ZEKİ, Zeki Yıldırım

(d. 1958 / ö. -)
âşık, memur
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Zeki Yıldırım 1958'de Malatya’nın Hekimhan ilçesine bağlı Yukarısazlıca köyünde doğmuştur. İlkokul eğitimini köyünde tamamladıktan sonra ortaokul ve liseyi dışarıdan bitirmiştir. 1975 yılında köyünden ayrılarak Ankara’ya yerleşmiştir. Evli ve iki çocuk babasıdır. 1977 yılında Başbakanlık’a memur olarak girmiş ve bu kurumdan emekli olmuştur (Canseven 2011: 517).

Zeki Yıldırım'ın şairliğe ilgi duymasında dilsiz kaval ve bağlama çalan babasının etkisi olmuştur. Yıldırım, şiir yazmaya 1977-1978 yıllarında başlar. "Mektup Gelmedi" adlı şiiri askerliği sırasında yazar (Özerol 2013: 9). Şiirlerinde Zeki ve Âşık Zeki mahlasını kullanmıştır (Bebek 2015: 200). Yıldırım'ın üstat kabul ettiği ve örnek aldığı ustalar Ali Kızıltuğ, Hasan Erdoğan, Ali Baştuğ ve özellikle kendisini en çok etkileyen Abdullah Papur’dur (Canseven 2011: 517). Sahne aldığı bir düğünde Ali Kızıltuğ ile tanışır ve Kızıltuğ’un tavsiyesi ile Halk Ozanları Kültür Derneğine üye olur ve burada Yozgatlı Kaplani, Çorumlu Âşık Arabi Demir, Gürünlü Âşık Gülhani ve Sivaslı Ozan Rehberi Ali Metin gibi değerli birçok halk ozanıyla tanışır. Ozan Kaplani, Yıldırım'ın şairliğini şu şekilde değerlendirir: “Sen tarlayı çok güzel sürüyorsun, ekiyorsun, biçiyorsun ama ekinin suyunu tam denginde veremiyorsun.” Yıldırım da bu sebepten dolayı söylediği ilk şiirlerin şekil özellikleri bakımından zayıf olduğunu düşünür (Canseven 2011: 517). "Güzel Malatyam" yayımlanan ilk şiiridir (Özerol 2013: 10). TRT sanatçılarından Saim Çağlayan, âşığı 1986-1990 yılları arasında Makina Kimya Türk Halk Müziği Korosu'nda yetiştirir. 1995’te 35 eseriyle Kültür Bakanlığına başvurur. Kültür Bakanlığının saz ve ses mülakatından geçerek Halk Şairliği Belgesi'ni alır. Haşkoop Halk Aşıkları Antolojisi (1992), Anadolu Kültürü ve Ozanlarımız (1995), Ozanlar Vakfı Şiir Antolojisi (2002) kitaplarında şiir ve yazı dizileri yayımlanır. Dört albüm çıkarır ve bu albümlerinde sadece kendi eserlerini seslendirir. Âşık, şiirlerini genellikle hecenin 8’li ve 11’li kalıbıyla söyler. Şiirlerinin konularını aşk, doğa güzellikleri, tasavvufi konular ve toplumu derinden etkileyen olaylar oluşturur.

Kaynakça

Bebek, Güngör (2015). Hekimhanlı Şairler. Ankara: Sage Yay.

Canseven, Yusuf (2011). “Zeki Yıldırım (Malatyalı Âşık Zeki Yıldırım, Âşık Zeki/ Zeki)". Yaşayan Halk Şairleri Sazın ve Sözün Sultanları. C.V. Ed. Fatma Ahsen Turan, Ezgi Bolçay. Ankara: Gazi Kitabevi. 517.

Özerol, Süleyman (2013). Malatyalı Âşık Zeki Yıldırım, Yaşamı, Sanatı, Şiirleri. Ankara: Kuloğlu Matbaası.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: GAMZE BULGAN
Yayın Tarihi: 01.04.2019
Güncelleme Tarihi: 12.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1ESERÎ/SALTAN, İbrahim Saltand. 1948 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2Cumali Ünaldıd. 29 Ekim 1949 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3İZZETTİN, İzzettin Dönmezd. 01.01.1952 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4SELİMZADE/DOĞRUYOL, Mithat Doğruyold. 1958 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5HÜSEYİN, Hüseyin Çoğaland. 20.12.1958 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6OĞUZSOYLU, Recep Çağlard. 10.02.1958 - ö. 2012Doğum YılıGörüntüle
7PASLI, Bahaddin Paslıd. 1941 - ö. ?MeslekGörüntüle
8MÜBARİZ ASGEROVd. 1963 - ö. ?MeslekGörüntüle
9KUL SABRİ/GARİP ALİ/SABRİ, Alid. 1851 - ö. 1931MeslekGörüntüle
10ERTEKİN, Ali Ertekind. 1929 - ö. 2004Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11ERHAN YILMAZd. 12.02.1953 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12KAYA YALÇINERd. 1901 - ö. 1978Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13NEVÂMÎd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
14FEVZİYE BACId. 1953 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
15COŞARÎ, Hasan Güldikend. 1923 - ö. 06.03.1992Madde AdıGörüntüle