SELMANİ, Hasan Selman

(d. 1934 / ö. -)
âşık
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Hasan Selman, 1934'te Tokat’ın Almus ilçesine bağlı Çambulak (Daduhta) köyünde dünyaya gelmiştir. Ancak âşığın yetiştiği yer ailesinin küçük yaşta göçtüğü Kuruseki Köyü’dür. Selmani’nin annesinin adı Şehzade, babasının adı da Hasan Salman’dır. Selmani’nin âşıklık özelliklerini kazanmasında özellikle amcaları Âşık Mehmet ile Âşık Veli’nin payı büyüktür. Anne ve babasını çok küçük yaşlarda kaybeden Selmani, kendi ailesini kurmak için küçük yaşlarda Yeter hanım ile bir evlilik yapmış ve bu evliliklerinden de dokuz tane çocukları olmuştur.

Âşık Selmani, öğrenim görmemiştir ancak ilkokul diplomasını dışarıdan girdiği sınavlarla almıştır. Selmani geçimini sağlamak için Turhal Şeker Fabrikası ve Almus Barajı, İstanbul’da inşaat işleri gibi çeşitli işlerde çalışmıştır. Selmani ailesiyle birlikte İstanbul’a taşındıktan sonra da çeşitli işlerde çalışmıştır. Âşık Selmani, İstanbul’da eşi ve çocuklarıyla birlikte yaşamını devam ettirmektedir.

Âşık Selmani kendisindeki âşıklık yeteneğinin özünün din, Kur’an ve tasavvuf olduğundan bahsetmekte; zahirden çok batından, dıştan çok içten müteşekkil şiirler yazdığını ifade etmektedir (Avşar 2010: 7). Selmani, Hacı Bektaş Veli’ye olan bağlılığından dolayı Alevi-Bektaşi geleneğine dayalı dini ve tasavvufi şiirler yazmıştır. Âşıklık geleneğine dayalı şiirlerinde Allah, Hz. Muhammed, Ehli Beyit, Hz. Ali sevgisini işlemektedir. Diğer yandan şiirlerinde ve âşıklık anlayışının oluşmasında Hallac-ı Mansur, Nesimi, Fuzuli gibi kendisinden önce gelenlerin etkisinin olduğu görülmektedir. Âşığın sanatçı kişiliğinin oluşmasında Usta- Çırak İlişkisi, Saz, Mahlas Alma gibi kavramların olduğunu söylemek mümkündür. Selmani’de usta-çırak ilişkisini doğrudan olmasa da âşıklık geleneğini amcaları Âşık Mehmet ve Âşık Veli’den aldığını söylemek mümkündür. Âşık şiirlerinde mahlas olarak Hasan Salman ve Selmani mahlaslarını kullanmıştır. Âşık Selmani, saza çok büyük önem vermekte, “Sözü süsleyen, manayı yücelten, âşığa hayat veren sazdır.” demektedir. Sazı; hayattaki en büyük destekçisi; dertlerini, sıkıntılarını döktüğü bir kader arkadaşı olarak tanımlamaktadır (Avşar 2010: 32). Âşık Selmani’nin şiirlerinde biçim olarak “koşma, mani, destan"ı kullanmaktadır ancak âşığın en çok kullandığı biçimlerden biri koşma’dır. Şiirlerinde genellikle nazım birimi olarak dörtlükleri kullanmakta ve hece veznini tercih etmektedir.

Kaynakça

Artun, Erman (2008). Âşıklık Geleneği ve Âşık Edebiyatı. İstanbul: Karahan Kitabevi.

Avşar, Muhammed (2010). Tokatlı Âşık Selmani’nin Geleneğindeki Yeri. Yüksek Lisans Tezi. Ankara: Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.

Çetin, İsmet (1984). "Âşık Selmanî Üzerine". Halay Dergisi. 42: 25.

Kaya, Doğan (2007). Ansiklopedik Türk Halk Edebiyatı Terimler Sözlüğü. Ankara: Akçağ Yay.

Kaya, Doğan (2009). Şairnâmeler. Ankara: Salkımsöğüt Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: HANİFE YAMAN
Yayın Tarihi: 25.04.2019
Güncelleme Tarihi: 11.12.2020

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
İki Cihan DostuMayataş Yayınları / İstanbul1971Şiir
Batın İlmi Divanı? / İstanbul2008Şiir

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1DURSUN GÜNELd. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2NEVRUZ BACI/NEVRUZA, Nevruz Oylumd. 1932 - ö. 10.10.1995Doğum YeriGörüntüle
3GULAMÎ, Nuri Özcand. 1925 - ö. 1983Doğum YeriGörüntüle
4UMMANÎ, Güzel Akçiçekd. 1934 - ö. 2003Doğum YılıGörüntüle
5Mehmet Emin Bozarsland. 15 Ekim 1934 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6Erdoğan Tokmakçıoğlud. 19 Nisan 1934 - ö. 04 Eylül 2017Doğum YılıGörüntüle
7NERMÎd. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
8AHMET AĞAd. ? - ö. 1982MeslekGörüntüle
9NURETTİN, Nurettin Başerd. 1910 - ö. 1993MeslekGörüntüle
10HACI, Mustafa Şahand. 1879 - ö. 23.12.1972Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11GÜRSEL, Gürsel Şahinoğlud. 1966 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12MİKTAT, Miktat Karataşd. 1939 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13NECATİ, Necati Cengizd. 1930 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
14KELAMÎ, İsmet Yılmazd. 1956 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
15MEMİŞOĞLUd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle