Aktaş, Şerif

(d. 5 Şubat 1945 / ö. 10 Haziran 2013)
Akademisyen, Şair, Yazar
(Yeni Edebiyat / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Erzincan'in Refahiye ilçesinin Pınaryolu (Divir) köyünde doğdu. İlkokul ve Ortaokulu Refahiye'de, Liseyi Erzurum'da yatılı okudu. 1963 yılında başladığı Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümünden 1967'de mezun oldu. 1967 - 1970 yıllarında Bayburt Lisesi, 1970 - 1974 yıllarında Erzincan Ticaret Lisesinde edebiyat öğretmeni olarak çalıştı. 1973'te Refik Halit Karay'ın Hikâye ve Romanları Üzerine Bir İnceleme teziyle doktorasını tamamladı. 1975'te Kâzım karabekir Eğitim Enstitüsü'nde çalıştı. 1977 - 1979 arasında mesleğiyle ilgili araştırmalar yapmak üzere Fransa'da bulundu. 1981'de doçent, 1987'de profesörlük unvanlarını aldı. Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi ve Kâzım Karabekir Eğitim Fakültesi, Kırakkale Üniversitesi Fen - Edebiyat Fakültesi, Gazi Üniversitesi Edebiyat Fakültesinde öğretim üyesi olarak görev yaptı. 1989 - 1995 yıllarında Atatürk Üniversitesi Kâzım Karabekir Eğitim Fakültesi Dekanı olarak çalıştı. 1996 yılında Kazakistan'da Ahmet Yesevi Üniversitesinde görevlendirildi. 2005 yılında yenilenen Türk Dili ve Edebiyatı müfredatının komisyon başkanı olarak görev yaptı. Üç çocuk babası olan Şerif Aktaş, 10 Haziran 2013 yılında Samsun'da vefat etti.

Fikir ve Sanatta Hareket, Türk Dili, Türk Edebiyatı, Türk Dünyası Araştırmaları, Doğuş Edebiyat, Töre, Türkiye Günlüğü, Türk Yurdu, Erdem, Bilig gibi dergilerde araştırma yazıları yayınlanan Şerif Aktaş; 1984 yılında Roman Sanatı ve Roman İncelemesine Giriş adlı kitabıyla Türkiye Yazarlar Birliğini ödülünü aldı.

Akademik çalışmalarını edebiyat teorisi, edebiyat öğretimi ve edebi metin alanında yoğunlaştıran Şerif Aktaş'ın ölümünde sonra yayımlanmış bir şiir kitabı bulunmaktadır. Roman Sanatı ve Roman İncelemesine Giriş (1984) adlı kitap, bir edebi tür olan romanı, bilimsel bir metodla incelemeyi esas alan Türkiye'deki ilk çalışmalardandır. Dilbilimle edebiyat metinleri arasında ilişkileri üzerine kaleme alınan Edebiyatta Üslûp ve Problemleri'nde (1986), dil ve söz ayrımı üzerinde durulduktan sonra. metin ile birey arasındaki ilişkinin tarihsel, psikolojik ve sosyolojik çerçevesine girilmiştir. Edebiyat metninin tamamlanmış bir sistem olduğunu dile getiren Aktaş, bu sisteme ait dokuların sözcük seçiminden, sözcüğün bağlam içerisindeki kazandığı anlama kadar çeşitli ayrıntılar üzerinde durur. Akademik yazıları ve 2009'da yayınlanan Şiir Tahlili (Teori - Uygulama) kitabında edebiyat metinlerinin incelenmesi örneklerini verir. Aktaş'ın edebiyatın çeşitli şahsiyetlerine ve dönemlerine ait önemli araştırma ve incelemelleri de bulunmaktadır.

