CABBAR YURT/HOCA, Abdülcabbar Yurt

(d. 1940 / ö. 2000)
Şoför, çiftçi
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Abdülcabbar Yurt, 1940 yılında Adana'nın Ceyhan ilçesine bağlı Çatalhöyük köyünde doğmuştur. Âşık Cabbar'ın babasının adı Nurettin, annesinin adı ise Perişan’dır. İlkokul mezunu olan Âşık Cabbar Yurt, çocukluk ve gençlik yıllarında çiftçilikle uğraşmış; sonrasında ise şoförlük yaparak geçimini sağlamıştır. Âşık Abdülcabbar Yurt'un akrabaları ve yakın çevresindeki arkadaşları onu, Hoca lakabı ile tanımaktadırlar (Arı 2009: 496). Bu durum âşığın dini-tasavvufi konulardaki bilgisi ve çevresindeki insanlara bu konularda nasihat vermesi, onları din, ahlak ve tasavvuf konularında bilgilendirmesinden kaynaklanmaktadır (Arı 2009: 502).

Âşık Abdülcabbar Yurt, -yukarıda da sözü edildiği üzere- şoförlük ve âşıklık mesleklerini yapmak üzere, köyünden Ceyhan'a göç etmiş, ölümüne kadar burada yaşamıştır (Arı 2009: 496). 2000 yılında vefat eden âşığın mezarı Çatalhöyük köyündedir.

Abdülcabbar Yurt, yöredeki Karacaoğlan geleneği etkisi ile âşıklığa küçük yaşlarda heves etmiş ve saz çalmayı öğrenmiştir. Âşık, rüyasında bade içtiğini söylemekte; ama -bu durumun bir sır olduğunu düşündüğü için- rüyanın nasıl olduğu ve içtiği badenin niteliği hakkında bilgi vermemektedir (Arı 2009: 496). O, usta-çırak ilişkisi içerisinde yetişmemiştir. Şiirlerinde adını tapşırmış (Cabbar olarak) ya da "Hoca" mahlasını kullanmıştır.

Âşığın elimizde bulunan 34 şiiri incelendiğinde, bunların genellikle 11’li hece ölçüsü ile yazıldığı görülmektedir. Âşık Cabbar, şiirlerini koşma kafiye örgüsü ile güzelleme, nasihat, destan, taşlama ve ilahi türlerinde söylemiş ve genellikle yarım ile tam kafiyeyi kullanmıştır. Âşığın şiirlerinde çoğu kez anlatım tekniklerinden doğrudan anlatım, nasihat-hitap yolu ile anlatım ve hikâye etme yöntemini kullandığı dikkati çekmektedir (Arı 2009: 497). O, yine şiirlerinde tekrirlere, deyimlere ve halk söyleyişlerine sıklıkla yer vermiştir . Âşığın şiirlerinde millî bilinç, yurt-doğa sevgisi, köy, iyi insan olma, tasavvuf ve din büyükleri (Yunus Emre, Mevlana...) konuları işlenmiştir: "Şu yalan dünyada garip göç eden/ Rahmeti Rahman eren Yunus'tur/ Mürşidine bağlı deruni dilden/ Kefenle dergaha giren Yunus'tur" (Arı 2009: 503; Artun Özel Arşivi. -Hoca- No: 029).

Kaynakça

Arı, Bülent (2009). Adana'da Geçmişten Bugüne Âşıklık Geleneği (Karacaoğlan-1966). Adana: Altınkoza Yay.

Artun Özel Arşivi. -Hoca- No: 029.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. BÜLENT ARI
Yayın Tarihi: 06.01.2019
Güncelleme Tarihi: 06.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1NECATİ, İbrahimd. 1845 - ö. 1896Doğum YeriGörüntüle
2NÂFİ', Abdünnâfi' İffet Efendid. 1823 - ö. 1891Doğum YeriGörüntüle
3RIFKÎd. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4Atilla Hıncald. 1940 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5ÖZCAN, Müslim Özcand. 1940 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6Oya Baydard. 3 Temmuz 1940 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7Emirhan Yenikid. 2 Mart 1909 - ö. 16 Şubat 2000Ölüm YılıGörüntüle
8Şahabettin Uzunkayad. 10 Temmuz 1919 - ö. 5 Eylül 2000Ölüm YılıGörüntüle
9Kemal Bunarcıevd. 1923 - ö. 2000Ölüm YılıGörüntüle
10KAYNARÎ, Kadir Akaland. 1934 - ö. 12.05.1989MeslekGörüntüle
11MUHYEDDİN, Muhiddin Tercanlıd. 01.01.1911 - ö. 09.09.1978MeslekGörüntüle
12ZİYANî, İbrahim Arslantaşd. 1939 - ö. 21.05.1996MeslekGörüntüle
13FEDAİ, Fedai Koçd. 1959 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14SAFİ, Ahmet Safi Eralpd. 1869 - ö. 1942Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15COŞKUN, Necmettin Coşkund. 11.01.1946 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16HEMİD KAZAHLId. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17SEFERLİOĞLUd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18ARAS, Fatma Arasd. 1954 - ö. ?Madde AdıGörüntüle