İsmail Sivri

(d. 15 Ocak 1927 / ö. 2 Ağustos 2007)
Gazeteci, Yazar
(Yeni Edebiyat / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Manisa Kırkağaç'ta doğdu. . İzmir’de Mustafa Necati Bey İlkokulu, Dumlupınar İlkokulu, Gazi İlköğretim Okulu'nda okuyan Sivri, 1945’te Atatürk Lisesi’nden mezun oldu. 1946 yılında İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi’ni kazandı (Röportaj 2012: 1). Üniversite yıllarında okurken bir yandan da çalışmak zorunda kalan Sivri, Millî Türk Talebe Birliği’ne katıldı. Girişken kişiliği sayesinde 1946-1948 yılları arasında Genel İdare Kurulu üyeleri arasında yerini aldı. 1951’de ise MTTB’nin Genel Sekreteri oldu (Kozanoğlu 2008: 27). İsmail Sivri’nin Bâb-ı Âli muhiti ile yakın teması hayatının seyrini değiştirdi. Edebiyat Fakültesi öğrencisi olarak eski yazıyı bilmesi, gazeteciliğe geri dönüşü olmayan adımını atmasına vesile oldu. Gazeteciliğin yoğun çalışma mesaisi nedeniyle 1952’de fakülteden kaydı silindi. Bunun üzerine 1953’te askerliğini yapma kararı alan Sivri, 1954’te vatanî hizmetini tamamladı (Kozanoğlu 2008: 32) ve 1997’de çıkan bir afla döndüğü üniversiteden mezun oldu. İstanbul’da Vatan, Tercüman, Havadis ve Yeni Sabah gazetelerinde çalıştı. 1958’de Kırkağaç’ta Aysel Hanım'la evlenen Sivri, İstanbul’a yerleşti. Hikmet adında bir kızı ve Ahmet Talat adında bir oğlu dünyaya geldi (Röportaj 2012: 3).

1960 yılında Abdi İpekçi tarafından İzmir’de Milliyet gazetesi büro şefliği teklif edilmesi üzerine İzmir’e yerleşti. Yoğun mesaisinin yanında yazmaktan, üretmekten de hiçbir zaman vazgeçmedi. Mesleğini çok sevmesine rağmen yakın arkadaşı Abdi İpekçi’nin suikastta öldürülmesi İsmail Sivri’nin 1980’de Milliyet gazetesi İzmir bürosu şefiyken emeklilik kararı almasına neden oldu. Emekli olduktan sonra mesleğinden kopmayan gazeteci-yazar 1998’den itibaren Milliyet’in Ege ekinde köşe yazıları yazdı (Kozanoğlu 2008: 47). Aynı zamanda da yaklaşık on beş sene İzmir Gazeteciler Cemiyeti Başkanlığı yaptı (Kozanoğlu 2008: 55). “Türkiye Gazeteciler Federasyonu Onursal Başkanı” seçildi (Kozanoğlu 2008: 64). Yakalandığı akciğer kanseri nedeniyle vefat etti. İzmir, Narlıdere Yukarıköy Mezarlığı’na defnedildi (Röportaj 2012: 4).

1958’de konusunu daha çok hayat kaygısından uzaktaki çocukları işleyen hikâyelerden oluşan Yeşil Pancurlu Ev’i kaleme almıştır.

İsmail Sivri’nin asıl yazar kimliğini oluşturan eserleri ise çocuklar için yazdığı kitaplarıdır. Çocukları sevmesi, çocukları yarının umudu olarak görmesi onu çocuk edebiyatına yöneltmiştir. Karınca Dostlar, Yürekli Kaplumbağa, Kavanozda İki Balık, Leylekler Gelirken, Beş Kardeşler Masalı, Yaz Biterken, Çoban Köpeği adlarındaki çocuk hikâyelerini ve romanlarını yazmıştır. Bu kitaplarını kaleme alırken de kendi çocukluğunun geçtiği Kırkağaç günlerine, mekânlarına yer vermiştir (Şahin 2012: 3).

1980’li yıllarda, çocukların Atatürk’ü sevmesi ve tanımasını üzerine düşen bir görev bilerek, Atatürk’ü çocuklara, çocuk dilinden tanıtmaya çalışmıştır.

İsmail Sivri’nin yine çocuklar için hazırladığı Nasrettin Hoca dizisi vardır. Türk kültürünün önemli miraslarından Nasrettin Hoca, Sivri için çok özel bir yere sahiptir. Onun kişiliğinden ve yazılarından çok etkilenmiştir. Hatta kendisini Nasrettin Hoca’nın çağdaş ruhu olarak görmektedir.

İsmail Sivri, çocuk dizisi eserlerinin dışında Gözcü gazetesinde “Geçmiş Zaman Olur Ki”, Milliyet Ege gazetesinde “Bizim Köşe” başlıkları altında köşe yazıları yazmıştır. Toplandığında hacimli bir kitap oluşturacak kadar köşe yazısına sahiptir.

Kaynakça

Gürman Şahin, Asuman (2012). "Kırkağaçlı Bir Gazeteci, Yazar: İsmail Sivri". Kırkağaç Araştırmaları Sempozyumu Bildirileri. Manisa: Kırkağaç Belediyesi-Kaymakamlığı. s101-112.

Kozanoğlu, Zeynel (2008). Gönül Adamı İsmail Sivri. İzmir: İzmir Gazeteciler Cemiyeti.

Röportaj. 04.08.2012 tarihinde İsmail Sivri’nin kızı Doç. Dr. Hikmet Sivri Gökmen ve oğlu A. Talat Sivri ile yapılmıştır.

