ŞAH BANU, Banu Çakmak

(d. 1952 / ö. -)
âşık
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Asıl adı Banu Çakmak olan âşık 1952 yılında Sivas'ın Şarkışla ilçesine bağlı Saraç köyünde doğmuştur. “Ziyaret ettim ben de köyümü /Dağılmış düzeni gitmiş Saraç'ın /Yıkılmış evleri virane olmuş /Kalmamış düzeni bitmiş Saraç'ın” (Şahin 2004: 525, 526) dizelerinde doğduğu yer olan Saraç köyünü anlatır. İlkokul mezunudur. 1970 yılında Hatem Çakmak ile evlenmiş ve bu evlilikten üç çocuğu olmuştur. Evlendikten sonra Ankara'ya yerleşmiştir. Saraç Köylüleri Kültür ve Dayanışma Derneği Yönetim Kurulu Başkanlığı yapmıştır (Şahin 2004: 525’ten akt. Turan vd. 2014: 88).

Çakmak, şiirlerinde Şah Banu mahlasını kullanmaktadır. Çakmak'a ait olan şiirin “O saz çalan âşıkları yok olmuş/ Bozulmuş bağları gülleri solmuş/ Bakın bizim köye ne hâller olmuş/ Dedeler talipler gitmiş Saraç'ın” dizelerinden hareketle, Saraç köyünde eskiden bulunan âşıklardan geriye günümüzde kimsenin kalmadığını ve Çakmak'ın âşıklık geleneğinin yaşandığı bir muhitte yetiştiği söylenebilir. Şiirlerinde gözlem ve tespitlerini aktaran Şah Banu'nun mevcut tek şiiri Enver Cemal Şahin'in Saraç Köyü adlı eserinde kayıtlıdır (Turan vd 2014: 88).

Kaynakça

Şahin, Enver Cemal (2004). Saraç Köyü Tarih, Kültür, Yaşam. Ankara: Saraç Köylüleri Kültür ve Dayanışma Derneği Yay.

Turan, Fatma Ahsen, Reyhan Gökben Saluk, Özlem Ünalan (2014). Geçmişten Günümüze Sazda ve Sözde Usta Kadınlar. Ed. Nezahat Özcan. Ankara: Gazi Kitabevi.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: BEYDOĞDU TURAN
Yayın Tarihi: 07.01.2019
Güncelleme Tarihi: 11.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1HASAN ÖZCANd. 1913 - ö. 23.01.1995Doğum YeriGörüntüle
2ZEYNEL/ZEYNELÎ/GARİP ZEYNEL/DERTLİ ZEYNELÎ/DELİ ZEYNEL, Zeynel Sarıd. 01.01.1961 - ö. 24.06.2005Doğum YeriGörüntüle
3YOKSUL SOYLU, Mustafa Soylud. 1941 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4İpek Nevra Bucakd. 11 Ocak 1952 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5Musa Uzunkayad. 24.05.1952 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6Oya Uysald. 24 Mayıs 1952 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7TAPDIK İSAYEV BEDELOĞLUd. 1949 - ö. ?MeslekGörüntüle
8ÜLFETÎ, Muharrem Aktaşd. 01.07.1922 - ö. 25.02.1969MeslekGörüntüle
9MURATSIZ MERT, Hüseyin Mertd. 1957 - ö. ?MeslekGörüntüle
10KİRAZÎ, Mahmut Camcıd. 1938 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11HATİCE, Hatice Elikd. 1935 - ö. 2000Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12MAHMUT TUNARd. 1917 - ö. 1993Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13SEFİL ALİd. 1885 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
14ACZÎ, İbrahim Aczî Kendid. 1883 - ö. 1965Madde AdıGörüntüle
15DABILOV ABBAZd. 1898 - ö. 1970Madde AdıGörüntüle