RİYAZÎ, Ali Çelebi, Kuloğlu

(d. ?/? - ö. ?/?)
divan şairi, müneccim, kadı
(Divan/Yazılı Edebiyat / 16. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

İstanbulludur. 16. yy. şairlerinden olan Riyâzî’nin asıl adı Ali olup Kuloğlu sanıyla tanındı. Kara Bâlî Çelebi tarafından evlat edinilip yetiştirildi. İskender Çelebi’nin himayesini kazandı. Şairliğinin ve kadılığının yanı sıra astronomi alanında da geniş bilgiye sahipti ve usta bir müneccimdi. Müneccim Lütfullâh’ın vefatı üzerine bu kıt‘ayı kaleme aldı;

Su’âl itdi bu gün ben zerresine

Ma‘ârif âsmânınun kuyaşı

Ki lutfu’llâh idi evvel müneccim

Ma’âda ‘azm idüp kodı ma’âşı

Ya şimdi kim kalupdur bâb-ı şehde

Rasad-bend-i nücûm-ı kasr-ı Kâşî

Didüm İbn-i ‘Ömerle bendenüzdür

İki kalduk cihânda göti başı (Kılıç 2010: 1398)

İstanbul’u vebadan korumak için yaptığı girişimler sonuçsuz kalınca Temişvar’a giderek zeamet aldı ve orada vefat etti. Riyâzî’nin latifelerini topladığı mecmuasının dışında kelam alanında yazılmış 200 beyitten fazla manzum bir eseri vardır (Kılıç 2010: 1398, Sungurhan 2009: 350, 351).

Kaynakça

İpekten, Haluk vd. (1988). Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ankara: KB Yay.

Kılıç, Filiz (hzl.) (2010). Âşık Çelebi, Meşâirü'ş-Şuarâ. İstanbul: İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Yay.

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatçı (hzl.) (2001). Nail Tuman, Tuhfe-i Nâilî. Ankara: Bizim Büro Yay.

İsen, Mustafa (1994). Künhü’l-Ahbar’ın Tezkire Kısmı. Ankara: AKM Yay.

Sungurhan Eyduran, Aysun (hzl.) (2009). Kınalızâde Hasan Çelebi, Tezkiretü’ş-Şu’arâ. Ankara: Kültür Bakanlığı e-kitap:http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/dosya/1-219121/h/girishc.pdf [erişim tarihi 08.09.2014]

Şemseddin Sâmî (1311). Kâmûsü’l-A’lâm. C.3. İstanbul.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. ŞERİFE ÖRDEK
Yayın Tarihi: 09.10.2014
Güncelleme Tarihi: 29.10.2020

Eserlerinden Örnekler

Hayli kasdı var idi Arslan Beg’ün

Mûş diyen düzde ammâ oldı fevt

Anun içün didiler târîhini

Avladı arslan pisiyi bebr-i mevt 

(Kılıç, Filiz (hzl.) (2010). Âşık Çelebi, Meşâirü'ş-Şuarâ. İstanbul: İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Yay. 1398.) 


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1RÂŞİD AŞKÎ BEY, İstanbullud. ? - ö. 1916Doğum YeriGörüntüle
2RİF'ATÎ, Abdulhay (Abdülhak) Mustafa Rif'atî Çelebid. ? - ö. 1669-70Doğum YeriGörüntüle
3FÜTÛHÎ, Hüseyin Çelebid. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4RÂŞİD AŞKÎ BEY, İstanbullud. ? - ö. 1916Doğum YılıGörüntüle
5RİF'ATÎ, Abdulhay (Abdülhak) Mustafa Rif'atî Çelebid. ? - ö. 1669-70Doğum YılıGörüntüle
6FÜTÛHÎ, Hüseyin Çelebid. ? - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7RÂŞİD AŞKÎ BEY, İstanbullud. ? - ö. 1916Ölüm YılıGörüntüle
8RİF'ATÎ, Abdulhay (Abdülhak) Mustafa Rif'atî Çelebid. ? - ö. 1669-70Ölüm YılıGörüntüle
9FÜTÛHÎ, Hüseyin Çelebid. ? - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
10RÂŞİD AŞKÎ BEY, İstanbullud. ? - ö. 1916MeslekGörüntüle
11RİF'ATÎ, Abdulhay (Abdülhak) Mustafa Rif'atî Çelebid. ? - ö. 1669-70MeslekGörüntüle
12FÜTÛHÎ, Hüseyin Çelebid. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
13RÂŞİD AŞKÎ BEY, İstanbullud. ? - ö. 1916Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14RİF'ATÎ, Abdulhay (Abdülhak) Mustafa Rif'atî Çelebid. ? - ö. 1669-70Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15FÜTÛHÎ, Hüseyin Çelebid. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16RÂŞİD AŞKÎ BEY, İstanbullud. ? - ö. 1916Madde AdıGörüntüle
17RİF'ATÎ, Abdulhay (Abdülhak) Mustafa Rif'atî Çelebid. ? - ö. 1669-70Madde AdıGörüntüle
18FÜTÛHÎ, Hüseyin Çelebid. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle