Madde Detay
Kamuran Şipal
(d. 24 Eylül 1926 / ö. 19 Eylül 2019)
Yazar, Çevirmen
(Yeni Edebiyat / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4
Adana’da doğdu. İlk ve ortaokulu Adana’da okudu. 1946'da İstanbul Pertevniyal Lisesi'nden, 1955’te ise İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Alman Dili ve Edebiyatı Bölümü'nden mezun oldu. Bitirdiği bölümde iki yıl asistanlık yaptıktan sonra Almanya’ya gitti ve orada iki yıl akademik araştırmalar yaptı. 1960 yılında dönüş yaptıktan sonra başladığı İstanbul Üniversitesi Yabancı Diller Yüksekokulu’ndaki Almanca okutmanlığını emekli oluncaya kadar sürdürdü. Yazar, 19 Eylül 2019’da, 93 yaşında iken çoklu organ yetmezliğine bağlı olarak hayatını kaybetti ve Adana’da toprağa verildi. Kâmuran Şipal, bir öyküsüyle 1953 Türk Dil Kurumu Hikâye Ödülü; Elbiseciler Çarşısı ile 1965 Sait Faik Hikâye Armağanı (M. Özay ile paylaştı); Köpek İstasyonu ile 1988 TYB Hikâye Ödülü’nü kazandı.
Yazın yaşamına 1949’da Varlık dergisinde yayımlanan bir şiiriyle giren Şipal’in ilk öyküsü de Haziran 1951’de yine Varlık’ta çıktı. Sonraki yıllarda hikâye, inceleme ve çevirileri Varlık, Yelken, Türk Dili, Araç, Dönem, Yeni Dergi, Dönem (1949-1970) gibi dergilerde yayımlandı. Adını 1953’te TDK’nin açtığı öykü yarışmasında aldığı ödülle duyurdu. Ayrıca Alman edebiyatından ve Franz Kafka’dan yaptığı çevirilerle tanındı. Başlangıçta klasik hikâye düzenine uyan, geleneğe bağlı, olay, zaman ve yer koşullarına bağlı bir hikâye tarzını benimsedi. Yalnızlık, tedirginlik, mutsuzluk, çaresizlik, ayrılık ve pişmanlık gibi temaları geleneksel öykü düzeni içinde, Kafkavari bir anlatımla işlemeye çalıştı. Genellikle orta tabaka ve çevrenin baskısına karşı tepkileri olmayan insanları, umursamazlıkları, savaşma gücünden ve eylemden yoksunlukları işledi. Behçet Necatigil’e göre, Şipal öykülerinde orta tabakadan insanların iç ve dış yaşamları arasındaki ilişki ve çatışmaları gerçekçi-düşçü bir yaklaşımla olayların ve çatışmaların nedenlerine yönelerek irdeledi. 1968’den sonra edebiyat ve kültür tarihinden beslenen çağrışım-bileşim öykülerine yöneldi. Buhûrumeryem adlı kitabında klasik hikâye anlayışından uzaklaştı. Şipal’in kişileri genellikle yalnızdır ve bu yalnızlık, arkadaşsızlık içinde bir de cinsel sıkıntı etkisiyle ruhsal bunalıma düşmüşlerdir. Bu bunalımı, çeşitli hikâyelerinde, çeşitli durumlar içinde başarılı olarak verebilmiştir.
Kaynakça
"Kâmuran Şipal". https://www.biyografya.com/biyografi/5082, [Erişim Tarihi: 24.10.2019].
Yalçın, Murat (Ed.) (2011). "Şipal, Kâmuran". Tanzimat'tan Bugüne Edebiyatçılar Ansiklopedisi. İstanbul: YKY.
Madde Yazım Bilgileri
Yazar: DOÇ. DR. MACİT BALIKYayın Tarihi: 31.10.2019Güncelleme Tarihi: 06.11.2020
Yayın Tarihi: 31.10.2019Güncelleme Tarihi: 06.11.2020
Güncelleme Tarihi: 06.11.2020
| Eser Adı | Yayın evi | Basım yılı | Eser türü |
|---|---|---|---|
| Beyhan | Ataç Yayınları / İstanbul | 1962 | Hikâye |
| Çağdaş Alman Hikâyesi / 1945'ten Sonra | Ataç Yayınları / İstanbul | 1962 | Çeviri |
| Elbiseciler Çarşısı | Ataç Yayınları / İstanbul | 1964 | Hikâye |
| Büyük Yolculuk | Cem Yayınevi / İstanbul | 1969 | Hikâye |
| Buhurumeryem | Cem Yayınevi / İstanbul | 1971 | Hikâye |
| Genç Şaire Mektuplar (R. M. Rilke) | Cem / İstanbul | 1983 | Çeviri |
| Yaşama Sanatı (Alfred Adler) | Say / İstanbul | 1984 | Çeviri |
| Köpek İstasyonu | Cem Yayınevi / İstanbul | 1988 | Hikâye |
| Marakeş'te Sesler (Elias Canetti) | Cem / İstanbul | 1990 | Çeviri |
| Demir Köprü | Afa / İstanbul | 1998 | Roman |
| Gece Lambalarının Işığında (Toplu Öyküler) | YKY / İstanbul | 2009 | Hikâye |
| Sırrımsın Sırdaşımsın | YKY / İstanbul | 2010 | Roman |
İlişkili Maddeler
| Sn. | Madde Adı | D.Tarihi / Ö.Tarihi | Benzerlik | İncele |
|---|---|---|---|---|
| 1 | CEYHANÎ, Durmuş Ali Sayıcı | d. 13.01.1964 - ö. ? | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 2 | İLHAMÎ, Ali Kımıl | d. 1937 - ö. ? | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 3 | Cumali Yılmaz | d. 1985 - ö. ? | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 4 | ALİ KOCA | d. 1926 - ö. ? | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 5 | ZAMANÎ, Mehmet Halife Tırpan | d. 1926 - ö. 2001 | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 6 | AHMET, Ahmet Bozkurt | d. 1926 - ö. 04.11.1991 | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 7 | Nuri Pakdil | d. 1934 - ö. 18 Ekim 2019 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 8 | Hüseyin Güney | d. 1945 - ö. 17 Ocak 2019 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 9 | Tuncer Cücenoğlu | d. 10 Nisan 1944 - ö. 18 Temmuz 2019 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 10 | Tarık Torun | d. 29 Mart 1965 - ö. ? | Meslek | Görüntüle |
| 11 | Yunus Bekir Yurdakul | d. 1953 - ö. ? | Meslek | Görüntüle |
| 12 | Mustafa Baydar | d. 1920 - ö. 20 Ağustos 1976 | Meslek | Görüntüle |
| 13 | Halim Uğurlu | d. 10 Mart 1926 - ö. 26 Aralık 2001 | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 14 | Emine Osmanağaoğlu | d. 1935 - ö. ? | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 15 | Murat Gülsoy | d. 31 Mart 1967 - ö. ? | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 16 | Kamuran Özbir | d. 1927 - ö. ? | Madde Adı | Görüntüle |
| 17 | Kâmuran Demirkesen | d. 1979 - ö. ? | Madde Adı | Görüntüle |
| 18 | Solmaz Kamuran | d. 2 Mart 1954 - ö. ? | Madde Adı | Görüntüle |