Haldun Dormen

(d. 5 Nisan 1928 / ö. -)
Oyuncu, Yönetmen, Senarist, Yazar, Çevirmen, Eğitimci
(Yeni Edebiyat / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Ahmet Haldun Ömer Dormen, iş adamı Said Ömer ve paşa kızı Nimet Rüştü’nün ikinci çocukları olarak Mersin’de dünyaya geldi. Ailesi, o henüz altı aylıkken İstanbul’a yerleşti. Çocukluğu, kız kardeşi Güler’le birlikte Şişli’de geçti. Bu dönemde sinemaya ve özellikle müzikli filmlere olan ilgisini keşfetti. İlköğrenimini Şişli’deki 43. okulda tamamladıktan sonra (Dormen 2017: 31) babası tarafından önce High School adlı İngiliz okuluna yazdırıldı. (Dormen 2017: 39) Israrları sonucu Galatasaray Lisesi’ne kaydolmayı başardı. Galatasaray’ın, kendi deyimiyle, sıkılığından nefret eden yazar ortaöğrenimine Robert Kolej’de devam etti. 1949 yılında kabul aldığı Yale Üniversitesi Tiyatro Bölümü’nü yüksek lisans derecesiyle 1953 yılında bitirdi. (Dormen 2017: 91) Askerliğini Ankara Piyade Okulu’nda yedek subay olarak yaptı. (Dormen 2017: 136) 1959 yılında Betûl Mardin’le evlendi ve sekiz yıl süren evliliklerinden Ömer adlı oğulları dünyaya geldi. 1953-1987 yılları arasında Milliyet gazetesinde yazarlık da yapan Dormen, 1955 yılında aralarında Altan Erbulak, Erol Keskin, Nisa Serezli, İzzet Günay, Metin Serezli, Kerem Yılmazer, Zeynep Tedü, Suna Keskin, Yılmaz Köksal, Hâdi Çaman gibi birçok oyuncunun yetiştiği Dormen Tiyatrosu’nu kurdu. İstanbul Üniversitesi Tiyatro Bölümü’nde dersler verdi. Hacettepe Üniversitesi tarafından Onursal Bilim Doktorluğuna layık görülen sanatçı, Yapı Kredi Sigorta’nın sanat danışmanlığını üstlendi ve bu kurumun desteğiyle 1997 yılında Afife Jale Tiyatro Ödülleri’ni başlattı. (Dormen 2017: 621) Haldun Dormen, son olarak 2005-2006 sezonunda açılan Sahne Tozu Tiyatrosu'nun danışmanlığını üstlenerek topluluğun tiyatro akademisinde müzikal dersleri vermeye başladı.

Dormen ilk olarak Galatasaray Lisesi'nde sahnelenen müzikli bir oyunda “yirmi beş kuruşluk” rolüyle sahneye çıktı. (Dormen 2017: 41) Yale Üniversitesi’nde aldığı tiyatro eğitiminden sonra yurda dönen yazar, Muhsin Ertuğrul yönetimindeki Küçük Sahne'ye girdi ve Cinayet Var adlı oyunla birlikte ilk defa Türk seyircisiyle buluştu. Aynı dönemde Tiyatro Derneği’ne ayrılan ve Parmakkapı'nın arka sokaklarında yer alan bir lokalde, eski bir apartmanın ikinci katında Türk temaşa hayatının ilk oda tiyatrosunu, Cep Tiyatrosu'nu kurdu. (Dormen 2017: 117) Küçük Sahne'den ve Cep Tiyatrosu'ndan arta kalan vakitlerde Erol Günaydın, Nisa Serezli, Metin Serezli ve Erol Keskin'in katılımlarıyla Dormen Tiyatrosu'nun temellerini attı ve bizzat kendi oluşturduğu bu kadroyla, 22 Ağustos 1955 tarihinde Kadıköy Süreyya Sineması'nda Papaz Kaçtı adlı oyunu sahneye koydu. (Dormen 2017: 128) 1961'de şarkı sözlerini kendisiyle beraber Melih Cevdet Anday'ın, metnini ise Nisa Serezli'nin Türkçeye çevirdiği Sokak Kızı İrma müzikalini Türk seyircisiyle buluşturdu. (Dormen 2017: 187) Dormen, 1972 yılına kadar en parlak dönemini yaşayan tiyatrosunu, bu tarihlerde yaşadığı ekonomik sıkıntılar sebebiyle kapatmak zorunda kaldı. 1984-2001 yılları arasında Dormen Tiyatrosu'nu açan yazar, on bir tiyatro oyunu yazdı, iki sinema filmi yönetti ve sırasıyla Sürç-ü Lisan Ettikse, Antrakt ve İkinci Perde adlı hatırat serisiyle tiyatro ve müzikal metinlerinden bazılarını yayımladı.