Şahin, Davut (2012). "İsmail Sivri’nin 'Leylekler Gelirken' ve 'Yaz Biterken' Adlı Eserlerinde Dil ve Üslup Özellikleri. Kırkağaç Araştırmaları Sempozyumu Bildirileri. Manisa:Kırkağaç Belediyesi-Kaymakamlığı. 113-123.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. ASUMAN GÜRMAN ŞAHİN
Yayın Tarihi: 25.06.2018
Güncelleme Tarihi: 06.11.2020

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
İstanbul Futbol Yıllığıİstanbul Şehir Matbaası / İstanbul1957İnceleme
Eski ve Yeni RamazanlarEkicigil Matbaası / İstanbul1958Deneme
Türkiye Okullar Rehberiİstanbul Şehir Matbaası / İstanbul1958Diğer
Yeşil Pancurlu Evİstanbul Şehir Matbaası / İstanbul1958Hikâye
Karınca DostlarMilliyet Yayınları / İstanbul1972Roman
Nasrettin HocaMilliyet Yayınları / İstanbul1977Diğer
Nasrettin Hoca Akşehir KadısıDünya Yayıncılık / İstanbul1977Diğer
Nasrettin Hoca Mahalle OkuluDünya Yayıncılık / İstanbul1977Diğer
Atatürk Çocukları Çok SeverdiYaşar Eğitim ve Kültür Vakfı Yayınları / İzmir1979Diğer
Nasrettin Hoca Gençlik YıllarıMilliyet Yayınları / İstanbul1979Diğer
Atatürk’ün Çanakkale SavaşlarıKaracan Yayınları / İstanbul1981Diğer
Atatürk’ün ÇocukluğuKaracan Yayınları / İstanbul1981Diğer
Atatürk’ün Gençlik YıllarıKaracan Yayınları / İstanbul1981Diğer
Atatürk’ün Genç Subaylık YıllarıKaracan Yayınları / İstanbul1981Diğer
Atatürk’ün Genç Komutanlık YıllarıKaracan Yayınları / İstanbul1981Diğer
Atatürk’ün Mütareke GünleriKaracan Yayınları / İstanbul1981Diğer
Atatürk’ün Ordu KomutanlığıKaracan Yayınları / İstanbul1981Diğer
Atatürk’ün Samsun’a ÇıkışıKaracan Yayınları / İstanbul1981Diğer
Atatürk’ün BaşkomutanlığıKaracan Yayınları / İstanbul1982Diğer
Atatürk DevrimleriKaracan Yayınları / İstanbul1982Diğer
Atatürk’ün Meclis BaşkanlığıKaracan Yayınları / İstanbul1982Diğer
Nasrettin Hoca Akşehir YıllarıKaracan Yayınları / İstanbul1983Diğer
Yürekli KaplumbağaMilliyet Yayınları / İstanbul1983Roman
Kavanozda İki BalıkBilgi Yayınevi / Ankara1991Roman
Leylekler GelirkenAltın Kitaplar / İstanbul1994Roman
Beş Kardeşler MasalıBilgi Yayınevi / Ankara1996Roman
Nasrettin Hoca Son YıllarıDünya Yayıncılık / İstanbul1996Diğer
Yaz BiterkenAltın Kitaplar / İstanbul1997Roman
Nasrettin Hoca Fıkralarıyla Yaşam Öyküsüİnkılap Kitabevi / İstanbul1998Diğer
Atatürk Çocuklarıİnkılap Kitabevi / İstanbul1999Diğer
Çoban KöpeğiBilgi Yayınevi / Ankara2002Hikâye
Atatürk’ün CumhurbaşkanlığıKaracan Yayınları / İstanbul-Diğer

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1SENÂYÎ, Mehmed Senâyî Çelebid. ? - ö. 1562-63Doğum YeriGörüntüle
2REFÎK, Mehmed Refîk Efendi, Manisalıd. 1786 - ö. 1830Doğum YeriGörüntüle
3Cezmi Tahir Berktind. 1903 - ö. 1979Doğum YeriGörüntüle
4ÇAĞLAYAN, İsmail Muzaffer Çağlayand. 1926/1927? - ö. 19.04.2010Doğum YılıGörüntüle
5Niyazi Zaimoğlud. 1927 - ö. 1 Mayıs 1999Doğum YılıGörüntüle
6AHMET ACARd. 1927 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7Nebi Hezri Elekberoğlu Babayevd. 1924 - ö. 15 Ocak 2007Ölüm YılıGörüntüle
8Şükrü Tekin Kaptand. 16 Kasım 1942 - ö. 11 Ekim 2007Ölüm YılıGörüntüle
9BERDARÎ, Ali Doğand. 1928 - ö. 04.08.2007Ölüm YılıGörüntüle
10Haktan Kaan İçeld. 1984 - ö. ?MeslekGörüntüle
11Mevlânâ İdris Zengind. 15 Mart 1966 - ö. ?MeslekGörüntüle
12Gülçin Alpöged. 21 Aralık 1935 - ö. ?MeslekGörüntüle
13Enver Topaloğlud. 26 Şubat 1963 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Devrim Dirlikyapand. 11 Temmuz 1974 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Sema Kaygusuzd. 29 Ağustos 1972 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16MİSLÎ, İsmail Hakkı Dede, İstanbullud. ? - ö. 1870Madde AdıGörüntüle
17İsmail Hardald. 03 Subat 1964 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18İSMAİL SALETd. 1875 - ö. ?Madde AdıGörüntüle