217/1802 yılında doğduğu kayıtlıdır (Mehmed Süreyyâ 1311:3/2: Kurnaz vd. 2001: 403). 1240/1824 yılında Doğu Bâyezid’e gitti. 1245/1829 yılında İstanbul’a yerleşti. 1251/1835 yılında Mısır valisi Mehmed Ali Paşa tarafından Mısır’a davet edildi. Mısır Devlet Matbaası'nda on dört sene görev yaptı. 1265/1848 yılında İstanbul’a dönerek Matbaa-ı Âmire’de ikinci müdür olarak çalıştı. Bir müddet sonra Ahmediye Meydanı’nda kendi adına bir matbaa açtı. 1270/1853’te tekrar Kâhire’ye döndü. Mısır’da kendi icat ettiği hatla kitapların basımında görev aldı. Kâhire’de 1269/1853 yılında vefat etti.

Özellikle matbaacılıkta önemli bir yeri olan Sâ’î, talik hatla dövme harfler keserek ve bunları hakkederek yeni bir tarz baskı icat etti. Bu yönüyle Türk baskı sanatının ve taş basmacılığının gelişmesinde önemli rolü olan bir hakkâktır. 

Fatîn Dâvud (1271). Hâtimetü’l-Eş’âr. İstanbul: İstihkâm Alayları Litografya Destgâhı.

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatcı (hzl.) (2001). Mehmed Nâil Tuman, Tuhfe-i Nâilî -  Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri.  C.I. Ankara: Bizim Büro Yay.

Mehmed Süreyyâ (1311). Sicill-i Osmânî. C. III. İstanbul: Matba’a-i Âmire.

Şemdeddîn Sâmî (1996). Kâmûsu’l-A’lâm. Cilt: IV. Ankara: Kaşgar Neşriyat.

Kasîde-Gûne Na’t-ı Şerîf

Zihî sultân-ı zî-kudret ki bî-mânend ü hem-tâdır

Kadîm ü ferd-i bî-çûn Sâni' u Hayy u tüvânâdır

Medâr-ı nüh-revâk-ı bî-sütûn emriyledir dâ’im

Karâr u hestî-i kevn ü mekân hükmüyle ber-câdır

Ne bî-enbâz-ı künh-i zâtını evhâm eder idrâk

Ulüvv-i şânının bâlâsına ne akl tûlâdır

Vücûd-ı evveli lâbüd gerekdir lâ-mekân olmak

Ki zât-ı akdesi ism-i mekân vasfından evlâdır

Kemâl-i sun’una kevn ü mekân isbât-ı şe’n olmaz

Kitâb-ı kudretinden kâf u nûn bir harf-i heycâdır

…

(Fatîn Dâvud (1271). Hâtimetü’l-Eş’âr. İstanbul: İstihkâm Alayları Litografya Destgâhı. 183.)