KAPTANÎ, Mehmet Köse

(d. 1952 / ö. -)
şoför
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Asıl adı Mehmet Köse olan âşık, şiirlerinde Kaptanî mahlasını kullanır. 1952'de Sivas'ın Çayboyu (Pirkinik) mahallesinde dünyaya gelmiştir. Babası İsmet Bey, annesi Zülbiye Hanım'dır. Bağlı bulunduğu sülale Gülşeoğulları olarak da bilinir. Dedesi Dursun Köse zamanında Sivas'ın Doğanşar ilçesinden Çayboyu'na göçmüşlerdir. Dört kardeşin en büyüğü olan âşık, İlkokulu Çayboyu İlkokulu'nda, Ortaokulu Sivas Atatürk Ortaokulu'nda, liseyi ise Sivas Endüstri Meslek Lisesi Metal İşleri Bölümü'nde tamamlar. Bir süre Sivas-Erzurum arasında gazete dağıtıcılığı yapar. On sekiz yaşındayken beşik kertmesi amcasının kızı Emine Hanım ile dünya evine girer. Bu evlilikten üç kız iki erkek olmak üzere beş çocuğu dünyaya gelir. 1995'te SSK'dan emekli olan Mehmet Köse, hâlen Sivas'ta otobüs şoförlüğü yaparak geçimini sürdürmektedir (Kaya 2009: 413; Yıldız 2003: 574).

Mehmet Köse, halk şiirine ve saza küçük yaşlardan itibaren ilgi duyar, ancak ailesinin saza ve türkülere karşı olduğu için gençlik yıllarına kadar içindeki istek biraz körelir. Ne var ki delikanlılık çağlarında içindeki sanatçı ruh, tekrar canlanır. Bunda iki hususun önemli olduğu söylenebilir. Birincisi, Sivas-Erzurum arası gazete dağıtıcılığı yaptığı yıllarda Erzurum âşık kahvehanelerinde gördüğü âşıklardan etkilenmesidir. İkincisi ise Sivas'ın önemli şairlerinden Erdem Can ile tanışmasıdır. Ondan şiir söylemenin inceliklerini öğrenir. Bu bağlamda Erdem Can, âşığın ustasıdır. Kaptanî mahlasını da Erdem Can ona vermiştir. Sazı ustalık mesabesinde çalan Kaptanî'nin irticali de vardır. Geleneğin bilhassa atışma ve deyişme dallarında oldukça mahirdir. Bu bağlamda pek çok âşıklık geleneği unsurunu haizdir. Sivas'ın bir diğer âşığı Eserî ile çok yakın arkadaştır. Bugüne kadar çok sayıda etkinlik, organizasyon ve konsere katılmıştır. Üç yüze yakın şiiri olan Kaptanî ile ilgili Gaziosmanpaşa Üniversitesi'nde Nuray Bütün tarafından bir lisans tezi (Bütün 1997) hazırlanmıştır (Kaya 2009: 413; Yıldız 2003: 574).

Kaynakça

Bütün, Nuray (1997). Ȃşık Kaptanî. Bitirme Tezi. Tokat: Gaziosmanpaşa Üniversitesi.

Kaya, Doğan (2009). Sivas Halk Şâirleri. C. IV. Sivas: Önder Matbaacılık.

Yıldız, Alim (2003). Sivaslı Şâirler Antolojisi. İstanbul: Sivaslılar Vakfı Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ UĞUR BAŞARAN
Yayın Tarihi: 06.01.2019
Güncelleme Tarihi: 08.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1HİLALÎ, Şahin Alpayd. 1943 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2MEHMET, Mehmet Özbekd. 1933 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3ŞAH BANU, Banu Çakmakd. 1952 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4Orhan Pamukd. 07 Haziran 1952 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5RECEP KIZILKAYAd. 1952 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6ŞAH BANU, Banu Çakmakd. 1952 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7ERZADE, Erzade Kapand. 1957 - ö. ?MeslekGörüntüle
8HASAN, Hasan Karabaşd. 1958 - ö. ?MeslekGörüntüle
9DERGAHÎ/OZAN DERGAHÎ, Seyit Ali Akbıyıkd. 1955 - ö. ?MeslekGörüntüle
10OZAN RECEP/DOĞANKARTAL, Recep Cırıkd. 1953 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11MEHMET SUNARd. 1929 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12GÜLEBİ/GÜLEBİOĞLU, Kadir Gülsoyd. 1926 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13SULTAN, Sultan Aytekind. 1943 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
14DERVİŞ OZAN, Mehmet Tahir Sakmand. 1957 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
15Mehmet H. Doğand. 28 Haziran 1931 - ö. 17 Şubat 2008Madde AdıGörüntüle