Dünya Hâli Bu adlı kitabındaki şiirlerde, uzun yıllar boyunca, akademik çalışmaların arasına sıkışmış, sanatçı duyarlılığı olan bir öğretim üyesinin kendini özgü duyarlılıkları, çığlıkları, insanî hassasiyetleri vardır. "Rind", "Hayat", "Dualar Gibi", "İnsan" gibi şiirlerde, bireyin kendi kendisiyle, dünyayla hesaplaşması söz konusudur. Kendini ve dünyayı sorgulayan şairin, aşk ve ölüm kavramına dair terennümleri de dikkat çekicidir.

Kaynakça

Çelik, Yakup (ve diğerleri) (2012). Şerif Aktaş'a Armağan. Ankara: Kurgan Edebiyat Yayınları.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. YAKUP ÇELİK
Yayın Tarihi: 11.03.2019

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Roman Sanatı ve Roman İncelemesine GirişBirlik / Ankara1984İnceleme
Edebiyatta Üslûp ve ProblemleriAkçağ / Ankara1986İnceleme
Refik Halid KarayKültür ve Turizm Bakanlığı / Ankara1987Biyografi
Yakup Kadri KaraosmanoğluKültür ve Turizm Bakanlığı / Ankara1988Biyografi
Yenileşme Dönemi Türk Şiiri ve Antolojisi 1Akçağ / Ankara1996İnceleme
İlköğretim Türkçe 6, 7, 8Akçağ / Ankara1996Diğer
Ahmet Rasim'in Eserlerinde İstanbulKültür ve Turizm Bakanlığı / Ankara1997İnceleme
Yenileşme Dönemi Türk Şiiri ve Antolojisi 2Akçağ / Ankara1998İnceleme
Yazılı ve Sözlü AnlatımAkçağ / Ankara2000İnceleme
Ahmet RasimAkçağ / Ankara2004Biyografi
Şiir Tahlili (Teori ve Uygulama)Akçağ / Ankara2009İnceleme
Anlatma Esasına Bağlı Edebî Metinlerin Tahlili (Teori ve Uygulama)Kurgan Edebiyat / Ankara2013İnceleme
Edebiyat ve Edebî Metinler Üzerine YazılarBerikan / Ankara2011İnceleme
Dünya Hâli BuBerikan / Ankara2014Şiir

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Atok, Oğuz Kâzımd. 24 Mart 1912 - ö. 25 Aralık 1980Doğum YeriGörüntüle
2Emin Türksoyd. 1904 - ö. 1979Doğum YeriGörüntüle
3Behçet Kemal Çağlard. 23 Temmuz 1908 - ö. 24 Ekim 1969Doğum YeriGörüntüle
4ÖZTÜRK, Mustafa Öztürkd. 1945 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5Ünal Yıldırımd. 1945 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6Ural, Yalvaçd. 24 Temmuz 1945 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7Veysel Turan Akkoyunlud. 28 Aralık 1925 - ö. 13 Haziran 2013Ölüm YılıGörüntüle
8DERDİYÂR, Murat Tanrıverdid. 01.04.1961 - ö. 23.11.2013Ölüm YılıGörüntüle
9HALİL ULUSOYd. 03.11.1927 - ö. 30.07.2013Ölüm YılıGörüntüle
10Kadir Aydemird. 13 Eylül 1977 - ö. ?MeslekGörüntüle
11Ünal Yıldırımd. 1945 - ö. ?MeslekGörüntüle
12Cevdet Karald. 18 Aralık 1967 - ö. ?MeslekGörüntüle
13Fişekçi, Turgayd. 1 Ocak 1956 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Şenlikoğlu, Emined. 27 Mayıs 1953 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Göktegin, Ruhid. 20 Ağustos 1938 - ö. 27 Aralık 2008Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16ŞERÎF TAL\'AT EFENDİd. 1820 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17ŞERÎF, Mehmed Efendi b. İmâm Seyfullah Efendid. ? - ö. 1758-59Madde AdıGörüntüle
18Kurbanoğlu, Şerifd. 1910 - ö. 4 Nisan 1971Madde AdıGörüntüle