TÂCÎ, Tâcî Bey, Mîr Tâcî

(d. 826/1422-23 - ö. 890/1485-86)
divan şairi, münşî
(Divan/Yazılı Edebiyat / Başlangıç-15. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Amasyalıdır. 826/1422-23’da doğdu. Muhtelif kaynaklarda Tâcî Bey, Mîr Tâcî ve Tâc Bey olarak anılmaktadır. Amasya havalisinde Tâcbeyler adıyla tanınan pek çok âlim ve şair yetiştiren bir ailenin ferdidir. Şair Tâcî-zâde Ca’fer Bey ve Tâcî-zâde Sa’dî Çelebi’lerin babası, yine şair olan Ca’ferî’nin dedesidir. Amasya’da şehremini iken Sultân Bâyezîd’in bu şehirdeki şehzadeliği sırasında, Sicill-i Osmânî’ye göre cülusundan sonra defterdâr ve hâssa emiri olmuştur. Âşık Çelebi, Tâcî’nin oğlu Ca’fer Çelebi’yi anlatırken II. Bayezîd’e şehzadeliğinde lalalık yaptığını kaydetmiştir. 890/1485-86 tarihinde ölmüştür. Oğlu Sa’dî Çelebi’nin Münşeât’ında Tâcî Bey’in de bazı mektupları bulunmaktadır. Şairliği üzerinde kaynaklarda değerlendirme yapılmamıştır. Tâcî’nin nazire mecmualarına alınmış az sayıdaki şiirlerinin dışında herhangi bir eseri bilinmemektedir. Eğridirli Hacı Kemâl’in Câmi’u’n-Nezâ’irinde 3, Edirneli Nazmî’nin Mecma’u’n-Nezâ’ir’inde de 1 şiiri yer almaktadır.

Kaynakça

Cunbur, Müjgan (2007). “Tâcî”. Edebiyatçılar Yazarlar ve Şairler Ansiklopedisi. C. 8. Ankara: AKM Yay. 138-139.

Eğridirli Hâcı Kemâl. Câmi’u’n-nezâ’ir. Bayezıd Kütüphanesi. Nr. 5782. vr. 261b, 279a, 319b.

İsen, Mustafa (hzl.) (1994). Gelibolulu Âlî, Künhü’l-Ahbâr’ın Tezkire Kısmı. Ankara: AKM Yay.

Köksal, M. Fatih (hzl.) (2012). Edirneli Nazmî, Mecma’u’n-Nezâ’ir. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/dosya/1-292688/h/edirneli-nazmi-mecmaun-nezair.pdf [erişim tarihi: 20.07.2013].

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatçı (hzl.) (2001). Nail Tuman, Tuhfe-i Nâilî. C. I. Ankara: Bizim Büro Yay.

Kutlar Oğuz, Fatma Sabiha, M. Çakır, H. Koncu (hzl.) (2012). Mehmed Tevfik, Kâfile-i Şu’arâ. İstanbul: Doğu Kütüphanesi.

Kutluk, İbrahim (hzl.) (1989). Kınalı-zâde Hasan Çelebi, Tezkiretü’şu’arâ. C. 2. Ankara: TTK Yay.

Kutluk, İbrahim (hzl.) (1997). Beyâni Mustafa bin Carullah, Tezkiretü’ş-Şu’arâ. Ankara: TTK Yay.

Latîfî (1314). Tezkire-i Latîfî. İstanbul.

Lugal, Necati ve A. Erzi (hzl.) (1956). Tâcîzâde Sa’dî Çelebi Münşeâtı. İstanbul: İstanbul Fetih Cemiyeti Yay..

Mehmed Süreyyâ (1311). Sicill-i Osmânî. C. 2. İstanbul.

Meredith-Owens, G. M. (hzl.) (1971). Âşık Çelebi, Meşâ’irü’ş-Şu’arâ (Meşâ’irü’ş-Şu’arâ or Tezkire of Âşık Çelebi). London: Brydone Printers Ltd. vr. 60a.

Müstakîm-zâde Süleymân Sa’deddîn (1928). Tuhfe-i Hattâtîn. İstanbul.

Şemseddîn Sâmî (1306). Kâmûsu’l-A’lâm. C. 3. İstanbul.


Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. MEHMET FATİH KÖKSAL
Yayın Tarihi: 19.09.2013
Güncelleme Tarihi: 08.11.2020

Eserlerinden Örnekler

Gazel

Reyhân hatuna mahrem-i berg-i semen olmışdur

Sünbül saçuna hem-dem-i yâsemen olmışdur

Bir gülşen-i zîbâdur hüsnün sanemâ ki_anda

Münbit gül-i hamrâya tarf-ı çemen olmışdur

Bir merdüm-i serhoşdur gözün gözüm içinde

Kim gûşe-i mey-hâne ana vatan olmışdur

Bir zerre ki pinhândur içinde anun pervîn

Gelmiş bu kamer-rûya şimdi dehen olmışdur

Dür dişi hayâsıyla olup düre tâ yilden

Bahr ile sadef dürre gûr u kefen olmışdur

Gül yanagı üstinde gördükçe dirüm zülfin

Cem’iyyet-i Şâmîyle saçun neden olmışdur

İçdükçe ciger kanın câm-ı dil-i her gamzen

Zî-mey içüben merdüm-i şîşe-şiken olmışdur

Bu şi’r-i teri Tâcî çün sûz-ı dem-i Dâvûd

Âvâz-ı Hüseynîde savt-ı Hasen olmışdur

(Köksal, M. Fatih (hzl.) (2012). Edirneli Nazmî, Mecma’u’n-Nezâ’ir. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/dosya/1-292688/h/edirneli-nazmi-mecmaun-nezair.pdf [erişim tarihi: 20.07.2013]. 961.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Mahmut Yağmurd. 1927 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2HİLMÎ, Yusûf-zâde Abdullâhd. 1655-1656 - ö. 1753-1754Doğum YeriGörüntüle
3RIZÂYÎ, Mehmed Ali Çelebid. 1592 - ö. 1629Doğum YeriGörüntüle
4Mahmut Yağmurd. 1927 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5HİLMÎ, Yusûf-zâde Abdullâhd. 1655-1656 - ö. 1753-1754Doğum YılıGörüntüle
6RIZÂYÎ, Mehmed Ali Çelebid. 1592 - ö. 1629Doğum YılıGörüntüle
7Mahmut Yağmurd. 1927 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
8HİLMÎ, Yusûf-zâde Abdullâhd. 1655-1656 - ö. 1753-1754Ölüm YılıGörüntüle
9RIZÂYÎ, Mehmed Ali Çelebid. 1592 - ö. 1629Ölüm YılıGörüntüle
10Mahmut Yağmurd. 1927 - ö. ?MeslekGörüntüle
11HİLMÎ, Yusûf-zâde Abdullâhd. 1655-1656 - ö. 1753-1754MeslekGörüntüle
12RIZÂYÎ, Mehmed Ali Çelebid. 1592 - ö. 1629MeslekGörüntüle
13Mahmut Yağmurd. 1927 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14HİLMÎ, Yusûf-zâde Abdullâhd. 1655-1656 - ö. 1753-1754Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15RIZÂYÎ, Mehmed Ali Çelebid. 1592 - ö. 1629Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16Mahmut Yağmurd. 1927 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17HİLMÎ, Yusûf-zâde Abdullâhd. 1655-1656 - ö. 1753-1754Madde AdıGörüntüle
18RIZÂYÎ, Mehmed Ali Çelebid. 1592 - ö. 1629Madde AdıGörüntüle