Madde Detay
Hayriye Melek Hunc
(d. 1896 / ö. 25 Ekim 1963)
Yazar
(Yeni Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4
Balıkesir Manyas'da doğdu.1864’teki Büyük Çerkes sürgününde Kafkasya’nın Soçi yöresinden sürülen Xunge adlı bir Vubıh ailesinin kızıdır. Annesi Vubıhların Çizemuğ, babası ise Hunca ailesindendir. (Berzeg 1995:125; Papapha 2015).
Notre Dame de Sion Fransız Lisesin'i bitirdi. Mehâsin, Musavver Kadın, Türk Yurdu, Çerkes İttihat ve Teavün Cemiyeti’nin Türkçe-Adıgece yayımlanan Qhuaze (Rehber) gazetesi gibi çeşitli dergi ve gazetelerde yazı ve şiirleri yayımlandı. Kurucusu olduğu ve başkanlığını yaptığı Çerkes Kadınları Teavün Cemiyeti’nin yayını Diyane’nin başyazarlığını yürüttü. Şimali Kafkas Cemiyeti’nde çalışmalar yaptı (Berzeg 1995:125-126; Işık 2006: 1739; Tural 2004: 69; Mutlu 2012:3-6).
1919’da sürgündeki Kafkasyalıların sosyo-kültürel yaşamına önemli katkıları bulunan Met Yusuf İzzet Paşa’yla, onun ölümünden sonra 1931’de Prof. Aytek Namitok'la evlendi. Karacaahmet mezarlığına defnedildi (Papapha 2015).
Hayriye Melek Hunc, Türkiye’nin ilk kadın romancılarından biridir (Papapha 2015). Romantik bir yazar olan Hunc, roman türünde iki eser yazar. İlk romanı Zühre-i Elem’de annesini küçük yaşta kaybeden Beria’nın sevgi ihtiyacı içinde geçen ruhsal olgunlaşma süreci anlatılır. Vatan aşkıyla Ahmet ile Zeynep’in romantik aşkının iç içe geçtiği Zeynep’te ise 1919’da Mısırlıların İngiliz sömürgeciliğine karşı başlattığı halk ayaklanmasında yaşanan aşk hikâyesi anlatılır.
Baskın, Bir Hikâye-i Harp, Çırpınışlar, Bir Hatıra, Firar Hayriye Melek Hunc’un çeşitli dergilerde tespit edilen hikâyelerinden bazılarıdır. Romanlarında kadın karakterleri ön plana çıkaran yazarın hikâye ve mensur şiirlerinde de var olma mücadelesi, kırılganlığı, aşkları ve hassasiyetleri ile kadınları anlattığı, kadın merkezli eserler verdiği görülür.
Kaynakça
Berzeg, Sefer E. (1995). “Hayriye Melek Hunc”. Kafkas Diasporası’nda Edebiyatçılar ve Yazarlar Sözlüğü. Samsun: Nart Yayıncılık. 125-126.
Işık, İhsan. (2006). “Hunc, Hayriye Melek”. Resimli ve Metin Örnekli Türkiye Edebiyatçılar ve Kültür Adamları Ansiklopedisi Cilt 4. Ankara: Elvan Yayınları. 1739.
Hürmen, Fatma Rezan (Yay. Haz.). (2000). Münevver Bir Türk Hanımı Ressam Naciye Neyyal’ın Mutlakiyet, Meşrutiyet ve Cumhuriyet Hatıraları. İstanbul: Pınar Yayınları. s. 216-234; 431-436.
Mutlu, Betül. (2012). Asi ve Duygulu Bir Ses Hayriye Melek Hunç. Ankara: Ürün Yayınları.
Papapha, Mahinur Tuna. (12 Ocak 2015). Hayriye Melek Hunc. http://www.abhazhaber.com/yazi/191/hayriye-melek-hunc#.Wldvha7iaUk. Erişim Tarihi: 11 Ocak 2018.
Tural, Sadık (Ed.). (2004). “Hunc, Hayriye Melek”. Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi Cilt 5. Ankara: Atatürk Kültür Merkezi Yayını. 69.
Madde Yazım Bilgileri
Yazar: DR. AYDAN ENER SU
Yayın Tarihi: 14.09.2018
Güncelleme Tarihi: 20.12.2020
Eser Adı | Yayın evi | Basım yılı | Eser türü |
---|---|---|---|
Zühre-i Elem | - / İstanbul | 1910 | Roman |
Zeynep | - / İstanbul | 1926 | Roman |
İlişkili Maddeler
Sn. | Madde Adı | D.Tarihi / Ö.Tarihi | Benzerlik | İncele |
---|---|---|---|---|
1 | Tezer Cem | d. 06 Şubat 1970 - ö. ? | Doğum Yeri | Görüntüle |
2 | Gülten Çiçek Tural | d. 06 Nisan 1957 - ö. 16 Ocak 2004 | Doğum Yeri | Görüntüle |
3 | ÂFİTÂBÎ (ÂFTÂBÎ), Şerîfe | d. ? - ö. ? | Doğum Yeri | Görüntüle |
4 | SEYFULLAH, Seyfullah Değirmenci | d. 1896 - ö. 1968 | Doğum Yılı | Görüntüle |
5 | Eflatun Cem Güney | d. 1896 - ö. 2 Ocak 1981 | Doğum Yılı | Görüntüle |
6 | Salih Zeki Aktay | d. 1896 - ö. 21 Mart 1971 | Doğum Yılı | Görüntüle |
7 | Hakkı Süha Gezgin | d. 1895 - ö. 7 Kasım 1963 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
8 | GULAMÎ | d. 1904 - ö. 1963 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
9 | Abdülfettah Rauf | d. 1910 - ö. 25 Nisan 1963 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
10 | Pelin Güneş | d. 19 Mart 1974 - ö. ? | Meslek | Görüntüle |
11 | Besim Atalay | d. 1882 - ö. 07 Kasım 1965 | Meslek | Görüntüle |
12 | Ertuğrul Oğuz Fırat | d. 1923 - ö. 16 Ekim 2014 | Meslek | Görüntüle |
13 | Nurettin Artam | d. 1900 - ö. 26 Ekim 1958 | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
14 | Hüseyin Rahmi Gürpınar | d. 17 Ağustos 1864 - ö. 8 Mart 1944 | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
15 | Faik Reşat Unat | d. 3 Nisan 1899 - ö. 8 Nisan 1964 | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
16 | Melek Melih Bayrı | d. ? - ö. ? | Madde Adı | Görüntüle |
17 | Melek Özlem Sezer | d. 21 Aralık 1971 - ö. ? | Madde Adı | Görüntüle |
18 | Ziya Şakir Soku | d. 1884 - ö. 22 Aralık 1959 | Madde Adı | Görüntüle |