MÂ’İL, Beyazî-zâde Seyyid Ahmed Mâ’il Efendi

(d. ?/? - ö. Recep 1141/Mart 1729)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 18. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

İstanbul’da doğdu. Doğum tarihi bilinmemektedir. Asıl adı Ahmed’dir. Sultan IV. Mehmed dönemi kazaskerlerinden Beyazîzâde Mahmud Efendi’nin damadı olan ve Halep kadısı iken vefat eden Mostarî Mustafa Efendi’nin oğlu olduğundan Beyazîzâde Hafîdi ve Beyazîzâde Seyyid Ahmed Mâ’il Efendi olarak tanındı. Medrese öğrenimi görerek mülâzım oldu. 15 Safer 1122/15 Nisan 1710’da Tasia-i Galatasaray Medresesi’nde müderrisliğe başladı. 18 Muharrem 1128/13 Ocak 1716’da Dersiyye-i İsmail Medresesi’ne ve 27 Cemâziyelâhır 1130/28 Mayıs 1718’de Valide Sultan Darülhadisi’ne atandı. Daha sonra 26 Şaban 1134/11 Haziran 1722’de Yarhisar, 15 Cemâziyelâhır 1139/7 Şubat 1727’de Nuh Efendi medreselerinde görevlendirildi. 16 Cemâziyelâhır 1140/29 Ocak 1728’de Erzurum kadısı oldu. Bu görevde iken Recep 1141/Mart 1729’de Erzurum’da vefat etti. Mezarı buradadır. Vefat tarihi Şeyhî Mehmed Efendi (Özcan 1989: 656)’de Recep 1140/Mart 1728 olarak gösterilmektedir. İlim ve fazilet sahibi, bilgili, şiir ve inşası güzel bir şairdi.

Âsım (vr. 18b)’a göre Mecmû‘a-i Eş‘âr’ı vardır. Belîğ (Abdülkadiroğlu 1999: 370-371), Râmiz (1994: 264), Şeyhî Mehmed Efendi (Özcan 1989: 656), Safayî (Çapan 2005: 561), Sâlim (İnce 2005: 611) ve Âsım (vr. 18b)’da şiirlerinden örnekler bulunmaktadır.

Kaynakça

Abdülkadiroğlu, Abdulkerim (hzl.) (1999). İsmail Belîğ Nuhbetü’l-Âsâr Li-Zeyli Zübdetü’l-Eş’âr. Ankara: AKM Yay. 370.

Âsım. Zeyl-i Zübdetü'l-Eş‘âr. İstanbul Üniversitesi Kütüphanesi. TY 1711. vr. 18b.

Çapan, Pervin (hzl.) (2005). Mustafa Safâyî Efendi Tezkire-i Safâyî, İnceleme-Metin-İndeks. Ankara: AKM Yay. 561.

Erdem, Sadık (hzl.) (1994). Râmiz ve Âdâb-ı Zurafâsı (İnceleme-Tenkitli Metin-İndeks-Sözlük). Ankara: AKM Yay. 263-264.

İnce, Adnan (hzl.) (2005). Tezkiretü’ş-Şu‘arâ Sâlim Efendi. Ankara: AKM Yay. 611.

İnce, Adnan (2006). “Mâ’il”. Türk Dünyası Ortak Edebiyatı, Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi. C. 6. Ankara: AKM Yay. 206. 

İpekten, Halûk, Mustafa İsen, Recep Toparlı, Naci Okçu ve Turgut Karabey (1988). Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ankara: KTB Yay. 274.

Kurnaz, Cemâl ve Mustafa Tatçı (hzl.) (2001). Mehmed Nâil Tuman, Tuhfe-i Nâilî -  Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. C.I-II. Ankara: Bizim Büro Yay. 897.

Özcan, Abdulkadir (hzl.) (1989). Şeyhî Mehmed Efendi Şakaik-ı Nu’mâniye ve Zeyilleri-Vekâyiü’l-Fudalâ. C.II-III. İstanbul: Çağrı Yay. 655-656.

Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi (1986). C. 6. “Mâil Ahmed Efendi (Beyazîzâde)”. İstanbul: Dergâh Yay. 123.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. BEYHAN KESİK
Yayın Tarihi: 03.06.2014
Güncelleme Tarihi: 13.11.2020

Eserlerinden Örnekler

Nazm

Dâne-i eşke hat-ı müşk-fikendir bâ‘is

Şeb-nemin yagmasına tâze çemendir bâ‘is

Cevr-i agyârdan aglarsa gönül etme aceb

Bülbülün nâlişine zahm-ı dikendir bâ‘is

Mâ’ilâ rûyunu gördükçe nola âh etsem

Nagme-i bülbüle gül-berg-i semendir bâ‘is

(Çapan, Pervin (hzl.) (2005). Mustafa Safâyî Efendi Tezkire-i Safâyî, İnceleme-Metin-İndeks. Ankara: AKM Yay. 561).


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Ayşe Karad. 19 Kasım 1964 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2AHMED, Kaytas-zâded. ? - ö. 1584-85Doğum YeriGörüntüle
3Serkan Altuniğned. 14 Nisan 1977 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4Ayşe Karad. 19 Kasım 1964 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5AHMED, Kaytas-zâded. ? - ö. 1584-85Doğum YılıGörüntüle
6Serkan Altuniğned. 14 Nisan 1977 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7Ayşe Karad. 19 Kasım 1964 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
8AHMED, Kaytas-zâded. ? - ö. 1584-85Ölüm YılıGörüntüle
9Serkan Altuniğned. 14 Nisan 1977 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
10Ayşe Karad. 19 Kasım 1964 - ö. ?MeslekGörüntüle
11AHMED, Kaytas-zâded. ? - ö. 1584-85MeslekGörüntüle
12Serkan Altuniğned. 14 Nisan 1977 - ö. ?MeslekGörüntüle
13Ayşe Karad. 19 Kasım 1964 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14AHMED, Kaytas-zâded. ? - ö. 1584-85Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Serkan Altuniğned. 14 Nisan 1977 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16Ayşe Karad. 19 Kasım 1964 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17AHMED, Kaytas-zâded. ? - ö. 1584-85Madde AdıGörüntüle
18Serkan Altuniğned. 14 Nisan 1977 - ö. ?Madde AdıGörüntüle