Madde Detay
Kamuran Şipal
(d. 24 Eylül 1926 / ö. 19 Eylül 2019)
Yazar, Çevirmen
(Yeni Edebiyat / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4
Adana’da doğdu. İlk ve ortaokulu Adana’da okudu. 1946'da İstanbul Pertevniyal Lisesi'nden, 1955’te ise İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Alman Dili ve Edebiyatı Bölümü'nden mezun oldu. Bitirdiği bölümde iki yıl asistanlık yaptıktan sonra Almanya’ya gitti ve orada iki yıl akademik araştırmalar yaptı. 1960 yılında dönüş yaptıktan sonra başladığı İstanbul Üniversitesi Yabancı Diller Yüksekokulu’ndaki Almanca okutmanlığını emekli oluncaya kadar sürdürdü. Yazar, 19 Eylül 2019’da, 93 yaşında iken çoklu organ yetmezliğine bağlı olarak hayatını kaybetti ve Adana’da toprağa verildi. Kâmuran Şipal, bir öyküsüyle 1953 Türk Dil Kurumu Hikâye Ödülü; Elbiseciler Çarşısı ile 1965 Sait Faik Hikâye Armağanı (M. Özay ile paylaştı); Köpek İstasyonu ile 1988 TYB Hikâye Ödülü’nü kazandı.
Yazın yaşamına 1949’da Varlık dergisinde yayımlanan bir şiiriyle giren Şipal’in ilk öyküsü de Haziran 1951’de yine Varlık’ta çıktı. Sonraki yıllarda hikâye, inceleme ve çevirileri Varlık, Yelken, Türk Dili, Araç, Dönem, Yeni Dergi, Dönem (1949-1970) gibi dergilerde yayımlandı. Adını 1953’te TDK’nin açtığı öykü yarışmasında aldığı ödülle duyurdu. Ayrıca Alman edebiyatından ve Franz Kafka’dan yaptığı çevirilerle tanındı. Başlangıçta klasik hikâye düzenine uyan, geleneğe bağlı, olay, zaman ve yer koşullarına bağlı bir hikâye tarzını benimsedi. Yalnızlık, tedirginlik, mutsuzluk, çaresizlik, ayrılık ve pişmanlık gibi temaları geleneksel öykü düzeni içinde, Kafkavari bir anlatımla işlemeye çalıştı. Genellikle orta tabaka ve çevrenin baskısına karşı tepkileri olmayan insanları, umursamazlıkları, savaşma gücünden ve eylemden yoksunlukları işledi. Behçet Necatigil’e göre, Şipal öykülerinde orta tabakadan insanların iç ve dış yaşamları arasındaki ilişki ve çatışmaları gerçekçi-düşçü bir yaklaşımla olayların ve çatışmaların nedenlerine yönelerek irdeledi. 1968’den sonra edebiyat ve kültür tarihinden beslenen çağrışım-bileşim öykülerine yöneldi. Buhûrumeryem adlı kitabında klasik hikâye anlayışından uzaklaştı. Şipal’in kişileri genellikle yalnızdır ve bu yalnızlık, arkadaşsızlık içinde bir de cinsel sıkıntı etkisiyle ruhsal bunalıma düşmüşlerdir. Bu bunalımı, çeşitli hikâyelerinde, çeşitli durumlar içinde başarılı olarak verebilmiştir.
Kaynakça
"Kâmuran Şipal". https://www.biyografya.com/biyografi/5082, [Erişim Tarihi: 24.10.2019].
Yalçın, Murat (Ed.) (2011). "Şipal, Kâmuran". Tanzimat'tan Bugüne Edebiyatçılar Ansiklopedisi. İstanbul: YKY.
Madde Yazım Bilgileri
Yazar: DOÇ. DR. MACİT BALIKYayın Tarihi: 31.10.2019Güncelleme Tarihi: 06.11.2020
Yayın Tarihi: 31.10.2019Güncelleme Tarihi: 06.11.2020
Güncelleme Tarihi: 06.11.2020
| Eser Adı | Yayın evi | Basım yılı | Eser türü |
|---|---|---|---|
| Beyhan | Ataç Yayınları / İstanbul | 1962 | Hikâye |
| Çağdaş Alman Hikâyesi / 1945'ten Sonra | Ataç Yayınları / İstanbul | 1962 | Çeviri |
| Elbiseciler Çarşısı | Ataç Yayınları / İstanbul | 1964 | Hikâye |
| Büyük Yolculuk | Cem Yayınevi / İstanbul | 1969 | Hikâye |
| Buhurumeryem | Cem Yayınevi / İstanbul | 1971 | Hikâye |
| Genç Şaire Mektuplar (R. M. Rilke) | Cem / İstanbul | 1983 | Çeviri |
| Yaşama Sanatı (Alfred Adler) | Say / İstanbul | 1984 | Çeviri |
| Köpek İstasyonu | Cem Yayınevi / İstanbul | 1988 | Hikâye |
| Marakeş'te Sesler (Elias Canetti) | Cem / İstanbul | 1990 | Çeviri |
| Demir Köprü | Afa / İstanbul | 1998 | Roman |
| Gece Lambalarının Işığında (Toplu Öyküler) | YKY / İstanbul | 2009 | Hikâye |
| Sırrımsın Sırdaşımsın | YKY / İstanbul | 2010 | Roman |
İlişkili Maddeler
| Sn. | Madde Adı | D.Tarihi / Ö.Tarihi | Benzerlik | İncele |
|---|---|---|---|---|
| 1 | DERTLİ MAHMUT/MAHMUT, Mahmut Anılan | d. 1933 - ö. ? | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 2 | UYSUNÎ, Adlen Uysun | d. 01.01.1963 - ö. ? | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 3 | İbrahim Oluklu | d. 25 Kasım 1953 - ö. ? | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 4 | SERDARÎ, Binali İnci | d. 1926 - ö. ? | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 5 | Nazif F. Akıncı | d. 01 Ocak 1926 - ö. 09 Aralık 1979 | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 6 | Alim Ersoy | d. 1926 - ö. - | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 7 | Zuhal Tekkanat | d. 16 Ağustos 1938 - ö. 27 Ekim 2019 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 8 | Şahin Çandır | d. 14 Aralık 1931 - ö. 17 Mayıs 2019 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 9 | HEYDER ALİ MAHMUDÎ | d. 1928 - ö. 24.06.2019 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 10 | Zafer Yalçınpınar | d. 26 Temmuz 1979 - ö. ? | Meslek | Görüntüle |
| 11 | Mehmet Emiroğlu | d. 1918 - ö. 7 Eylül 2004 | Meslek | Görüntüle |
| 12 | Duran Yılmaz | d. 1942 - ö. 07 Nisan 1995 | Meslek | Görüntüle |
| 13 | Demirtaş Ceyhun | d. 1934 - ö. 29 Temmuz 2009 | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 14 | Abdülkadir Budak | d. 23 Nisan 1952 - ö. ? | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 15 | Nezir Birlik | d. 04 Eylül 1966 - ö. ? | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 16 | Kamuran Özbir | d. 1927 - ö. ? | Madde Adı | Görüntüle |
| 17 | Kamuran Gürün | d. 1924 - ö. 20 Temmuz 2004 | Madde Adı | Görüntüle |
| 18 | Solmaz Kamuran | d. 2 Mart 1954 - ö. ? | Madde Adı | Görüntüle |