Kaynakça

Dormen, Haldun (2013). Anılar (Sürç-ü Lisan Ettikse, Antrakt, İkinci Perde). İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ÇAĞLA ANILMIŞ SOYDEMİR
Yayın Tarihi: 05.09.2019
Güncelleme Tarihi: 19.12.2020

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Kamp-17? / Ankara1959Tiyatro
Sürç-ü Lisan EttikseGelişim Yayınları (Ağaoğlu Yayınevi) / İstanbul1977Hatıra
Antraktİnkılâp Kitabevi / İstanbul1993Hatıra
Amphitryon 2000Boyut Yayın Grubu / İstanbul2000Tiyatro
İkinci PerdeOğlak Yayınları / İstanbul2001Hatıra
Olmak ya da OlmamakEpsilon Yayınevi / İstanbul2005Deneme
KantocuMitos-Boyut Yayınları / İstanbul2007Tiyatro
Anılar (Sürç-ü Lisan Ettikse, Antrakt, İkinci Perde)Yapı Kredi Yayınları / İstanbul2013Hatıra
Nerde Kalmıştık?Doğan Kitap / İstanbul2016Hatıra
Yıldız ile HaldunKonsol Kitapları / İstanbul2019Tiyatro

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Murat Arıcıd. 04 Mart 1967 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2Hüseyin Zekai Yiğitlerd. 20 Ağustos 1940 - ö. Ağustos 2004Doğum YeriGörüntüle
3CEMÂLÎd. 1811 - ö. 1871Doğum YeriGörüntüle
4DİVANÎ/ZÜLFİKAR DİVANÎ, Zülfikar Akgünd. 1928 - ö. 31.12.2009Doğum YılıGörüntüle
5Berin Taşand. 9 Kasım 1928 - ö. 17 Haziran 2018Doğum YılıGörüntüle
6YAZICIOĞLU, Muharrem Yazıcıoğlud. 1928 - ö. 11.08.2007Doğum YılıGörüntüle
7Kemal Bekir Özmanavd. 1924 - ö. 13 Ocak 2014MeslekGörüntüle
8Arzu Kadumid. 23 Ağustos 1975 - ö. ?MeslekGörüntüle
9Süleyman Uluçamgild. 28 Mart 1944 - ö. 21 Temmuz 1964MeslekGörüntüle
10Sait Faik Abasıyanıkd. 18 Kasım 1906 - ö. 11 Mayıs 1954Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11Gülümser Çankayad. 20 Kasım 1966 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12Orhan Murat Arıburnud. 12 Aralık 1918 - ö. 11 Nisan 1989Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13Haldun Haluk Marlalıd. 14 Nisan 1926 - ö. 7 Şubat 2014Madde AdıGörüntüle
14Haldun Tanerd. 16 Mart 1915 - ö. 7 Mayıs 1986Madde AdıGörüntüle
15Haldun Çubukçud. 27 Mayıs 1958 - ö. ?Madde AdıGörüntüle