Kamuran Şipal

(d. 24 Eylül 1926 / ö. 19 Eylül 2019)
Yazar, Çevirmen
(Yeni Edebiyat / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Adana’da doğdu. İlk ve ortaokulu Adana’da okudu. 1946'da İstanbul Pertevniyal Lisesi'nden, 1955’te ise İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Alman Dili ve Edebiyatı Bölümü'nden mezun oldu. Bitirdiği bölümde iki yıl asistanlık yaptıktan sonra Almanya’ya gitti ve orada iki yıl akademik araştırmalar yaptı. 1960 yılında dönüş yaptıktan sonra başladığı İstanbul Üniversitesi Yabancı Diller Yüksekokulu’ndaki Almanca okutmanlığını emekli oluncaya kadar sürdürdü. Yazar, 19 Eylül 2019’da, 93 yaşında iken çoklu organ yetmezliğine bağlı olarak hayatını kaybetti ve Adana’da toprağa verildi. Kâmuran Şipal, bir öyküsüyle 1953 Türk Dil Kurumu Hikâye Ödülü; Elbiseciler Çarşısı ile 1965 Sait Faik Hikâye Armağanı (M. Özay ile paylaştı); Köpek İstasyonu ile 1988 TYB Hikâye Ödülü’nü kazandı.

Yazın yaşamına 1949’da Varlık dergisinde yayımlanan bir şiiriyle giren Şipal’in ilk öyküsü de Haziran 1951’de yine Varlık’ta çıktı. Sonraki yıllarda hikâye, inceleme ve çevirileri Varlık, Yelken, Türk Dili, Araç, Dönem, Yeni Dergi, Dönem (1949-1970) gibi dergilerde yayımlandı. Adını 1953’te TDK’nin açtığı öykü yarışmasında aldığı ödülle duyurdu. Ayrıca Alman edebiyatından ve Franz Kafka’dan yaptığı çevirilerle tanındı. Başlangıçta klasik hikâye düzenine uyan, geleneğe bağlı, olay, zaman ve yer koşullarına bağlı bir hikâye tarzını benimsedi. Yalnızlık, tedirginlik, mutsuzluk, çaresizlik, ayrılık ve pişmanlık gibi temaları geleneksel öykü düzeni içinde, Kafkavari bir anlatımla işlemeye çalıştı. Genellikle orta tabaka ve çevrenin baskısına karşı tepkileri olmayan insanları, umursamazlıkları, savaşma gücünden ve eylemden yoksunlukları işledi. Behçet Necatigil’e göre, Şipal öykülerinde orta tabakadan insanların iç ve dış yaşamları arasındaki ilişki ve çatışmaları gerçekçi-düşçü bir yaklaşımla olayların ve çatışmaların nedenlerine yönelerek irdeledi. 1968’den sonra edebiyat ve kültür tarihinden beslenen çağrışım-bileşim öykülerine yöneldi. Buhûrumeryem adlı kitabında klasik hikâye anlayışından uzaklaştı. Şipal’in kişileri genellikle yalnızdır ve bu yalnızlık, arkadaşsızlık içinde bir de cinsel sıkıntı etkisiyle ruhsal bunalıma düşmüşlerdir. Bu bunalımı, çeşitli hikâyelerinde, çeşitli durumlar içinde başarılı olarak verebilmiştir.

Kaynakça

"Kâmuran Şipal". https://www.biyografya.com/biyografi/5082, [Erişim Tarihi: 24.10.2019].

Yalçın, Murat (Ed.) (2011). "Şipal, Kâmuran". Tanzimat'tan Bugüne Edebiyatçılar Ansiklopedisi. İstanbul: YKY.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. MACİT BALIK
Yayın Tarihi: 31.10.2019
Güncelleme Tarihi: 06.11.2020

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
BeyhanAtaç Yayınları / İstanbul1962Hikâye
Çağdaş Alman Hikâyesi / 1945'ten SonraAtaç Yayınları / İstanbul1962Çeviri
Elbiseciler ÇarşısıAtaç Yayınları / İstanbul1964Hikâye
Büyük YolculukCem Yayınevi / İstanbul1969Hikâye
BuhurumeryemCem Yayınevi / İstanbul1971Hikâye
Genç Şaire Mektuplar (R. M. Rilke)Cem / İstanbul1983Çeviri
Yaşama Sanatı (Alfred Adler)Say / İstanbul1984Çeviri
Köpek İstasyonuCem Yayınevi / İstanbul1988Hikâye
Marakeş'te Sesler (Elias Canetti)Cem / İstanbul1990Çeviri
Demir KöprüAfa / İstanbul1998Roman
Gece Lambalarının Işığında (Toplu Öyküler)YKY / İstanbul2009Hikâye
Sırrımsın SırdaşımsınYKY / İstanbul2010Roman

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Mehmet Ergüvend. 27 Eylül 1947 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2POSTACI, İbrahim Özcanlıd. 02.03.1948 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3KUL İBRAHİM/OZAN İBRAHİMd. 1876 - ö. 1959Doğum YeriGörüntüle
4Halim Uğurlud. 10 Mart 1926 - ö. 26 Aralık 2001Doğum YılıGörüntüle
5İhsan Ünlüerd. 14 Mayıs 1926 - ö. 4 Mayıs 1990Doğum YılıGörüntüle
6O. Zeki Özturanlıd. 1926 - ö. 13 Eylül 1982Doğum YılıGörüntüle
7Şahin Çandırd. 14 Aralık 1931 - ö. 17 Mayıs 2019Ölüm YılıGörüntüle
8Nedret Gürcand. 26 Haziran 1931 - ö. 2 Eylül 2019Ölüm YılıGörüntüle
9Şule Yüksel Şenlerd. 29 Mayıs 1938 - ö. 28 Ağustos 2019Ölüm YılıGörüntüle
10Nusret Ertürkd. 1945 - ö. ?MeslekGörüntüle
11Enver Naci Gökşend. 1916 - ö. 14 Ocak 1986MeslekGörüntüle
12Sezai Solellid. 1914 - ö. 1979MeslekGörüntüle
13Mehmet Can Doğand. 08 Haziran 1969 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Bülent Kayad. 08 Şubat 1968 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Nejat İşlerd. 28 Şubat 1972 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16Kamuran Güründ. 1924 - ö. 20 Temmuz 2004Madde AdıGörüntüle
17Solmaz Kamurand. 2 Mart 1954 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18Kâmuran Demirkesend. 1979 - ö. ?Madde AdıGörüntüle