MURAD KÖVREK, Murad Sarıyev

(d. 1952 / ö. -)
âşık
(Âşık / 20. Yüzyıl / Azeri)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Azerbaycan âşıklarından olan Murad Sarıyev, 1952 yılında Borçalı’nın Deller (Muşevan) köyünde doğmuştur. Marangoz olan babası Eli Hökmalıoğlu’nu el arabası, el tezgâhı, yün eğirme aleti, hamur teknesi, boyunduruk, pulluk, saban gibi aletler yaparken izlemiş ve böylece marangozluk sanatında ilerlemiştir (Namazov 2004: 302). Âşığın hayatı ile ilgili bilgiler oldukça yetersizdir. Kaynaklarda, ölüm yeri ve tarihi hakkında herhangi bir bilgi bulunmamaktadır.

Yirmi iki yaşındayken Deller köyünde Vekil Sarıyev’in düğününde âşıklık yapan üstat Hüseyn Saraclı’nın maharetli parmaklarının ve sesinin sihirli dünyasına kapılıp derin düşüncelere dalan Murad Sarıyev, armut ağacından hazırladığı sazıyla üstat âşığın sazının ahenk sırlarını keşfetmiştir. Musiki dünyasının sihirli, gizemli dünyasına olan hayranlığının sonucunda üstat âşığın da rızasıyla divani dünyasına adım atmıştır. Baş divaniyi ustalıkla okuyan Murad Sarıyev’in sanat hayatı Âşık Hüseyn Saraclı ile şekillenmiştir. Yirmi üç yıl boyunca Âşık Hüseyn Saraclı’ya çıraklık yapan Murad Sarıyev, Âşık Murad Kövrek veya saz ustası Âşık Murad olarak ün kazanmıştır. Sazın sırlarına, bütün inceliklerine aşina olan Âşık Hüseyn Saraclı üstün marangozluk bilgisine sahip Murad Sarıyev’e saz ustalığının sırlarını da öğretmiştir. Üstat âşık, Murad Sarıyev’in armut ağacından yaptığı ilk sazı görünce saz ustalığındaki başarısını fark edip onun iyi bir saz ustası olabileceğine inanmış ve saz ustalığını daha da olgunlaştırması için ona yol göstermiştir. O, Murad Sarıyev’in saz sarrafı olduğunu güzel hatıralarla yad etmiştir. Göyçe’de, Garagoyunlu’da, Garakilse’de, Ağbaba’da, Celaloğlu sınırlarında özellikle yaz aylarında Küren, Gangallı, Bezekli, Serhan, Seneyucan, Garahaç, İridaş, Gazan Dağı, Meda Dağı, Eyri Gar, Garaarhac, Şirek, Yemlikli, İlhı Dağı, Keçel Gora, Batdahlı, Gar Yeri, Bezekli gibi dağlardaki yerleşim yerlerinde saz havalarıyla ninni çaldıkları zamanları unutmayan Âşık Murad, bu anları “Yurd Yeri” adlı koşmasında şöyle dile getirmektedir: “Ulu babaları ötürüb yola,/ Yene öz yerinde yatar yurd yeri./ Ne geder obalar deyeler gurar,/ Hamını bir gözde tutar yurd yeri.” (Namazov 2004: 302-303). Âşığın edebî kişiliği ve eserleri ile ilgili bilgiler oldukça yetersizdir. Kaynaklarda, bu koşmasından başka şiirleriyle ilgili herhangi bir örnek bulunmamaktadır.

Kaynakça

Namazov, Qara (2004). Aşıglar. Bakü: Seda Neşriyyatı.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. SÜMEYRA HARMANDA
Yayın Tarihi: 21.06.2018
Güncelleme Tarihi: 02.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1TURANÎ BABA, Duran Özaydınd. 1938 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2ELİ HESEN OĞLU ELİYEVd. 1914 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3MAHMUT TAŞKAYAd. 1939 - ö. 01.12.2016Doğum YeriGörüntüle
4Yunus Korayd. 25 Ekim 1952 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5ŞAH BANU, Banu Çakmakd. 1952 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6Halil Açıkgözd. 1 Aralık 1952 - ö. 25 Kasım 2019Doğum YılıGörüntüle
7SABRİ, Sabri Yokuşd. 1966 - ö. ?MeslekGörüntüle
8TALİB ELESGER OĞLUd. 1877 - ö. 1979MeslekGörüntüle
9OZAN İNCİ, Şükran Gürçayırd. 1973 - ö. ?MeslekGörüntüle
10KÖROĞLU EKBER/ELEKBER TOVUZLUd. 1905 - ö. 1989Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11SEFER DANEKÎd. 1941 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12HESENOVA PERİ MÖHÜBBET GIZId. 1968 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13SAĞLAMÎ, Mahmut Sağlamd. 25.03.1946 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
14HÜSEYN BOZALGANLI, Hüseyn Cefergulu Oğlu Guliyevd. 1863 - ö. 1941Madde AdıGörüntüle
15ZIMMÎd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle