SELMÂN, Selman Efendi

(d. ?/? - ö. ?/?)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 16. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Bursa'da doğdu. Eğitim hayatı oldukça zor geçti. İstanbul kadısı iken ölen Hasan Çelebi'den mülâzım oldu. Divan kâtipliğine atanırken engellendi. Nakkaş Balizâde Rahmî Çelebi'nin arkadaşı ve hemşerisidir. Selmân hakkında en ayrıntılı bilgiyi Meşâirü'ş-Şuarâ vermektedir.Bu bilgilerden Âşık Çelebi'nin Selmân'ı çok iyi izlediği ve bu izlenimlerini oldukça ayrıntılı yazıya aktardığı görülmektedir. Âşık Çelebi'ye göre Selman, iyi bir mûsıkîşinastı. Mıskal ve defi güzel çalardı. Sesi güzel ve davudîydi. Her çeşit yazıda başarılıydı, dakîk (ince) ve celî yazıları vardı. İyi nesih yazardı. Süsleme sanatlarında da ustaydı. Musiki usullerini bağlamayı her yönüyle bilirdi. Rubailer bulup onları süslemek onun icadıydı. Abdî Şâh ve Hıramân türküsü hep onun icadıdır. Nihâyetinde Ubeydî Çelebi’nin ortaya çıkmasıyla bu alanda en önemli üstad o oldu. Ubeydî Çelebi’den sonra, Selmân-ı Bursevî’nin türküleri Hasanoğlu türküsü olarak yorumlanmaya başladı. Onun söylediği gazeller ve yaptığı süslemeler Aydınlı Selmân’ın olarak bilindi. Defalarca dîvân yazışmalarını yapma durumu olduysa da, her seferinde bir engel çıktı. Elkâs Mirzâ’nın geldiğini yazıp padişaha ithafen bir mektup yazdı. Sonunda Timurençe’ye kadı olup onun kadılığına karşı olanlar ve o bölgenin Arnavutları tarafından şehit edildi. Yazıları da yanında bulunduğundan kayboldu. 

Kaynakça

Kılıç, Filiz (2010). Meşâirü'ş-Şuara, İnceleme-Metin. İstanbul: İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Yay. 

Kurnaz, Cemal-Mustafa Tatcı (hzl.). (2001). Tuhfe-i Nâilî, Mehmet Nail Tuman. Ankara: Bizim Büro Yay. 

M. Şemseddin Sami (1996). Kâmûsü'l-Alam. İstanbul : Kaşgar Neşriyat. 

Sungurhan, Aysun. Beyanî-Tezkiretü’ş-Şuara. ekitap.kulturturizm.gov.tr.. [1.1.2014]. 

Sungurhan, Aysun. Kınalızade Hasan Çelebi-Tezkiretü’ş-Şuara. ekitap.kulturturizm.gov.tr.. [1.1.2014]. 

 

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. İSMAİL HAKKI AKSOYAK
Yayın Tarihi: 18.11.2014
Güncelleme Tarihi: 29.10.2020

Eserlerinden Örnekler

Ne şîve vaktidür sâkî bir aydur rûzedâruz biz

Bu dem pîr-i harâbâtun öninde şermsâruz biz

(Sungurhan, Aysun. Beyanî-Tezkiretü’ş-Şuara. ekitap.kulturturizm.gov.tr.. [1.1.2014]. 394.)

Benümçün agla ey çeşmüm benem bî-çâre vü bî-kes

İlahî olmasun böyle kişi âvâre vü bî-kes

(Kılıç, Filiz (2010). Meşâirü'ş-Şuara, İnceleme-Metin. İstanbul: İstanbul Araştırmaları Enstitsü Yay. 1000-1002.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1ŞEMSÎ, Kara Şemsî, Şemseddînd. ? - ö. 1519-20Doğum YeriGörüntüle
2Ece Erdoğuşd. 1982 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3Ayhan Bilgind. 01 Ocak 1950 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4HÂKİMÎ, Çuhacı-zâde Hâkimî Efendid. ? - ö. 1628-1648MeslekGörüntüle
5MUHLİSÎ, Hacı Mustafa Boşnakd. ? - ö. 1749MeslekGörüntüle
6HÂŞİM, Seyyid Mehmed Hâşim Efendid. ? - ö. Nisan-Mayıs 1723MeslekGörüntüle
7GURÛRÎd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
8DÂRÎd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
9ALİ, Şeyh Pîr Ali Efendid. ? - ö. 1545-46Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
10NASÛHÎ, Nasûh Ağa-zâde Hüseyin Efendid. ? - ö. Aralık-Ocak 1699-1700Madde AdıGörüntüle
11CEDÎDİ, İslâmoğlı Süleymân Beyd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
12HACİK KIZ, Haticed. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle